10:09 17/03/2022

Bộ trưởng Trần Hồng Hà: Sửa luật Đất đai sẽ làm rõ hơn các quy định về condotel, officetel, shophouse

Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Trần Hồng Hà cho biết, Bộ đang đẩy nhanh việc hoàn thiện hệ thống pháp luật như Luật Đất đai sửa đổi và các luật liên quan. Trong đó, nghiên cứu làm rõ và có quy định cụ thể về chế độ sử dụng đất đối với công trình xây dựng đa năng có kết hợp chức năng lưu trú như căn hộ khách sạn (condotel), căn hộ văn phòng (officetel), nhà phố thương mại (shophouse).

Làm rõ hơn các quy định về condotel, officetel, shophouse

Thời gian gần đây, các loại hình bất động sản mới như condotel, officetel, shophouse đã dần rơi vào trầm lắng vì bế tắc pháp lý. Mới đây, tại diễn đàn Quốc hội, thêm một lần nữa, vấn đề pháp lý của các loại hình bất động sản mới này được đưa ra bàn thảo. Nhiều đại biểu cho rằng đây cũng là vấn đề cần xem xét khi sửa đổi luật Đất đai thời gian tới.

Đặt câu hỏi cho Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường, đại biểu Huỳnh Thị Ánh Sương (Quảng Ngãi) nêu thời gian qua có nhiều dự án căn hộ khách sạn, nhà phố văn phòng, nhà phố thương mại, căn hộ nghỉ dưỡng… được triển khai. Nhà đầu tư đã mua khi pháp lý chưa được hoàn chỉnh, người mua chưa được cấp giấy tờ về quyền sở hữu làm hạn chế các quyền về tài sản, tiểm ẩn nguy cơ tranh chấp. Với trách nhiệm của bộ tham mưu cho Chính phủ ban hành văn bản điều chỉnh, đến nay, quy định pháp luật về vấn đề này đã đầy đủ chưa? Có tháo gỡ vướng mắc về pháp lý cho các loại hình bất động sản mới như condotel, officetel, shophouse… không?

Bộ trưởng Trần Hồng Hà cho rằng, những loại hình bất động sản kể trên là sản phẩm sử dụng đa mục đích. Theo góc độ của luật Đất đai thì sản phẩm của các loại hình bất động sản mới như condotel, officetel, shophouse… không vướng mắc gì.

“Tôi cho rằng, nếu quy hoạch là đất ở thì nó là đất ở vì đã có tiêu chí quy hoạch rõ ràng, đương nhiên thực hiện theo các thủ tục về đất ở. Nếu là đất thương mại dịch vụ thì cũng có tiêu chí riêng. Mỗi loại đất đều có cơ chế quản lý riêng, luật pháp đã quy định. Nhưng ở đây, tôi cho rằng, các giao dịch mua các sản phẩm bất động sản kể trên dưới dạng hứa mua hứa bán, là hợp đồng dân sự về kinh tế, có kèm theo rủi ro”, Bộ trưởng Hà nói.

Bộ trưởng Trần Hồng Hà Sửa luật Đất đai sẽ làm rõ hơn các quy định về condotel officetel shophouse
Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Trần Hồng Hà - Ảnh: VGP

Trong báo cáo số 18/BC-BTNMT gửi Ủy ban Thường vụ Quốc hội liên quan đến một số vấn đề được các đại biểu Quốc hội chất vấn, Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường cho biết, hiện nay Bộ đang đẩy nhanh tiến độ xây dựng hành lang pháp lý, hoàn thiện hệ thống pháp luật như Luật Đất đai sửa đổi, các luật liên quan đến quy hoạch, quản lý đất đai đô thị như Luật Xây dựng, Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Đầu tư; thúc đẩy soạn thảo Nghị quyết của Quốc hội, Nghị định của Chính phủ và các thông tư hướng dẫn liên quan đến công tác quản lý nhà nước về đất đai…

Trong đó, nghiên cứu làm rõ và có quy định cụ thể về chế độ sử dụng đất đối với công trình xây dựng đa năng có kết hợp chức năng lưu trú như condotel, officetel, shophouse... Bổ sung các quy định về quy hoạch, quản lý, sử dụng không gian ngầm và trên không tại các đô thị; chỉ đạo các địa phương nghiên cứu triển khai quy hoạch không gian ngầm trên địa bàn. Rà soát thực trạng, nghiên cứu, ban hành cơ chế, chính sách để quản lý, xử lý nghiêm việc người Việt Nam đứng tên thay cho người nước ngoài để mua nhà, nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất, thuê đất trái pháp luật.

Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường cho rằng, cần phải quan niệm, tại trung tâm của nhiều thành phố có các toà nhà bên dưới là trung tâm thương mại, còn bên trên là căn hộ để ở, nhưng cũng có những khu vực đất chỉ có chức năng thương mại dịch vụ.

“Nhưng nếu là đất thương mại dịch vụ thì cấp quyền sử dụng chỉ 50 năm thôi, hết dự án là thu hồi. Còn trong thời gian thực hiện dự án, vẫn cấp sổ hồng để phát huy tối ưu giá trị tài sản. Nếu đất ở là cấp quyền lâu dài, địa phương nào làm sai địa phương đó phải làm lại”, Bộ trưởng Hà nói, và cho biết, trong lần sửa luật Đất đai tới đây sẽ xem xét kỹ lưỡng về phát huy tiềm năng của đất theo hướng sử dụng đa mục đích. Đơn cử là phát huy tiềm năng du lịch trong đất nông nghiệp, lâm nghiệp.

Xử lý sai phạm liên quan đến đấu giá đất

Về tồn tại và hạn chế, báo cáo của Bộ Tài nguyên và Môi trường nêu rõ, vẫn còn các vi phạm trong việc xác định giá đất để tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất trong giao đất, cho thuê đất không thông qua đấu giá quyền sử dụng đất (đối với trường hợp phải đấu giá quyền sử dụng đất). Tình trạng lấn, chiếm đất, chuyển mục đích sử dụng đất, xây dựng công trình xây dựng trái phép trên đất nông nghiệp; tự ý phân lô, bán nền không đúng quy định theo pháp luật đất đai, xây dựng; thực hiện việc chuyển quyền sử dụng đất không đúng quy định (như quy định về đăng ký biến động, điều kiện về nhận chuyển quyền sử dụng đất).

Bộ trưởng Trần Hồng Hà Sửa luật Đất đai sẽ làm rõ hơn các quy định về condotel officetel shophouse
Tồn tại hiện tượng thông đồng giữa tổ chức tư vấn định giá với người tham gia đấu giá để "dìm giá"... như vụ đấu giá đất liên quan đến bà Nguyễn Thị Loan, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Vimedimex tại huyện Đông Anh, TP. Hà Nội năm 2021).

Bộ Tài nguyên và Môi trường cũng chỉ rõ trách nhiệm và giải pháp ngăn chặn tình trạng lợi dụng việc trả giá trong các phiên đấu giá đất với mức giá vượt xa giá trị của thị trường để đẩy giá đất các khu vực lân cận lên cao nhằm mục đích trục lợi cá nhân; việc thực hiện các hợp đồng mua bán, chuyển nhượng, hứa mua, hứa bán về đất đai thời gian qua và việc giải quyết các khiếu nại, tố cáo liên quan đến lĩnh vực này.

Đó là, một số quy định về trình tự, thủ tục đấu giá của Luật Đấu giá tài sản còn chưa chặt chẽ, chưa bảo đảm tính linh hoạt để xử lý các tình huống phát sinh trong đấu giá loại tài sản đặc biệt như đấu giá quyền sử dụng đất (cụ thể là quy định về mức tiền đặt trước chưa phù hợp, chưa có quy định về thời gian, trách nhiệm của người có tài sản trong việc thẩm tra hồ sơ, điều kiện và năng lực tài chính của doanh nghiệp tham gia đấu giá...).

Tuy nhiên, hệ thống pháp luật bao gồm pháp luật về đấu giá tài sản, pháp luật về tín dụng, pháp luật về đầu tư, pháp luật về nhà ở chưa quy định điều kiện vốn chủ sở hữu, cam kết bảo lãnh của ngân hàng, sự minh bạch, tính khả thi về huy động vốn, tính khả thi về phương án đầu tư kinh doanh trên khu đất trúng đấu giá cho phù hợp với yêu cầu quản lý trong bối cảnh hiện nay.

Việc áp dụng pháp luật về quản lý thuế để xử lý cho trường hợp đấu giá đất là chưa phù hợp do việc thực hiện cam kết trong hợp đồng nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất trúng đấu giá là tự nguyện theo pháp luật dân sự, không giống như trường hợp được Nhà nước ban hành quyết định giao đất, cho thuê đất (quyết định hành chính).

Bộ Tài nguyên và Môi trường cho rằng, thời gian từ khi trúng đấu giá đất đến khi hủy quyết định trúng đấu giá do người trúng đấu giá không nộp đủ tiền là khá dài là một sơ hở để các công ty tham gia đấu giá thực hiện các ý đồ như thổi giá bất động sản để tăng giá trị cổ phiếu, cơ cấu lại khoản nợ trong các ngân hàng, bán hàng tồn đọng...

Bộ Tài nguyên và Môi trường thẳng thắn chỉ rõ, một số địa phương đã xuất hiện hiện tượng "cò đấu giá", "quân xanh-quân đỏ", để lộ thông tin về người đăng ký tham gia đấu giá trước khi cuộc đấu giá diễn ra và tình trạng "xã hội đen" đe dọa cá nhân, tổ chức tham gia đấu giá phải xin rút hồ sơ. Có hiện tượng bỏ giá rất cao một số lô đất rồi bỏ cọc nhằm gây hiệu ứng tạo mặt bằng giá ảo để mua đi, bán lại nhiều lô đất đã trúng đấu giá khác hoặc bán ra các lô đất đã gom trong khu vực nhằm thu lợi. Một số nơi có hiện tượng thông đồng giữa tổ chức tư vấn định giá với người tham gia đấu giá để "dìm giá"... (như vụ đấu giá đất tại tỉnh Thái Bình năm 2020, tại huyện Đông Anh, TP. Hà Nội năm 2021).

Hồng Quang

Theo dõi Thương Trường trên