09:10 17/03/2022

Bộ trưởng Bộ Công Thương: Giảm giá xăng dầu nhanh nhất là giảm thuế bảo vệ môi trường

"Bối cảnh Quỹ bình ổn không còn, thuế không được giảm thì làm sao hạ giá, trong khi giá thế giới vẫn tăng?. Để xử lý tình huống thì nhanh nhất là giảm thuế bảo vệ môi trường, do đây là thẩm quyền quyết định của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội" - Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên trả lời chất vấn của một vị đại biểu liên quan đến giảm giá xăng dầu.

Giá xăng dầu Việt Nam vẫn thấp hơn thế giới?

Mới đây, trả lời về vấn đề cung ứng xăng dầu tại phiên chất vấn của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH), Bộ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hồng Diên cho biết, những ngày qua, giá xăng dầu thế giới tăng đột biến bởi lý do cơ bản là đứt gãy nguồn cung ở một số nước có sản lượng lớn, cũng như căng thẳng Nga - Ukraine. Những điều này khiến cho thị trường xăng dầu thế giới đảo lộn, tăng biên độ từ 40 - 60%.

Bên cạnh đó, trong nước, chúng ta cũng gặp những khó khăn từ nguồn cung do Nghi Sơn - nhà máy cung ứng 35 - 40% sản lượng dầu trong nước mỗi tháng.

“Sản lượng nhà máy Nghi Sơn giảm một cách đột ngột, có lúc công suất giảm xuống chỉ còn 55%. Những thời điểm cao hơn trong 3 tháng qua chỉ lên 80% công suất” - ông Diên thông tin

Chất vấn tại Quốc hội Bộ trưởng Bộ Công Thương nói gì về giá xăng dầu tại Việt Nam
Bộ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hồng Diên trả lời chất vấn. Ảnh: VGP

Theo ông Diên, ngay từ tháng 1, bộ đã trực tiếp chỉ đạo hệ thống của mình, trong đó yêu cầu tất cả doanh nghiệp đầu mối có chức năng nhập khẩu kinh doanh xăng dầu phải nhập đủ sản lượng do nhà máy Nghi Sơn thiếu hụt để đảm bảo đủ nguồn cung trong nước.

“Đến giữa tháng 2 nguồn cung xăng dầu trong nước khẳng định là đủ đáp ứng đến hết tháng 3. Sản lượng dầu chúng ta dùng trong mỗi tháng bình quân khoảng là 1,8 - 1,9 triệu m3, mà chúng ta có khoảng 3 triệu m3 ở giữa tháng 2. Điều này đồng nghĩa với việc hết tháng 3 chúng ta vẫn đáp ứng đủ nhu cầu xăng dầu” - ông Diên nêu rõ.

Ông Diên cũng cho hay, bộ sẽ tiếp tục chỉ đạo các doanh nghiệp đầu mối tiếp tục có kế hoạch nhập khẩu trong tháng 3 vượt sản lượng nhập khẩu bình thường. Mỗi tháng thông thường nhập khẩu 500.000m3, nhưng theo chỉ đạo của bộ là nhập gấp 2 lần.

“Khẳng định là nguồn cung xăng dầu không lúc nào thiếu” - ông Nguyễn Hồng Diên nhấn mạnh.

Về điều hành giá, Bộ Công Thương phối hợp với Bộ Tài chính để điều hành linh hoạt. Sử dụng hiệu quả Quỹ Bình ổn giá xăng dầu. Qua đó biên độ tăng giá xăng dầu Việt Nam (từ 29-40%) thấp hơn so với thế giới (tăng từ 40-60% tùy mặt hàng).

Tuy nhiên hiện nay, dư địa điều chỉnh của Quỹ Bình ổn giá không còn nhiều. Hai Bộ đã chủ động tham mưu cho Chính phủ, trình UBTVQH xem xét giảm 50% thuế bảo vệ môi trường đối với mặt hàng xăng dầu.

Bộ Công Thương sẽ tiếp tục theo dõi chặt chẽ diễn biến thị trường. Nếu giá xăng dầu thế giới tiếp tục tăng cao, bộ sẽ tiếp tục nghiên cứu, phối hợp với các cơ quan liên quan đề xuất các giải pháp liên quan đến thuế, sử dụng các quỹ bảo đảm an sinh xã hội,…

Giảm thuế môi trường với xăng là bất hợp lý?

Hiện nay, tại Việt Nam, mỗi lít xăng đến tay người tiêu dùng phải cõng hơn 40% là thuế, phí. Bà Vũ Thị Lưu Mai, Phó chủ nhiệm Uỷ ban Tài chính ngân sách, cho rằng giảm thuế để giúp kìm giá xăng dầu là hợp lý nhưng việc chọn giảm thuế bảo vệ môi trường lại chưa thực sự hợp lý.

Chất vấn tại Quốc hội Bộ trưởng Bộ Công Thương nói gì về giá xăng dầu tại Việt Nam
Đại biểu Vũ Thị Lưu Mai chất vấn về việc, tại sao không chọn sắc thuế khác để giảm mà lại là thuế bảo vệ môi trường trong khi xăng là mặt hàng gây ô nhiễm cao. Ảnh: VNE

Bà phân tích, thuế bảo vệ môi trường bản chất đánh vào các mặt hàng gây ô nhiễm và mức thuế được xây dựng trên mức độ gây ô nhiễm. Giảm thuế này với xăng dầu dẫn đến, đối tượng gây ô nhiễm cao chịu thuế suất thấp và ngược lại.

Ngoài ra, xăng dầu đã mua dự trữ bắt buộc theo quy định, chịu thuế bảo vệ môi trường 4.000 đồng, nhưng nếu bán ra sau thời điểm giảm thuế thì sẽ lỗ. Điều này chưa phù hợp điều hành giá cả, đảm bảo lợi ích các bên.

Theo bà Mai, nếu chọn sắc thuế khác không phát sinh nghịch lý này. Bà cũng dẫn trường hợp các quốc gia điều tiết giá xăng dầu đều chọn giảm thuế VAT, thuế tiêu thụ đặc biệt, hay thuế nhập khẩu...

Trả lời đại biểu Lưu Mai, Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên nói "cũng chưa thấy cơ sở khoa học để định giá" mức thuế môi trường 4.000 đồng, với xăng. Nhưng nếu chọn giảm sắc thuế khác, thuộc thẩm quyền của Quốc hội và phải tới tháng 5 mới có thể thông qua và tháng 6, 7, Nghị quyết Quốc hội mới có hiệu lực.

"Bối cảnh Quỹ bình ổn không còn, thuế không được giảm thì làm sao hạ giá, trong khi giá thế giới vẫn tăng?. Để xử lý tình huống thì nhanh nhất là giảm thuế bảo vệ môi trường, do đây là thẩm quyền quyết định của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội", ông nói.

Sau trả lời của Bộ trưởng, đại biểu Mai muốn tranh luận, nhưng do thời gian có hạn nên ở vị trí điều hành, Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải đề nghị "gửi ý kiến tranh luận và bộ trưởng trả lời bằng văn bản".

Cũng có đại biểu chất vấn tại sao xăng dầu lại là mặt hàng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt. Chia lửa cùng Bộ trưởng Công Thương, Bộ trưởng Tài chính Hồ Đức Phớc giải thích là loại thuế gián thu, do nhà sản xuất hoặc nhập khẩu nộp. Theo Luật thuế tiêu thụ đặc biệt, loại thuế này được áp dụng cho xăng với mục đích tiết kiệm trong sử dụng. Mặt hàng dầu không chịu loại thuế này.

Hồng Quang

Theo dõi Thương Trường trên