Thị trường bán lẻ Việt Nam ghi nhận quy mô doanh thu cao nhất từ trước đến nay trong nửa đầu năm 2026. Tuy nhiên, phía sau những con số tăng trưởng hai chữ số, thì hành vi chi tiêu của người tiêu dùng vẫn thận trọng, phản ánh quá trình phục hồi chưa thực sự đồng đều.
Kỷ lục mới của thị trường bán lẻ, tiêu dùng tiếp tục là động lực tăng trưởng
Tiêu dùng nội địa đang tiếp tục khẳng định vai trò là một trong những trụ cột quan trọng của tăng trưởng kinh tế. Theo số liệu của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng theo giá hiện hành trong 6 tháng đầu năm 2026 ước đạt gần 3.900 nghìn tỷ đồng, tăng 12,9% so với cùng kỳ năm trước. Đây là mức cao nhất từng ghi nhận trong nửa đầu năm, phản ánh sự mở rộng quy mô của thị trường trong nước.
Nếu tính riêng trong tháng 6/2026, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng đạt khoảng gần 666 nghìn tỷ đồng, tăng 1,1% so với tháng trước và tăng 14,8% so với cùng kỳ năm trước. Tính riêng quý II, quy mô thị trường đạt gần 2.000 nghìn tỷ đồng, tăng 13,9%, cho thấy xu hướng phục hồi tiếp tục được duy trì.
Ảnh: Minh họa
Trong cơ cấu doanh thu, bán lẻ hàng hóa vẫn chiếm tỷ trọng lớn nhất với hơn 2.940 nghìn tỷ đồng, tương đương 75,6% tổng doanh thu và tăng 12,5% so với cùng kỳ. Nhiều nhóm hàng ghi nhận mức tăng trưởng tích cực như đá quý, kim loại quý tăng 31,3%; xăng dầu tăng 15,3%; vật liệu xây dựng tăng 13,2%; hàng may mặc tăng 12,5%; lương thực, thực phẩm tăng 11,2%.
Không chỉ bán lẻ hàng hóa, các ngành dịch vụ cũng đóng góp đáng kể vào tăng trưởng tiêu dùng. Doanh thu lưu trú và ăn uống đạt 493 nghìn tỷ đồng, tăng 15,6%; doanh thu du lịch lữ hành đạt gần 50 nghìn tỷ đồng, tăng 15%; doanh thu các dịch vụ khác đạt gần 405 nghìn tỷ đồng, tăng 12,5%. Điều này cho thấy nhu cầu tiêu dùng gắn với du lịch, trải nghiệm và dịch vụ đang phục hồi tích cực cùng với sự cải thiện của nền kinh tế.
Nhiều địa phương như Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh, Đà Nẵng, TP. Hồ Chí Minh và Cần Thơ duy trì tốc độ tăng trưởng bán lẻ cao, phản ánh sự lan tỏa của sức cầu trên phạm vi cả nước. Tuy nhiên, nếu loại trừ yếu tố giá, tốc độ tăng doanh thu thực tế vẫn thấp hơn đáng kể so với mức tăng danh nghĩa, cho thấy một phần tăng trưởng vẫn đến từ biến động giá cả.
Người tiêu dùng vẫn ưu tiên tiết kiệm, doanh nghiệp cần tạo động lực mua sắm mới
Dù quy mô thị trường lập kỷ lục, các chuyên gia cho rằng sức mua thực chất vẫn chưa phục hồi tương xứng với tốc độ tăng doanh thu. Áp lực chi phí sinh hoạt, thu nhập phục hồi chậm cùng những bất ổn của kinh tế thế giới khiến nhiều hộ gia đình tiếp tục duy trì xu hướng chi tiêu thận trọng, ưu tiên các mặt hàng thiết yếu thay vì mua sắm giá trị lớn.
Khảo sát từ các doanh nghiệp bán lẻ cũng cho thấy số lượng hàng hóa trong mỗi “giỏ hàng” vẫn thấp hơn giai đoạn trước dịch. Người tiêu dùng dành nhiều thời gian so sánh giá, săn khuyến mại và lựa chọn các sản phẩm có giá trị sử dụng cao hơn là chi tiêu theo cảm hứng. Đây là dấu hiệu cho thấy niềm tin tiêu dùng đang phục hồi nhưng chưa đủ mạnh để tạo ra cú bứt phá về sức cầu.
Trong bối cảnh đó, hệ thống bán lẻ hiện đại tiếp tục mở rộng thị phần nhờ lợi thế về nguồn cung ổn định, giá bán cạnh tranh và khả năng triển khai các chương trình ưu đãi quy mô lớn. Xu hướng dịch chuyển từ chợ truyền thống sang siêu thị, cửa hàng tiện lợi và thương mại điện tử diễn ra rõ nét hơn, góp phần duy trì đà tăng trưởng doanh thu của toàn ngành.
Nhằm kích cầu tiêu dùng trong nửa cuối năm, Bộ Công Thương đang triển khai Chương trình Khuyến mại tập trung quốc gia từ ngày 1 đến 31/7, tạo điều kiện để doanh nghiệp thực hiện nhiều chương trình giảm giá, đồng thời thúc đẩy Cuộc vận động Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam.
Song về dài hạn, doanh nghiệp không thể chỉ cạnh tranh bằng giá mà cần tập trung đổi mới sản phẩm, nâng cao chất lượng, phát triển hàng hóa xanh, tiện lợi và có giá trị gia tăng cao để giữ chân người tiêu dùng.
Kỷ lục mới của thị trường bán lẻ cho thấy sức chống chịu và tiềm năng lớn của tiêu dùng nội địa. Tuy nhiên, để biến tăng trưởng doanh thu thành sự phục hồi bền vững của sức mua, cần đồng thời cải thiện thu nhập người dân, kích thích niềm tin tiêu dùng và nâng cao chất lượng hàng hóa Việt.
Phượng Hòa