08:40 31/03/2022

Làm sao để hạn chế thao túng thị trường chứng khoán?

Mặc dù được ghi nhận đạt được nhiều kết quả tốt, tuy nhiên trong thời gian qua thị trường chứng khoán cũng bộc lộ một số hạn chế khiến các nhà đầu tư lợi dụng để thao túng. Nguyên nhân được cho là do ở khâu thanh tra, giám sát thị trường hiện nay của sở giao dịch chứng khoán cũng như Ủy ban Chứng khoán Nhà nước còn chưa đạt hiệu quả.

 

Bàn về vấn đề căn cơ để hạn chế thao túng thị trường chứng khoán
Thao túng thị trường cần phải xử lý nghiêm.

Từ góc độ chuyên gia xoay quanh những nội dung liên quan đến những vấn đề bất cập hiện nay trên thị trường chứng khoán, đặc biệt là việc Chủ tịch Hội đồng quản trị CTCP Tập đoàn FLC bị bắt, ông Nguyễn Hoàng Hải, Phó Chủ tịch Hiệp hội các nhà Đầu tư Tài chính Việt Nam (VAFI) nhìn nhận, hành vi thao túng thị trường chứng khoán của lãnh đạo FLC chỉ là vụ điển hình, nổi bật trong rất nhiều các vụ vi phạm khác trên thị trường chứng khoán.

Theo ông Hải cho rằng, mấu chốt vấn đề là ở khâu thanh tra, giám sát thị trường hiện nay của sở giao dịch chứng khoán cũng như Ủy ban Chứng khoán Nhà nước còn chưa đạt hiệu quả. Minh chứng cho vấn đề này, ông Hải cho rằng các nước trên thế giới đều có mô hình ủy ban chứng khoán, mà nói đến ủy ban tức là mô hình có sự lãnh đạo tập thể. Các lãnh đạo ủy ban là chủ tịch, tổng thư ký, hoặc là có từ 1-2 ủy viên thường trực, các ủy viên chuyên trách.

Những chức danh này có thể đến từ các đơn vị khác nhau trong cơ quan nhà nước. Như vậy sẽ có sự phối hợp với nhau rất chặt chẽ. Trong Ủy ban có lãnh đạo độc lập như chủ tịch, tổng thư ký, ủy viên thường trực. Tuy nhiên, mô hình Ủy ban Chứng khoán Nhà nước của Việt Nam hiện nay là mô hình một thủ trưởng, nên các quyết định về nhân sự, thanh tra kiểm tra, giám sát, cấp phép do một người quyết định, vì vậy khó khách quan. Không như mô hình ở thế giới, việc cấp phép và hậu kiểm là hai người khác nhau.

Từ những điều trên, ông Hải cho rằng: “Cần thiết phải có những cải tổ tại Ủy ban Chứng khoán Nhà nước hiện nay để tránh xung đột lợi ích”.

Bàn về những vấn đề liên quan đến khung pháp lý của thị trường chứng khoán hiện nay, chia sẻ với báo chí trước đó luật sư Nguyễn Thế Truyền, Đoàn luật sư TP Hà Nội, Giám đốc Công ty Luật Hợp Danh - Thiên Thanh cho rằng, cách xây dựng chế tài của Việt Nam cũng có những bất cập cho người thừa hành, vì lý do người xây dựng và người thừa hành dường như tách rời, không liên quan đến nhau trong quá trình xây dựng. Rõ ràng, chế tài xử phạt các hành vi trong lĩnh vực chứng khoán đang có những bất cập. Sự bất cập này do cách tiến hành xây dựng các quy phạm pháp luật có những hạn chế, nhất là các lĩnh vực mới, hình thức, giá trị, cách thức đều không tuân theo quy luật truyền thống.

Bàn về vấn đề căn cơ để hạn chế thao túng thị trường chứng khoán
Nguyễn Thế Truyền, Đoàn luật sư TP Hà Nội, Giám đốc Công ty Luật Hợp Danh - Thiên Thanh (ảnh: Tòa án)

Còn theo quan điểm của luật sư Diệp Năng Bình, Trưởng Văn phòng Luật sư Tinh thông luật, việc xử lý hình sự về hành vi "thao túng thị trường chứng khoán" đã khẳng định một môi trường đầu tư sẽ luôn tuân thủ theo các quy định pháp luật, không có vùng cấm cho bất kỳ ai.

Trên thực tế cho thấy, nếu các hành vi thao túng cổ phiếu trót lọt, không bị phát hiện sớm thì số tiền thu lời bất chính của các đối tượng vi phạm sẽ rất lớn. Bên cạnh đó, nếu phát hiện sớm và dù Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đã tiến hành xử phạt hàng loạt tổ chức và cá nhân có hành vi vi phạm, có trường hợp tiền phạt lên đến hàng tỷ đồng, nhưng để truy tố, xử lý hình sự đối với các trường hợp thao túng giá cổ phiếu là không dễ dàng.

Tuy nhiên, qua báo cáo định kỳ hằng năm của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, số mã chứng khoán có nghi vấn giao dịch bất thường khá nhiều, nhưng thường không xác định được hậu quả do hành vi thao túng giá cổ phiếu gây ra. Đặc biệt, để xác định lợi ích thu được từ hành vi này rất khó khăn vì không đủ căn cứ./.

Minh Tín (T/H)

Theo dõi Thương Trường trên