Từ ngày 5/9/2026, Nghị định 292/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, quy định 23 nhóm hàng hóa cấm nhập khẩu và 10 nhóm hàng hóa cấm xuất khẩu.
Theo Nghị định 292/2026/NĐ-CP ban hành ngày 22/7/2026 của Chính phủ, danh mục hàng hóa cấm nhập khẩu tiếp tục bao gồm nhiều nhóm mặt hàng đã được quản lý nghiêm ngặt như vũ khí, đạn dược, vật liệu nổ, hóa chất thuộc danh mục cấm, các loại pháo, chất thải, một số loại phế liệu, mẫu vật động thực vật hoang dã thuộc diện cấm theo quy định của pháp luật và điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên. Bên cạnh đó, nghị định cũng duy trì quy định cấm nhập khẩu nhiều loại hàng tiêu dùng đã qua sử dụng nhằm bảo vệ môi trường, sức khỏe cộng đồng và ngăn chặn nguy cơ Việt Nam trở thành nơi tiếp nhận hàng hóa chất lượng thấp.
Một điểm mới đáng chú ý của Nghị định 292 là lần đầu tiên Việt Nam quy định cấm nhập khẩu sản phẩm, hàng hóa được khai thác, sản xuất hoặc chế tạo toàn bộ hoặc một phần bằng hành vi cưỡng bức lao động từ doanh nghiệp, quốc gia hoặc vùng lãnh thổ thuộc phạm vi áp dụng theo điều ước quốc tế. Quy định này được đánh giá là bước tiến quan trọng trong quá trình hoàn thiện chính sách quản lý ngoại thương, đồng thời thể hiện sự tiệm cận với các tiêu chuẩn thương mại quốc tế về phát triển bền vững, trách nhiệm xã hội và quyền con người trong chuỗi cung ứng.
Ngoài ra, thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng cũng chính thức được đưa vào danh mục hàng hóa cấm xuất khẩu, cấm nhập khẩu theo Phụ lục I ban hành kèm theo nghị định. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để các cơ quan chức năng tăng cường kiểm soát hoạt động xuất nhập khẩu, đồng thời góp phần thực hiện chủ trương bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Đối với doanh nghiệp, Nghị định 292 không chỉ quy định danh mục hàng hóa cấm mà còn giao các bộ, cơ quan quản lý chuyên ngành công bố mã số HS chi tiết của từng mặt hàng thuộc diện cấm để bảo đảm việc áp dụng thống nhất trong hoạt động hải quan và quản lý ngoại thương. Điều này giúp doanh nghiệp chủ động rà soát danh mục hàng hóa, hạn chế rủi ro phát sinh trong quá trình nhập khẩu.
Việc ban hành Nghị định 292/2026/NĐ-CP diễn ra trong bối cảnh thương mại quốc tế ngày càng đặt ra những yêu cầu khắt khe về nguồn gốc hàng hóa, bảo vệ môi trường, chống lao động cưỡng bức và phát triển chuỗi cung ứng bền vững. Do đó, bên cạnh ý nghĩa hoàn thiện hành lang pháp lý trong nước, nghị định còn góp phần nâng cao mức độ tương thích của hệ thống pháp luật Việt Nam với các cam kết quốc tế, tạo nền tảng cho hoạt động xuất nhập khẩu minh bạch, có trách nhiệm và bền vững hơn trong thời gian tới.
Nghị định 292/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 5/9/2026. Doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xuất nhập khẩu cần chủ động nghiên cứu quy định mới, đặc biệt là danh mục hàng hóa cấm và các quy định liên quan đến mã HS, nhằm bảo đảm tuân thủ pháp luật và tránh các rủi ro pháp lý trong hoạt động thương mại.
Đình Sáng