10:52 15/03/2022

Nguyên tắc điều hành đang khiến giá xăng dầu trong nước tăng vọt?

Theo ông Nguyễn Tiến Thỏa - Chủ tịch Hội Thẩm định giá Việt Nam, khi chúng ta tăng giá xăng dầu đi sau thế giới nên giá sẽ phải đuổi theo giá thế giới để kịp theo nhịp tăng trưởng của thế giới, mới gây ra hiện tượng tăng giá xăng dầu quá cao gây ra bất ổn.

Trong kỳ điều hành xăng dầu ngày 11/3, giá xăng dầu trong nước đã có mức tăng mạnh nhất trong lịch sử dù liên bộ Công Thương - Tài chính đã chi 750-1.000 đồng từ Quỹ bình ổn xăng dầu cho mỗi lít xăng, 1.500 đồng cho mỗi lít dầu diesel. Mặt bằng giá bán lẻ trong nước với xăng RON 95 đã lên sát 30.000 đồng một lít, xăng E5 RON92 là 28.980 đồng, còn dầu diesel 25.260 đồng. Đây là các mức giá cao nhất từ trước đến nay.

Nguyên tắc điều hành giá xăng dầu đang khiến giá xăng dầu trong nước tăng vọt
Giá xăng dầu trong nước đã có mức tăng mạnh nhất trong lịch sử

Chia sẻ tại tọa đàm, “Làm gì khi giá xăng dầu tăng kỷ lục?”, ông Nguyễn Tiến Thỏa - Chủ tịch Hội Thẩm định giá Việt Nam cho biết, diễn biến tình hình kinh tế thế giới đã đẩy giá xăng dầu thế giới lên cao, gây mất cân đối cung cầu và dự trữ của các nước sụt giảm, đặc biệt là do leo thang chính trị giữa Nga – Ukraine.

Bên cạnh đó, quá trình phục hồi kinh tế sau đại dịch Covid-19 bắt đầu có khởi sắc khiến cho nhu cầu về nhiên liệu tăng lên ở mức rất cao. Trong khi đó, nguồn cung không tăng kịp so với nhu cầu dự báo. Theo đánh giá, nhu cầu sử dụng nhiên liệu xăng dầu năm 2022 khoảng 100,23 – 111 triệu thùng, cao hơn năm 2019 khoảng 0,23 – 1 triệu thùng, cao hơn năm 2021 khoảng 3,5 – 4,27 triệu thùng/ngày.

Giá xăng dầu trong nước tăng theo giá thế giới, do đó giá xăng dầu thế giới tăng kéo theo giá xăng dầu trong nước cũng tăng. Đây là nguyên nhân khách quan khiến cho giá xăng dầu trong nước đổ xô mọi kỷ lục – theo Chủ tịch Hội Thẩm định giá Việt Nam.

Theo tính toán của ông Thỏa, trước khi xảy ra xung đột Nga - Ukraine, giá xăng dầu đã tăng lên 22,23%, nếu tính trong 3 tháng giá dầu thành phẩm đã tăng lên 58,4%.

Về nguyên nhân chủ quan, Chủ tịch Hội Thẩm định giá Việt Nam chỉ ra rằng, nguyên tắc điều hành giá xăng dầu đang khiến giá xăng dầu trong nước tăng vọt.

"Giá xăng dầu thế giới tăng dẫn tới giá xăng dầu tăng "sốc", mỗi kỳ điều chỉnh tăng giá chúng ta đã tăng khá cao. Đây là do quy định tăng theo chu kỳ (điều chỉnh 10 ngày/lần), nếu giá tăng chu kỳ vào dịp lễ Tết thì Bộ Công thương sẽ điều chỉnh lùi lại cho chu kỳ sau (tức là 20 ngày nữa mới điều chỉnh), trong khi giá dầu thế giới điều chỉnh vận động theo hàng ngày, hàng giờ nên mới gây ra "sốc".

Vì vậy, khi chúng ta tăng giá xăng dầu đi sau thế giới nên giá sẽ phải đuổi theo giá thế giới để kịp theo nhịp tăng trưởng của thế giới mới gây ra hiện tượng tăng giá xăng dầu quá cao gây ra bất ổn", ông Thỏa phân tích.

Cũng theo ông Thỏa, thực tế, điều hành về bình ổn giá, cân đối cung cầu xăng dầu trong nước còn bị động, lúng túng dẫn tới những phản ứng tiêu cực của thị trường như tình trạng găm hàng, giữ hàng để chờ điều chỉnh giá tăng cao mới bán hàng, dẫn đến đứt gãy nguồn cung làm cho tình hình thị trường biến động bất ổn.

"Nếu không sửa cơ chế điều hành giá xăng dầu thì vẫn sẽ tiếp tục xảy ra câu chuyện bất ổn nếu giá thế giới tăng", Chủ tịch Hội Thẩm định giá Việt Nam nhấn mạnh.

Theo Chuyên gia kinh tế trưởng Ngân hàng BIDV – TS. Cấn Văn Lực, nguồn cung xăng dầu trong nước bị đứt gãy cũng là một trong những nguyên nhân khiến giá dầu tăng lên mức kỷ lục kể từ đầu năm đến nay.

Cùng với đó, TS. Lực cũng chỉ ra rằng: "Nhà máy lọc dầu Nghi Sơn chiếm tới 30 – 35% thị phần nhưng lại giảm công suất tới 40 – 45%. Qua đây, chúng ta cần đặt ra cả vấn đề về sau này, Nghi Sơn có đảm bảo nguồn cung ổn định hơn không? Chỉ cần Nghi Sơn không giảm công suất, tôi nghĩ thị trường không gặp tình trạng khan hiếm nguồn cung".

Anh Đào (t/h)

Theo dõi Thương Trường trên