Tin nóng:

"Giải cứu" mía đường (Kỳ II): Nước mắt rơi trước thuế phòng vệ thương mại

Biện pháp áp thuế phòng vệ thương mại được đưa ra thảo luận như công cụ bảo đảm thương mại công bằng, bảo vệ quyền lợi chính đáng của doanh nghiệp, nông dân trong bối cảnh hội nhập.

Mía đường Việt Nam ngốn khá nhiều giấy mực của giới phân tích, bởi liên tiếp hứng chịu những khó khăn "cực chẳng đã" bủa vây từ bên ngoài.

Chao đảo...

Từ 1/1/2020, theo cam kết ATIGA, Việt Nam đã thực hiện xóa bỏ hạn ngạch thuế quan nhập khẩu đường từ ASEAN, đồng thời giảm thuế nhập khẩu xuống 5%. Tuy nhiên, gần một năm tham gia ATIGA, ngành mía đường Việt Nam chứng kiến không ít biến động.

Giải cứu mía đường Kỳ II Nước mắt rơi trước thuế phòng vệ thương mại
Kể từ khi hiệp định ATIGA có hiệu lực, Việt Nam đã nghiêm túc thực hiện cam kết không giới hạn lượng đường nhập khẩu từ các nước trong khu vực và áp dụng mức thuế 5%.

Cụ thể, kể từ khi hiệp định ATIGA có hiệu lực, Việt Nam đã nghiêm túc thực hiện cam kết không giới hạn lượng đường nhập khẩu từ các nước trong khu vực và áp dụng mức thuế 5%.

Theo số liệu của Tổng cục Hải quan, trong 10 tháng năm 2020, lượng đường nhập khẩu vào Việt Nam tăng nhanh, trong đó hơn 87% đến từ Thái Lan. Sau khi trừ đi lượng đường đã xuất theo loại hình sản xuất xuất khẩu, số lượng đường nhập khẩu thâm nhập vào thị trường trong nước lên đến 884.285 tấn, còn lớn hơn cả lượng đường sản xuất từ mía trong nước.

Trước ATIGA là vấn nạn đường lậu giá rẻ tràn lan mọi ngõ ngách thị trường, đường chất lượng kém không chỉ ảnh hưởng tới sức khỏe người tiêu dùng mà còn càn quấy doanh nghiệp sản xuất chân chính. Sau ATIGA lại dội thêm phong vũ từ đường nhập khẩu có dấu hiệu cạnh tranh không lành mạnh.

Lượng đường nhập khẩu tràn vào ồ ạt khiến ngành mía đường lao đao. Trong khi đó, chính sách trợ cấp và có dấu hiệu bán phá giá của Thái Lan thời gian qua được cho là "giọt nước tràn ly" khiến 11 trên tổng số 40 nhà máy ngừng hoạt động, 4 nhà máy sắp đóng cửa. Nông dân trồng mía lỗ vốn, buộc phải giảm diện tích trồng mía hoặc bỏ đất hoang. Một số doanh nghiệp đường lớn mạnh trong nước đã đưa ra các biện pháp hỗ trợ nông dân, song giá đường thấp vẫn gây sức ép lớn lên ngành này.

Nói về nỗi đau của ngành mía đường khi phải đối diện trong bối cảnh hàng loạt các FTA như hiệp định thương mại hàng hóa ASEAN (có hiệu lực từ 17/5/2010) và hiệp định ATIGA 1992 có hiệu lực, Phó Chủ tịch Hội ND Việt Nam Phạm Tiến Nam đánh giá, các hiệp định thương mại tự do đã tạo điều kiện cho đường giá rẻ từ nước ngoài tràn vào thị trường, tạo sức ép lớn cho nông dân trồng mía, khiến doanh nghiệp mía đường đối diện nhiều áp lực. Người tiêu dùng có xu hướng ưa tiêu thụ đường nhập khẩu do giá thành rẻ hơn tương đối.

Do đó, sau thời gian phát triển nóng, diện tích trồng mía đang có xu hướng thu hẹp. Số hộ nông dân và hợp tác xã trồng mía ngày càng giảm; tỷ lệ nông dân trồng mía nhỏ lẻ, manh mún chiếm đa số và chưa áp dụng cơ giới hóa vào sản xuất; khiến cho lợi thế cạnh tranh ngày càng suy yếu. Giá trị lợi nhuận từ cây mía không đủ đảm bảo mức sống cộng với tình trạng đầu ra bấp bênh đã khiến ngày càng nhiều vùng bỏ cây mía, chuyển sang các giống cây trồng khác mang lại lợi ích kinh tế cao hơn.
Dưới góc độ doanh nghiệp, ông Trần Ngọc Hiếu, Tổng giám đốc Công ty Mía đường Sóc Trăng cho biết, chưa bao giờ, doanh nghiệp mía đường thê thảm như lúc này.

“Riêng tại Sóc Trăng, vùng nguyên liệu sản xuất mía năm 2017 là 8.400 ha, năm 2018 còn 7.000 ha, giảm xuống 4.800 ha năm 2019, còn 2.400 ha năm 2020 và dự kiến còn dưới 2.000 ha trong năm tới”, ông Hiếu chia sẻ.

Theo ông Hiếu, nguyên nhân khiến sản xuất thu hẹp bởi tình trạng hàng nhập khẩu quá lớn, chưa kể hàng trăm ngàn tấn đường nhập lậu không thể thống kê được với giá rẻ hơn nhiều so với hàng trong nước, nên doanh nghiệp trong nước không thể cạnh tranh. Thậm chí, Công ty Mía đường Sóc Trăng chỉ bán được 10%, còn lại tồn kho tới 90% sản lượng.

Là doanh nghiệp sản xuất đường lớn với nhà máy 18.000 tấn mía/ngày, cũng đồng thời là hộ tiêu thụ đường đáng kể để chế biến bánh kẹo, nhưng tác động từ đường nhập khẩu theo ATIGA và đường nhập lậu tới Công ty cổ phần Đường Quảng Ngãi cũng rất nặng nề.

Ông Võ Thành Đảng, Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Đường Quảng Ngãi cho hay, diện tích vùng nguyên liệu mía niên vụ 2019 - 2020 của Công ty đã giảm còn 72% so vụ 2018 - 2019; sản lượng đường giảm 42% so với vụ 2018 - 2019.

“Coi chừng” với đường Thái

Với ngành mía đường, nhiều nước trên thế giới vẫn có những chính sách "bảo hộ" ngầm nhằm để duy trì giá mía hợp lý, đảm bảo đời sống cho bà con nông dân trồng mía, bảo vệ vùng nguyên liệu thì hãy cho doanh nghiệp mía đường trong nước một cơ hội được cạnh tranh công bằng với các nước trong khu vực.

Tại Thái Lan, tuy đã thực thi ATIGA năm 2010 nhưng nhiều bằng chứng cho thấy quốc gia này vẫn luôn áp dụng các biện pháp quản lý để bảo vệ ngành mía đường trong nước.

Mỗi năm, chính phủ nước này đều hỗ trợ cho ngành đường ít nhất 1,3 tỉ USD. Trong đó khoảng 775 triệu USD dành cho trợ cấp xuất khẩu gián tiếp thông qua hệ thống bình ổn giá đường, tăng trợ giá nhằm bù mỗi khi giá đường thế giới giảm.
Đến tháng 4 năm 2020, Chính phủ Thái Lan lại tiếp tục "tung ra" khoản trợ cấp 325 triệu USD hỗ trợ nông dân mua tư liệu sản xuất cho niên vụ 2019-2020.

Mặt khác, tại thị trường nội địa, mức giá trần của đường Thái Lan tiếp tục được quy định là 23,5 bath/kg (tương đương 17.695 đồng/kg - khoảng 755 USD/tấn), trong khi giá xuất khẩu bình quân đường thô và luyện của Thái Lan vào Việt Nam là 334 USD/tấn.

Với chừng đấy "bằng chứng", đường Thái được cho là đang phá giá khi "qua cửa" Việt Nam dưới cả hình thức chính ngạch và nhập lậu, cạnh tranh không sòng phẳng dù trước hay sau gia nhập ATIGA.

Do không cạnh tranh được với đường nhập khẩu chính ngạch giá rẻ, niên vụ 2019-2020 Việt Nam chỉ còn 29 nhà máy đường hoạt động thay vì 40 như trước đây, hàng nghìn công nhân mất việc làm.

Giá đường rẻ thì giá mía không thể cao. Giá thu mua mía thấp khiến nhiều nông dân ngậm ngùi bỏ ruộng mía vì càng đầu tư càng lỗ. Đây cũng chính là nguyên nhân khiến diện tích mía và sản lượng đường trong niên vụ vừa qua sụt giảm nghiêm trọng.

NGUYÊN AN

Bình luận bài viết

Bình luận

Khép lại năm 2020, doanh thu toàn Tập đoàn công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) năm 2020 đạt 123.425 tỷ đồng, nộp Ngân sách Nhà nước 19.500 tỷ đồng, lợi nhuận đạt gần 3.000 tỷ đồng. Như vậy, năm 2020 tiếp tục chứng kiến ngành than hoàn thành tốt nhiệm vụ được Đảng, Nhà nước giao phó.

Sáng 20/1, Công ty TNHH Biomass Fuel Việt Nam tổ chức Lễ xuất khẩu chuyến hàng đầu tiên cho Itochu Việt Nam tại Cảng Cửa Lò, tỉnh Nghệ An.

Cả doanh thu và lợi nhuận sau thuế năm 2020 của PLC đều ghi nhận mức vượt kế hoạch năm 2020.

Vietcombank cho biết, việc cấp tín dụng cho giai đoạn 2 của dự án là một phần trong việc định hướng phát triển của ngân hàng đối với lĩnh vực năng lượng.

Tổng số cổ phiếu quỹ mà VNDirect nắm giữ trước khi thực hiện giao dịch đạt gần 12 triệu đơn vị. Trong đó, lần gần nhất công ty chứng khoán thực hiện mua lại 7,9 triệu cổ phiếu quỹ vào cuối năm 2018.

Trước những biến động mạnh trên thị trường phiên giao dịch hôm nay (20/1), khối ngoại tiếp tục mua ròng 235 tỷ đồng trên toàn thị trường, tuy nhiên vẫn xả cổ phiếu HPG tới 465 tỷ đồng.

Bất chấp những khó khăn do đại dịch Covid-19, sự cạnh tranh gay gắt vẫn đang diễn ra, dòng tiền nội địa đổ vào ồ ạt đang mang lại các chỉ số kinh doanh khả quan cho nhiều công ty chứng khoán (CTCK) với mức lợi nhuận vượt xa kỳ vọng ban đầu.

Lợi nhuận trước thuế quý 4/2020 của SSI đạt gần 490 tỷ đồng, tăng 124%.

Các mã Bluechips FPT, GAS, HPG, REE, VIC, VNM, VJC, PLX, PNJ, POW, VHM, MWG… đồng loạt tăng giúp kéo thị trường tăng điểm.

Cơ quan chủ quản: HIỆP HỘI CÁC NHÀ BÁN LẺ VIỆT NAM

Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 75/GP-BTTT, do Bộ Thông tin & Truyền thông cấp ngày: 23/02/2017

Ngày thành lập Tạp chí Thương Trường: Ngày 26 tháng 6 năm 2008

Tòa soạn: Tầng 6 tòa nhà số 8 Trần Đăng Ninh - P. Dịch vọng - Q. Cầu Giấy - Hà Nội

Tổng biên tập: Đinh Thị Mỹ Vân

Phụ trách nội dung: Tổng TKTS Đinh Duy Hùng

Hotline: 0913398394

Điện thoại: +84 24 3734 9773

Fax: +84 24 3939 3770

Email: toasoanthuongtruong@gmail.com.

Liên hệ quảng cáo: 0888484455