10:43 31/03/2022

Thiếu hụt nguồn cung nhiên liệu nhiều nhà máy nhiệt điện đối diện nguy cơ dừng hoặc giảm phát

Theo EVN tình hình cung cấp than cho các nhà máy nhiệt điện của EVN vẫn đang tiếp tục có nhiều khó khăn và thiếu hụt rất lớn so với hợp đồng cung cấp than đã ký và hiện nay mới chỉ cung cấp đáp ứng được 77% hợp đồng. Việc thiếu hụt 1,4 triệu tấn than khiến nhiều tổ máy nhiệt điện đã phải dừng hoạt động hoặc giảm công suất.

Nguồn cung thiếu hụt do đâu?

Trước tiên phải nhắc tới giá than nhập khẩu tăng 2,5 lần, thậm chí đỉnh điểm có lúc lên tới 3 lần khi căng thẳng Nga-Ukraine leo thang, dẫn đến nguồn cung thiếu hụt, do vậy, Tập đoàn Than – Khoáng sản Việt Nam đã đề xuất tăng giá bán than trong nước để đảm bảo hiệu quả sản xuất kinh doanh.

Tập đoàn Than – Khoáng sản Việt Nam lý giải rằng dịch bệnh Covid-19 đang dần được kiểm soát, nền kinh tế thế giới đang trên đà phục hồi đã đẩy nhu cầu sử dụng nguyên, nhiên vật liệu năm 2022 tăng cao. 

Trong bối cảnh tình hình địa chính trị thế giới có nhiều bất ổn, đỉnh điểm là từ tháng 3 đến nay căng thẳng Nga-Ukraine leo thang dẫn đến nguồn cung than không đủ đáp ứng nhu cầu, giá than liên tục tăng đạt các mốc kỷ lục và đến thời điểm hiện nay giá thế giới đã tăng gấp từ 2,5 lần đến 3 lần giá trong nước. 

Thiếu hụt nguồn cung nhiên liệu nhiều nhà máy nhiệt điện đối diện nguy cơ dừng hoặc giảm phát
Khai thác vẫn không đủ để bù thiếu hụt

Nguồn cung than khan hiếm nên việc nhập khẩu than đối với Tập đoàn Than – Khoáng sản Việt Nam hiện nay rất khó khăn. Trong khi các hộ trong nước không nhập khẩu được than, quay lại sử dụng than trong nước dẫn đến nhu cầu tiêu thụ than trong nước tăng rất cao gây nên tình trạng khan hiếm than mặc dù sản lượng than sản xuất của Tập đoàn Than – Khoáng sản Việt Nam không giảm so với các năm gần đây.

Mặt khác, do tình hình dịch bệnh Covid-19 đã ảnh hưởng đến việc sản xuất của Tập đoàn Than – Khoáng sản Việt Nam khi hơn 36.253 người lao động bị nhiễm Covid-19, chiếm 38% tổng số lao động.

Cùng với đó, giá thành khai thác than ngày càng tăng do các mỏ than ngày càng khai thác xuống sâu, một số đơn vị điều kiện địa chất biến động phức tạp, sai khác so với tài liệu thiết kế ban đầu, mức độ rủi ro trong quá trình khai thác gia tăng, cung độ vận chuyển ngày càng xa, tiền lương và các loại thuế phí tăng cao. Tập đoàn Than – Khoáng sản Việt Nam thông tin giai đoạn 2019 – 2021, giá bán than trong nước cho sản xuất điện không tăng nên lợi nhuận từ sản xuất than ngày càng giảm. 

Do vậy, từ đầu năm 2022, việc triển khai thực hiện kế hoạch sản xuất kinh doanh gặp khó khăn, nhiều dự án đầu tư, phát triển mỏ than theo quy hoạch không cân đối được hiệu quả kinh tế để triển khai thực hiện.

Thiếu nhiên liệu phục vụ cho nhiệt điện theo hợp đồng
 
Cụ thể, trong quý I/2022, tổng khối lượng than đã được cung cấp cho các nhà máy nhiệt điện của EVN đạt gần 4,5 triệu tấn trên tổng số 5,8 triệu tấn theo hợp đồng đã ký. Với mức cung cấp này, lượng than cung cấp cho các nhà máy nhiệt điện của EVN chỉ tương ứng 77% số lượng theo hợp đồng đã ký. Như vậy, lượng than được cung cấp đã thiếu hụt gần 1,4 triệu tấn so với khối lượng trong hợp đồng.

Thiếu hụt nguồn cung nhiên liệu nhiều nhà máy nhiệt điện đối diện nguy cơ dừng hoặc giảm phát
Nỗi lo thiếu hụt điện do thiếu nguồn nhiên liệu

Trong khi đó, nhập khẩu than gặp khó, EVN thông tin do lượng than cung cấp thiếu và tồn kho ở mức thấp nên đến cuối tháng 3, nhiều tổ máy nhiệt điện than trong hệ thống đã phải dừng hoặc giảm phát. Cụ thể, các nhà máy nhiệt điện Nghi Sơn 1, Vũng Áng 1, Vĩnh Tân 2, Duyên Hải 1 hiện chỉ đủ than vận hành 1 tổ máy ở mức 60 – 70% công suất. Nhà máy nhiệt điện Hải Phòng chỉ đủ than vận hành cho một trong 4 tổ máy. Do đó, toàn hệ thống điện quốc gia thiếu hụt tới hơn 3.000 MW nhiệt điện than do thiếu than cho sản xuất điện.

Để khắc phục những khó khăn do tình trạng thiếu than cho sản xuất điện, vừa qua các đơn vị vận hành nguồn và lưới điện của EVN đã có nhiều biện pháp đồng bộ để duy trì vận hành an toàn, ổn định cho hệ thống điện quốc gia.

Mặc dù Tập đoàn Công nghiệp Than – Khoáng sản Việt Nam (TKV) và Tổng Công ty Đông Bắc đã tăng cường khai thác than từ các mỏ trong nước và nhập khẩu than để pha trộn. Nhưng thông tin từ hai đơn vị này cho biết tình hình cung cấp than còn tiếp tục có nhiều khó khăn trong thời gian tới. Như vậy, nguy cơ thiếu than dẫn đến thiếu điện từ tháng 4 trở đi là rất hiện hữu. Trong thời gian tới đây vào thời điểm nắng nóng cao điểm của mùa khô năm 2022, công tác sản xuất điện từ nhiên liệu than đóng một vai trò hết sức quan trọng cho đảm bảo cung cấp điện, đặc biệt là các tháng 4, 5, 6, 7 tại khu vực miền Bắc.

Trước nguy cơ thiếu điện, EVN kêu gọi người dân và các khách hàng sử dụng điện thực hiện các biện pháp tiết kiệm điện như tắt các thiết bị điện không cần thiết, tránh sử dụng nhiều thiết bị điện vào các giờ cao điểm, sử dụng hợp lý điều hòa nhiệt độ,... góp phần giảm bớt những khó khăn về nguồn điện.

Trước đó, Bộ Công Thương nhận được phản ánh của các nhà máy nhiệt điện về việc TKV và Tổng công ty Đông Bắc cung cấp không đủ khối lượng than trong các tháng đầu năm 2022 theo hợp đồng đã ký dẫn đến nguy cơ phía Việt Nam phải bồi thường do ngừng máy vì thiếu nhiên liệu.

Về vấn đề này, Bộ Công Thương yêu cầu hai đơn vị phải đảm bảo cung cấp đủ than cho các nhà máy nhiệt điện theo đúng hợp đồng mua bán/cung cấp than đã ký, nhất là với các nhà máy nhiệt điện BOT sử dụng than trong nước để tránh xảy ra tình trạng phía Việt Nam phải bồi thường do ngừng máy vì thiếu nhiên liệu.

“Trong bất kỳ trường hợp nào cũng không được để thiếu than cho sản xuất điện theo cam kết tại hợp đồng mua bán/cung cấp than đã ký”, Bộ Công Thương nhấn mạnh./.

Minh Tín (t/h)

Theo dõi Thương Trường trên