Ngành thủy sản đang "thấm đòn" dịch bệnh, nhiều doanh nghiệp xuất khẩu lao đao khó giữ được tăng trưởng

Doanh nghiệp đang bị gánh nặng các loại chi phí phát sinh do Covid-19 như trang bị cho công nhân làm việc 3 tại chỗ, trả thêm lương, chi phí xét nghiệm hàng tuần, trong khi các chi phí đầu vào và logistic tăng mạnh. Dự báo, xuất khẩu tôm, cá ngừ, cá ba sa… trong 6 tháng cuối năm khó giữ được tăng trưởng như 6 tháng đầu năm.

Tình hình sản xuất kinh doanh gặp khó

Tình hình dịch bệnh Covid – 19 diễn biến phức tạp, TP HCM và 19 tỉnh thành phía Nam đồng loạt áp dụng Chỉ thị 16 khiến hoạt động sản xuất và xuất khẩu thủy sản sụt giảm đáng kể nhất là từ nửa cuối tháng 7. Tính riêng tháng 7, kim ngạch xuất khẩu thủy sản giảm khoảng 4% so với cùng kỳ năm ngoái với 763 triệu USD. 

Cụ thể, xuất khẩu tôm trong tháng 7 giảm 4% so với cùng kỳ đạt 374 triệu USD, lũy kế 7 tháng vẫn giữ tăng trưởng 10% với 2,1 tỷ USD, chiếm 43% kim ngạch xuất khẩu thủy sản.

Xuất khẩu cá tra và cá ngừ trong tháng 7 giảm khoảng 5%, đạt tương ứng 117 triệu USD và 60,5 triệu USD. Tính đến hết tháng 7/2021, xuất khẩu cá tra đạt 898 triệu USD, tăng 13% còn xuất khẩu cá ngừ đạt 416 triệu USD, tăng 17%.

Trong khi đó, xuất khẩu mực, bạch tuộc giảm 9%, đạt khoảng 47 triệu USD trong tháng 7. Luỹ kế 7 tháng, giá trị xuất khẩu 2 mặt hàng này đạt 314 triệu USD, tăng 8%.

Mặc dù vậy, nhờ có sự tăng trưởng cao trong nửa đầu năm nên lũy kế 7 tháng đầu năm xuất khẩu thủy sản vẫn tăng 11% đạt 4,88 tỷ USD. Nếu như không bị chững bởi khi làn sóng Covid lần thứ 4 bùng phát dữ dội ở khu vực trọng điểm sản xuất, chế biến và xuất khẩu thì thủy sản vẫn là mặt hàng có trị giá kim ngạch khá cao.

Xuất khẩu thủy sản khó duy trì đà tăng trưởng trong những tháng cuối năm
Doanh nghiệp duy trì hoạt động với điều kiện “3 tại chỗ” để phòng chống dịch bệnh

Dịch Covid-19 đã tác động trực tiếp đến vùng trọng điểm là TP HCM và vùng ĐBSCL đúng vào giai đoạn cao điểm do các yêu cầu giãn cách xã hội, phòng chống dịch rất chặt chẽ của Chính phủ.

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản (VASEP), với 270 doanh nghiệp thành viên, tập trung chủ yếu tại Đồng bằng sông Cửu Long và các tỉnh Nam Trung Bộ trở vào, thời gian qua, hầu hết các tỉnh thành đã yêu cầu các doanh nghiệp chỉ được duy trì hoạt động khi đảm bảo điều kiện “3 tại chỗ” hoặc “1 cung đường - 2 địa điểm” để phòng chống dịch bệnh lây lan vào các nhà máy, các khu công nghiệp. 

Tuy nhiên, trong thực tế thực hiện phát sinh nhiều khó khăn, bất cập, chỉ có khoảng 30% các doanh nghiệp thủy sản tại các tỉnh thành phía Nam đảm bảo được điều kiện “3 tại chỗ”. Dự tính công suất chung của cả vùng giảm chỉ còn 30-40%. 

Chia sẻ trên báo Tiền Phong, đại diện Công ty Thủy sản Đông lạnh Gò Đàng (Tiền Giang) cho biết, sau khi công ty có trường hợp công nhân dương tính với SARS CoV-2, công ty rơi vào tình cảnh hết sức khó khăn. Hơn một trăm công nhân đã phải đi cách ly tập trung khiến công ty không đủ nhân lực để đảm bảo hoạt động sản xuất. Đến nay, công ty phải giảm hơn 60 % công suất chế biến, thiệt hại rất lớn.

Theo vị này, nhiều DN trong ngành ở Tiền Giang cũng rơi vào tình cảnh tương tự. “Khi có một ca nhiễm, DN nào muốn hoạt động phải đảm bảo về điều kiện 3 tại chỗ (DN lo sản xuất - nơi ăn - nghỉ tại chỗ cho công nhân) song với đặc thù của ngành chế biến thủy sản, không thể bố trí chỗ ở cho công nhân ngay tại nhà máy đông lạnh nên nhiều DN không thể bố trí được cũng buộc phải tạm đóng cửa nhà máy”, vị này cho hay. 

Xuất khẩu thủy sản khó duy trì đà tăng trưởng trong những tháng cuối năm
Nguy cơ thiếu hụt nguồn nguyên liệu cho sản xuất xuất khẩu

Nhiều nguy cơ vẫn đang đón đợi

Trong khi đó, nguyên liệu thủy sản huy động cho chế biến xuất khẩu cũng chỉ đạt khoảng 40-50% so với nguồn nguyên liệu bên ngoài do việc thực hiện giãn cách chung. Dự tính nguy cơ nguồn nguyên liệu cho sản xuất xuất khẩu những tháng cuối năm sẽ thiếu hụt 20-30%.

Ngoài ra, doanh nghiệp đang bị gánh nặng các loại chi phí phát sinh do Covid-19 như trang bị cho công nhân làm việc 3 tại chỗ, trả thêm lương, chi phí xét nghiệm hàng tuần, trong khi các chi phí đầu vào và logistic tăng mạnh. Dự báo, xuất khẩu tôm, cá ngừ, cá ba sa… trong 6 tháng cuối năm khó giữ được tăng trưởng như 6 tháng đầu năm.

VASEP cho rằng, xuất khẩu thủy sản nửa cuối năm chắc chắn sẽ tuột dốc, nếu không có giải pháp hỗ trợ cần thiết cho việc phục hồi sản xuất, xuất khẩu và trực tiếp thúc đẩy sinh kế cho công nhân, nông-ngư dân trong bối cảnh sống chung với dịch bệnh Covid-19.

Theo VASEP, việc thực hiện “3 tại chỗ” chỉ là biện pháp tình thế tạm thời trong thời gian ngắn hạn, và chỉ có thể kéo dài từ 2-3 tuần đối với các doanh nghiệp vừa. Các doanh nghiệp lớn hơn cũng duy trì tối đa 4-5 tuần do phải gồng gánh quá nhiều khoản chi phí. 

Ông Trương Đình Hòe, tổng thư ký VASEP, cho biết dù việc chống dịch là nhiệm vụ cần ưu tiên hàng đầu, nhưng vẫn phải duy trì sản xuất và lưu thông những mặt hàng thiết yếu và phục hồi sản xuất - xuất khẩu.

Vì thế, theo lãnh đạo VASEP, nếu tiêm ngay vacxin cho người lao động tại các nhà máy chế biến thủy sản, chúng ta sẽ vừa giữ được thị trường, đối tác xuất khẩu, vừa duy trì được sản xuất và công ăn việc làm cho rất nhiều lao động, bao gồm cả nông, ngư dân khai thác biển và sản xuất nguyên liệu ở phía trước.

Về lâu dài, VASEP cho rằng ngành thủy sản sẽ phải sống chung lâu dài với đại dịch, kiến nghị Bộ Y tế hoàn thiện bộ quy tắc và tổ chức huấn luyện cho các tỉnh và doanh nghiệp thực hiện "y tế tại chỗ". 

Theo đó, thực hiện chủ trương phối hợp và chia sẻ giữa doanh nghiệp và CDC (trung tâm kiểm soát bệnh tật), các doanh nghiệp sẽ chủ động sử dụng tổ y tế, trạm y tế của nhà máy, tự tổ chức xét nghiệm cho người lao động mỗi tháng 2 lần, CDC sẽ tổ chức xét nghiệm cho doanh nghiệp 1 lần/tháng, như vậy sẽ đảm bảo mỗi công nhân được tổ chức xét nghiệm 3 lần/tháng. 

Bộ Y tế cũng cần có hướng dẫn xử lý kịp thời đối với các doanh nghiệp thực hiện "3 tại chỗ" như phát hiện F0, chỉ khoanh vùng và cách ly khu vực có nguy cơ, phun khử khuẩn, xét nghiệm...; hướng dẫn các biện pháp an toàn "chặt trong, chặt ngoài", kiểm soát các nguồn lây nhiễm một cách hiệu quả và phù hợp nhằm giảm tổn thất cho doanh nghiệp và sinh kế cho công nhân, đồng thời đảm bảo an toàn dịch bệnh cho toàn nhà máy. 

Ngoài ra, VASEP cũng đề nghị có hỗ trợ cho công nhân, người lao động gặp khó khăn và hỗ trợ doanh nghiệp, trong đó hỗ trợ doanh nghiệp với các chính sách cụ thể như: giảm lãi suất vay ngân hàng, giảm 30% tiền điện ít nhất đến hết năm 2021; giảm mức đóng kinh phí công đoàn từ 2% quỹ lương xuống còn 1% quỹ lương cho các doanh nghiệp...

Trung Anh (t/h)

Bình luận bài viết

Trong tháng 8, Việt Nam xuất khẩu 1.53 triệu tấn sắt thép với tổng trị giá gần 1.5 tỷ USD, tăng 33.8% về lượng và 35.2% về giá trị so với tháng trước. Đây là tháng có trị giá xuất khẩu sắt thép các loại cao nhất từ trước đến nay và là tháng thứ hai liên tiếp vượt 1 tỷ USD.

Sáng ngày 16/9, Tổng cục Du lịch Việt Nam kết hợp với Đại sứ quán Colombia tại Việt Nam phối hợp tổ chức hội thảo trực tuyến về xây dựng, xúc tiến sản phẩm du lịch cà phê.

Thời gian tới đây, tỉnh Quảng Ninh dự kiến sẽ khánh thành 3 dự án hạ tầng giao thông trọng điểm, khởi công xây dựng 4 dự án đầu tư với tổng số vốn hơn 12,3 tỉ USD.

Công bố báo cáo tài chính cần đảm bảo tính chính xác, đây là nguyên tắc bắt buộc đối với các doanh nghiệp đã niêm yết trên sàn. Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều doanh nghiệp không tuân thủ nguyên tắc trên, báo cáo tài chính sau soát xét vẫn có những “sai số” lớn, bất chấp những nghi ngại từ phía nhà đầu tư.

Cục cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng dự báo, giá trị các giao dịch tập trung kinh tế tại Việt Nam năm 2021 sẽ ở quy mô 4,5 - 5 tỷ USD và năm 2022 có thể đạt được mốc 7 tỷ USD. Các lĩnh vực hàng tiêu dùng, bán lẻ, bất động sản,… sẽ là tâm điểm thu hút tập trung kinh tế trong năm 2021 và 2022.

ThuongTruong

Cơ quan chủ quản: HIỆP HỘI CÁC NHÀ BÁN LẺ VIỆT NAM

Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 75/GP-BTTT, do Bộ Thông tin & Truyền thông cấp ngày: 23/02/2017

Ngày thành lập Tạp chí Thương Trường: Ngày 26 tháng 6 năm 2008

Tòa soạn: Tầng 6 tòa nhà số 8 Trần Đăng Ninh - P. Dịch vọng - Q. Cầu Giấy - Hà Nội

Tổng Biên tập: Đinh Thị Mỹ Vân

Phụ trách nội dung: Tổng TKTS Đinh Duy Hùng

Hotline: 0913398394

Điện thoại: +84 24 3734 9773

Fax: +84 24 3939 3770

Email: toasoanthuongtruong@gmail.com.

Liên hệ quảng cáo: 0888484455