"Bệ đỡ" FTA giúp xuất khẩu thủy sản không bị lao dốc

Trong bối cảnh dịch Covid làm đứt gãy chuỗi cung ứng và tiêu thụ trong thời gian vừa qua, mức độ sụt giảm xuất khẩu của Việt Nam không bị lao dốc vì có bệ đỡ là các hiệp định FTA từ 2018 đến nay, trong đó có hiệp định CPTPP và EVFTA.

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thuỷ sản Việt Nam (VASEP), sau khi hiệp định CPTPP có hiệu lực, xuất khẩu thủy sản của Việt Nam sang khối thị trường này tăng trưởng gần 3% trong năm 2019, trong đó xuất khẩu sang Nhật Bản, Australia đều tăng 6%, xuất khẩu sang Bruney 10%, xuất khẩu sang Malaysia và Peru tăng nhẹ 1%.

Sang năm 2020 và 2021, xuất khẩu thuỷ sản sang khối CPTPP sụt giảm 2% chủ yếu do tác động Covid làm ảnh hưởng giao thương và làm giảm nhu cầu nhập khẩu.

Theo đó, xuất khẩu sang Nhật Bản giảm lần lượt 3% và 7% trong 2 năm là tác nhân chính khiến tổng xuất khẩu sang khối này giảm. Tuy nhiên, xuất khẩu sang Canada, Australia, Malaysia, Mexico và NewZealand khá là khả quan trong 2 năm qua. Trong đó, xuất khẩu thuỷ sản sang Australia duy trì tăng trưởng dương trong cả 3 năm liên tiếp: tăng lần lượt 6%, 10% và 22%.

Xuất khẩu sang Canada năm 2020 tăng mạnh 14%, tuy nhiên năm 2021 giảm nhẹ 2% do dịch Covid làm cước phí vận tải tăng, thiếu container vận chuyển đi Bắc Mỹ. Xuất khẩu sang NewZealand tăng mạnh 20% và 18% trong 2 năm 2020 – 2021. Xuất khẩu sang Mexico tăng vọt 65%, sang Brunei tăng 34% trong năm 2021.

Xuất khẩu thủy sản 3 tháng cuối năm vẫn còn gặp nhiều khó khăn
Dự báo xuất khẩu thủy sản sang EU quý IV giảm nhẹ

Với kim ngạch 2,2-2,3 tỷ USD/năm, vị thế của khối CPTPP thể hiện rõ hơn khi mà tỷ trọng của khối này trong tổng kim ngạch xuất khẩu thuỷ sản của Việt Nam tăng từ 25% năm 2018 lên gần 28% năm 2021.

Nhờ EVFTA, xuất khẩu sang EU ổn định bất chấp dịch Covid xuất khẩu thuỷ sản sang khối EU năm 2020 giảm 26% đạt khoảng 960 triệu USD, nguyên nhân chính là do Brexit, Anh rời khỏi thị trường. Anh là thị trường nhập khẩu lớn của khối này với kim ngạch nhập khẩu thuỷ sản từ Việt Nam từ 280 – 340 triệu USD/năm. Do vậy, nếu chỉ tính EU27 (trừ Anh) thì xuất khẩu sang khối này trong năm 2020 không giảm.

Trong bối cảnh Covid và thẻ vàng IUU, xuất khẩu sang EU ổn định cho thấy tác động rõ rệt của hiệp định EVFTA đã thúc đẩy xuất khẩu sang thị trường này.

VASEP cho biết, trong 9 tháng đầu năm nay, xuất khẩu thuỷ sản sang khối EU tăng gần 4% đạt 744 triệu USD, trong bối cảnh Covid ảnh hưởng mạnh đến logistics cho thương mại, đặc biệt là chuỗi cung ứng trong quý III, cũng thể hiện xu hướng tích cực có lẽ một phần nhờ sự thúc đẩy từ thuế quan ưu đãi theo EVFTA.

Trong 7 tháng đầu năm 2021, xuất khẩu tôm và thủy sản sang EU và nhiều nước CPTPP tăng mạnh nhờ nhu cầu cao hơn sau khi kiểm soát tốt hơn đối với Covid-19, duy trì ổn định nguồn nguyên liệu cho sản xuất xuất khẩu và áp dụng thuế ưu đãi đối với các mặt hàng có nguồn nguyên liệu trong nước.

Xuất khẩu tôm sang EU trong 7 tháng đầu năm tăng 26%. Tổng sản phẩm hải sản xuất khẩu sang EU tăng 23%, chỉ bị giảm ở một số loài nhập khẩu để chế biến và xuất khẩu như cá tuyết, cá minh thái…do ảnh hưởng của vấn đề logistics tới việc nhập khẩu nguyên liệu để gia công, sản xuất xuất khẩu. Xuất khẩu cá tra sang EU giảm 13% do chi phí đầu vào quá cao (đặc biệt là logistic, container, đường biển) trong khi giá xuất khẩu không tăng.

Từ tháng 8 đến nay, xuất khẩu  giảm liên tục do Covid bùng phát mạnh ở Tp HCM và 19 tỉnh thành phía Nam, ảnh hưởng đến sản xuất nguyên liệu trong nước, làm giảm cơ hội tận dụng ưu đãi thuế quan. Nhiều mặt hàng thủy sản như cá ngừ, mực, bạch tuộc được hưởng thuế 0% sang EU và các thị trường CPTPP nhưng thiếu nguồn nguyên liệu trong nước, phải nhập khẩu nên không được chấp nhận xuất xứ thuần túy, không được hưởng thuế ưu đãi.

Ngoài ra, với nguyên liệu thủy sản đánh bắt trong nước, thủ tục xác nhận và chứng nhận theo quy định IUU gặp nhiều khó khăn, ảnh hưởng đến quá trình lập chứng nhận xuất xứ, chứng nhận vệ sinh xuất khẩu sang EU.

Bên cạnh đó, tình trạng thiếu container, cước hàng hóa đường biển đi châu Âu tăng gấp nhiều lần khiến nhiều doanh nghiệp nhỏ khó duy trì xuất khẩu sang thị trường này.

VASEP nhận định, trong bối cảnh hồi phục sản xuất xuất khẩu 3 tháng cuối năm còn nhiều khó khăn vì dịch Covid vẫn phức tạp, nhu cầu thị trường cao nhưng doanh nghiệp thiếu nguyên liệu, thiếu lao động và chịu các chi phí đầu vào tăng nên xuất khẩu thuỷ sản nói chung chưa thể hồi phục nhanh 100% trong 1-2 tháng tới. 

VASEP cũng đưa ra dự báo xuất khẩu sang EU quý IV giảm nhẹ 2,5% và cả năm 2021 đạt khoảng 1 tỷ USD, tăng 4%. Dự báo xuất khẩu sang CPTPP quý IV đạt khoảng 600 triệu USD, giảm 5% và cả năm năm 2021 sẽ đạt khoảng  2,16 tỷ USD, giảm 3%.

Anh Đào

Bình luận bài viết

Tổng cục Đường bộ Việt Nam yêu cầu các ban quản lý dự án tập trung chỉ đạo quyết liệt để bảo đảm giải ngân hết vốn kế hoạch năm 2021 đã giao cho các dự án.

Bốn loại trái cây của Lào đã được chấp thuận xuất khẩu sang Trung Quốc, đó là chuối, dưa hấu, chanh dây và cam quýt. Một số loại trái cây khác của Lào như sầu riêng, nhãn, mít và thanh long cũng đang được đàm phán để tiếp cận thị trường Trung Quốc.

Theo ông Đặng Phúc Nguyên - Tổng Thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, dịp Tết Nguyên đán 2022, việc xuất khẩu sang Trung Quốc sẽ gặp rất nhiều khó khăn bởi nước này dự định tạm ngừng dịch vụ các cảng trong vòng 6 tuần, hàng hóa Việt Nam xuất khẩu sang nước này sẽ dồn qua đường bộ và khả năng sẽ ách tắc…

Bộ GTVT vừa có yêu cầu Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) đẩy nhanh tiến độ dự án sân bay Long Thành. Hoàn thiện các thủ tục pháp lý, đảm bảo hoàn thành thẩm định thiết kế kỹ thuật các hạng mục cọc nhà ga, tiến hành khởi công nhà ga vào tháng 3/2022.

Thịt và các sản phẩm thịt của Việt Nam được xuất khẩu sang 14 thị trường; trong đó, xuất khẩu nhiều nhất sang thị trường Trung Quốc.

ThuongTruong

Cơ quan chủ quản: HIỆP HỘI CÁC NHÀ BÁN LẺ VIỆT NAM

Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 75/GP-BTTT, do Bộ Thông tin & Truyền thông cấp ngày: 23/02/2017

Ngày thành lập Tạp chí Thương Trường: Ngày 26 tháng 6 năm 2008

Tòa soạn: Tầng 6 tòa nhà số 8 Trần Đăng Ninh - P. Dịch vọng - Q. Cầu Giấy - Hà Nội

Tổng Biên tập: Đinh Thị Mỹ Vân

Phụ trách nội dung: Tổng TKTS Đinh Duy Hùng

Chung nhan Tin Nhiem Mang

Hotline: 0913398394

Điện thoại: +84 24 3734 9773

Fax: +84 24 3939 3770

Email: toasoanthuongtruong@gmail.com.

Liên hệ quảng cáo: 0888484455