Sáu tháng đầu năm 2026, du lịch Việt Nam đón 12,3 triệu lượt khách quốc tế, hoàn thành gần một nửa mục tiêu cả năm. Trên đà tăng trưởng đó, ngành đang chuyển trọng tâm từ phát triển theo số lượng sang nâng cao chất lượng, hướng đến gia tăng giá trị, sức cạnh tranh và phát triển bền vững.
Đà tăng trưởng tạo nền tảng cho giai đoạn bứt phá
Sau giai đoạn phục hồi mạnh mẽ, du lịch Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực trong nửa đầu năm 2026, qua đó tạo nền tảng quan trọng để hướng tới mục tiêu đón 25 triệu lượt khách quốc tế và đạt doanh thu 1.125 nghìn tỷ đồng trong cả năm.
Theo Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, 6 tháng đầu năm, cả nước đón khoảng 12,3 triệu lượt khách quốc tế, tăng gần 15% so với cùng kỳ năm trước và là mức cao nhất trong cùng kỳ nhiều năm. Kết quả này đồng nghĩa ngành đã hoàn thành gần 50% kế hoạch năm. Bên cạnh đó, lượng khách nội địa đạt 81 triệu lượt, tăng 4,5%, trong khi tổng thu từ khách du lịch ước đạt 569 nghìn tỷ đồng, tăng 9,8%, tương đương hơn một nửa mục tiêu doanh thu cả năm.
Những con số trên cho thấy du lịch tiếp tục đóng vai trò là động lực quan trọng thúc đẩy tiêu dùng, thương mại, vận tải, lưu trú và nhiều ngành dịch vụ khác. Trong bối cảnh kinh tế thế giới vẫn đối mặt nhiều bất ổn, từ căng thẳng địa chính trị đến xu hướng chi tiêu thận trọng của người dân, kết quả này phản ánh sức hấp dẫn ngày càng lớn của điểm đến Việt Nam cũng như hiệu quả của các chính sách mở cửa, xúc tiến quảng bá và đa dạng hóa sản phẩm.
Động lực tăng trưởng đến từ nhiều yếu tố. Chính sách thị thực tiếp tục được nới lỏng, kết nối hàng không quốc tế tiếp tục được cải thiện, trong khi các chương trình xúc tiến tại nhiều thị trường trọng điểm được triển khai đồng bộ. Cơ cấu khách quốc tế cũng có sự chuyển dịch tích cực khi bên cạnh hai thị trường lớn là Trung Quốc với khoảng 2,7 triệu lượt và Hàn Quốc với khoảng 2,16 triệu lượt, nhiều thị trường như Nga, Ấn Độ, Philippines, Australia, Nhật Bản và một số quốc gia châu Âu ghi nhận mức tăng trưởng khá.
Các địa phương trọng điểm cũng ghi nhận kết quả khả quan. Hà Nội đón hơn 18 triệu lượt khách trong 6 tháng đầu năm, trong đó khách quốc tế đạt khoảng 5 triệu lượt, tăng gần 27%. Thành phố tiếp tục phát triển các sản phẩm mới như du lịch đêm tại Đền Sóc, du lịch cộng đồng ở Mỹ Đức, mô hình trải nghiệm nông nghiệp gắn với làng nghề truyền thống và triển khai Đề án phát triển kinh tế đêm giai đoạn 2026-2030. TP.HCM, Khánh Hòa, Lâm Đồng hay An Giang cũng ghi nhận mức tăng trưởng tích cực nhờ liên tục làm mới sản phẩm và tăng cường liên kết vùng.
Tuy nhiên, cùng với kết quả tích cực, cơ cấu thị trường hiện nay cũng đặt ra yêu cầu phải giảm dần sự phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống. Riêng Trung Quốc và Hàn Quốc hiện chiếm khoảng 40% tổng lượng khách quốc tế, cho thấy dư địa mở rộng sang các thị trường có khả năng chi tiêu cao vẫn còn rất lớn.
Từ chạy theo số lượng sang nâng cao giá trị của mỗi lượt khách
Nếu giai đoạn phục hồi sau đại dịch tập trung vào mục tiêu nhanh chóng đưa lượng khách trở lại, thì nửa cuối năm 2026 được xem là thời điểm ngành du lịch chính thức chuyển sang mô hình tăng trưởng mới.
Theo định hướng của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, trọng tâm phát triển sẽ là tái cấu trúc ngành theo hướng chuyển từ phát triển theo số lượng sang chất lượng, phát triển du lịch chất lượng cao, xanh, thông minh và sáng tạo. Văn hóa được xác định là nền tảng, bản sắc và chất lượng trải nghiệm trở thành lợi thế cạnh tranh cốt lõi, trong khi sự hài lòng và tỷ lệ khách quay trở lại sẽ là những chỉ số quan trọng để đánh giá hiệu quả phát triển.
Sự chuyển hướng này xuất phát từ thực tế rằng lượng khách tăng chưa đồng nghĩa với giá trị gia tăng cao hơn. Thời gian lưu trú, mức chi tiêu bình quân, doanh thu từ dịch vụ bổ trợ hay tỷ lệ khách quay trở lại vẫn còn nhiều dư địa cải thiện so với các điểm đến cạnh tranh trong khu vực.
Theo ông Nguyễn Đức Quỳnh, Phó Chủ tịch Liên Chi hội Khách sạn Việt Nam, thay vì chỉ tập trung thu hút thật nhiều khách, Việt Nam cần lựa chọn đúng phân khúc thị trường và xây dựng sản phẩm phù hợp với từng nhóm khách hàng.
Đối với Trung Quốc và Hàn Quốc, mục tiêu không còn là tăng trưởng về lượng mà là nâng cao giá trị thông qua phát triển khách tự túc, khách MICE, khách golf, nghỉ dưỡng, chăm sóc sức khỏe, du lịch gia đình và mua sắm, đồng thời giảm dần tỷ trọng các tour giá rẻ.
Song song với đó, ngành cần ưu tiên khai thác các thị trường đang tăng trưởng nhanh như Nga, Ấn Độ, Philippines, Singapore, Malaysia và Thái Lan nhằm đa dạng hóa nguồn khách. Các thị trường truyền thống tại châu Âu cũng cần được phục hồi bằng các sản phẩm có thế mạnh của Việt Nam như du lịch di sản, văn hóa, thiên nhiên, ẩm thực và du lịch xanh. Trong khi đó, các thị trường ngách có khả năng chi tiêu cao như Trung Đông, Canada, New Zealand hay khách Hồi giáo cũng được đánh giá là dư địa phát triển trong giai đoạn tới.
Theo ông Nguyễn Đức Quỳnh, giai đoạn phát triển mới đòi hỏi ngành du lịch phải thay đổi cả cách đo lường hiệu quả. Thay vì chỉ quan tâm đến số lượt khách, các chỉ tiêu như thời gian lưu trú, mức chi tiêu bình quân, doanh thu MICE, doanh thu bán lẻ, tỷ lệ đặt dịch vụ trực tiếp, mức độ hài lòng hay tỷ lệ khách quay trở lại cần trở thành những thước đo phản ánh chất lượng tăng trưởng.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, ngành du lịch cũng đặt trọng tâm vào phát triển các dòng sản phẩm có giá trị gia tăng cao như du lịch chăm sóc sức khỏe, du lịch golf, MICE, du lịch văn hóa, du lịch cộng đồng, du lịch nông nghiệp, du lịch đường sông, du lịch tàu biển và kinh tế đêm. Đây đều là những phân khúc có khả năng kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng mức chi tiêu của du khách.
Hoàn thiện thể chế để tạo động lực tăng trưởng mới
Việc chuyển từ tăng trưởng theo quy mô sang tăng trưởng theo chất lượng không chỉ đòi hỏi doanh nghiệp đổi mới sản phẩm mà còn cần một hệ thống chính sách đồng bộ nhằm tạo điều kiện cho ngành phát triển dài hạn.
Trong nửa cuối năm, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẽ tập trung hoàn thiện nhiều đề án quan trọng như Đề án phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới; Đề án xúc tiến quảng bá du lịch và ẩm thực Việt Nam ra nước ngoài giai đoạn 2026-2030; Đề án phát triển du lịch chăm sóc sức khỏe; Đề án phát triển du lịch gắn với sản phẩm OCOP, đồng thời nghiên cứu sửa đổi Luật Du lịch năm 2017, rà soát Chiến lược phát triển du lịch Việt Nam đến năm 2030 và điều chỉnh Quy hoạch hệ thống du lịch thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2045.
Song song với hoàn thiện thể chế, chuyển đổi số tiếp tục được xác định là một trong những động lực tăng trưởng quan trọng. Ngành sẽ đẩy nhanh xây dựng cơ sở dữ liệu du lịch quốc gia, ứng dụng nền tảng số trong quản lý điểm đến, xúc tiến quảng bá và kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư nhằm nâng cao hiệu quả quản lý cũng như cải thiện trải nghiệm của du khách.
Công tác bảo đảm an toàn cũng được đặt lên hàng đầu. Theo Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Nguyễn Thị Hoa Mai, ngành sẽ tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong cảnh báo, kết nối và chia sẻ thông tin; đồng thời phối hợp với các địa phương nâng cao chất lượng hạ tầng và bảo đảm tiêu chuẩn an toàn đối với các loại hình du lịch đường biển, đường thủy.
Ở góc độ phát triển thị trường, công tác xúc tiến sẽ tiếp tục được đẩy mạnh tại các thị trường mục tiêu thông qua các chương trình hợp tác quốc tế, tham gia các hội chợ du lịch lớn như WTM London, ITE cùng nhiều diễn đàn chuyên ngành. Đây được kỳ vọng sẽ là kênh quan trọng giúp Việt Nam nâng cao khả năng nhận diện thương hiệu điểm đến và mở rộng tệp khách có mức chi tiêu cao.
Có thể thấy, khi lượng khách quốc tế đã phục hồi lên mức cao nhất trong cùng kỳ nhiều năm, bài toán của du lịch Việt Nam không còn chỉ là mở rộng quy mô thị trường mà là nâng cao giá trị tăng trưởng. Việc hoàn thiện thể chế, phát triển các dòng sản phẩm chất lượng cao, thúc đẩy chuyển đổi số, mở rộng thị trường có mức chi tiêu lớn và nâng cao chất lượng điểm đến sẽ quyết định khả năng hiện thực hóa mục tiêu đón 25 triệu lượt khách quốc tế trong năm 2026 cũng như đưa du lịch thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong giai đoạn phát triển mới.
Trung Anh