10:31 11/05/2022

Viện Vật lý địa cầu công bố nguyên nhân xảy ra các vụ động đất ở Kon Tum

Viện Vật lý địa cầu vừa công bố báo cáo kết quả khảo sát động đất tại Kon Tum, sau hơn 10 ngày làm việc của Đoàn kỹ thuật và Đoàn liên ngành Bộ Khoa học Công nghệ (KHCN) - Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam.

Cụ thể, theo báo cáo của Viện Vật lý địa cầu sáng 11/5, thực hiện ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Lê Văn Thành, Bộ Khoa học và Công nghệ (KH-CN), Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, ngày 19/4/2022, Đoàn kỹ thuật (gồm các chuyên gia, các nhà khoa học) do Viện Vật lý địa cầu thành lập đã tổ chức đi khảo sát thực địa, đánh giá hoạt động động đất tại khu vực huyện Kon Plông, tỉnh Kon Tum và lân cận (trong đó hoạt động có điều tra động đất M = 4,5 đã xảy ra vào ngày 18/4). Đoàn kỹ thuật làm việc từ ngày 19 đến 29/4. Đoàn liên ngành Bộ KH-CN và Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (bao gồm cả nhà quản lý) làm việc từ ngày 26 đến 29/4.

Theo kết quả kiểm tra, khảo sát, đánh giá ảnh hưởng của động đất, cho đến thời điểm hiện tại, Viện Vật lý địa cầu kết luận các trận động đất xảy ra từ tháng 3/2021 đến 4/2022 có độ lớn M = 1,6 - 4,5 tại khu vực huyện Kon Plông, Kon Tum và lân cận gây chấn động lớn nhất là cấp V theo thang MSK-64. Với cường độ chấn động như vậy là chưa đến mức độ nghiêm trọng.

Viện Vật lý địa cầu công bố nguyên nhân xảy ra các vụ động đất ở Kon Tum
Vị trí xảy ra trận động đất 4,5 độ Richter tại huyện Kon Plông (Kon Tum).

Các nhà khoa học nhận định bước đầu, động đất khu vực huyện Kon Plông, Kon Tum thời gian qua là động đất kích thích do hoạt động của hồ chứa. Động đất kích thích xảy ra khi hồ chứa thủy điện hoặc thủy lợi hoạt động tích nước, tạo sức ép lên hệ thống đứt gãy bên dưới khiến động đất xảy ra sớm hơn so với hoạt động tự nhiên.

Tại Việt Nam, động đất kích thích từng xảy ra tại thủy điện Hòa Bình, thủy điện Sông Tranh 2, thủy điện Đắk Đrink. Trong đó, động đất kích thích xảy ra tại sông Tranh 2 kéo dài từ năm 2012 đến nay với hàng trăm trận. Hiện tượng này có thể kéo dài vài năm, thậm chí vài chục năm như từng xảy ra tại Ấn Độ.

Theo Viện Vật lý địa cầu, các kết quả nghiên cứu trước đây về chế độ kiến tạo và hoạt động động đất tại khu vực Kon Tum và lân cận chưa đủ độ chi tiết để có thể đánh giá về nguyên nhân và mức độ nguy hiểm của động đất đối với các công trình dân sinh và thuỷ điện. Đồng thời, chưa có những nghiên cứu chi tiết về động đất kích thích trong khu vực.

Vì vậy cần có nghiên cứu chi tiết để phục vụ xác định nguyên nhân, mức độ nguy hiểm động đất và đề xuất các giải pháp ứng phó phù hợp, đồng thời, cần có sự phối hợp chặt chẽ của các Bộ/ngành, địa phương và các đơn vị quản lý khai thác thuỷ điện trên địa bàn.

Viện Vật lý địa cầu kiến nghị: Làm việc với các bên liên quan để thiết lập nhanh mạng trạm quan sát động đất địa phương (dự kiến gồm 8 trạm, trong đó có 3 trạm đã triển khai từ tháng 5/2021) tại khu vực huyện Kon Plông và lân cận, phục vụ công tác báo tin động đất kịp thời.

Từ kết quả bước đầu, Viện Vật lý địa cầu cho biết, sẽ làm việc với các bên liên quan thiết lập nhanh mạng trạm quan sát động đất địa phương (dự kiến gồm 8 trạm, trong đó có 3 trạm đã triển khai từ tháng 5/2021) tại khu vực huyện Kon Plông và lân cận, phục vụ công tác báo tin động đất kịp thời.

Trên cơ sở khảo sát thực địa, thực hiện ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Lê Văn Thành tại công văn số 2502/VPCP-NN ngày 21/4/2022 về việc xử lý động đất tại khu vực huyện Kon Plong, tỉnh Kon Tum, Viện Vật lý địa cầu đang đề xuất trong thời gian sớm nhất với Bộ Khoa học và Công nghệ xây dựng nhiệm vụ "Nghiên cứu đánh giá hoạt động động đất khu vực tỉnh Kon Tum và lân cận phục vụ công tác phòng tránh giảm nhẹ thiên tai do động đất gây ra" với các nội dung chính là làm rõ nguyên nhân phát sinh chuỗi động đất xảy ra tại huyện Kon Plông và lân cận. Mối liên hệ giữa hoạt động động đất và tích nước hồ chứa; dự báo xu thế hoạt động động đất; đánh giá độ nguy hiểm và xây dựng các kịch bản ứng phó có thể xảy ra cho khu vực huyện Kon Plông và lân cận.

Đồng thời đơn vị sẽ thực hiện ngay nhiệm vụ tuyên truyền và hướng dẫn các kỹ năng ứng phó khi động đất xảy ra cho nhà quản lý và người dân tại khu vực tỉnh Kon Tum và lân cận.

Duy Anh (t/h)

Theo dõi Thương Trường trên