Ông Phan Minh Tuấn, Chủ tịch HĐQT và Tổng giám đốc Tổng Công ty cổ phần Đầu tư Xây dựng và Thương mại Việt Nam - CTX Holdings (CTX), là một trong số rất ít trường hợp bị xử phạt 2 lần vì cùng một hành vi liên quan đến quản trị công ty.
Dù từng bị UBCKNN xử phạt năm 2021 vì đồng thời giữ chức Chủ tịch HĐQT và Tổng giám đốc tại CTX Holdings, đến năm 2026, ông Phan Minh Tuấn vẫn tiếp tục bị xử phạt vì tái diễn hành vi này. Đáng chú ý, văn bản trả lời đơn tố cáo của UBCKNN cho thấy vi phạm không được khắc phục sau lần xử phạt đầu tiên, làm dấy lên nghi vấn về việc tuân thủ quy định quản trị công ty đại chúng.
Vi phạm đã được xác định nhưng kéo dài nhiều năm
Ngày 8/2/2021, UBCKNN ban hành Quyết định số 67/QĐ-XPVPHC xử phạt ông Phan Minh Tuấn, Chủ tịch HĐQT CTX Holdings, số tiền 60 triệu đồng vì đồng thời giữ chức danh Chủ tịch HĐQT và Tổng giám đốc của doanh nghiệp.
Theo quy định tại khoản 2 Điều 275 Nghị định 155/2020/NĐ-CP hướng dẫn Luật Chứng khoán, Chủ tịch HĐQT công ty đại chúng không được đồng thời là Giám đốc hoặc Tổng giám đốc, trừ một số trường hợp pháp luật có quy định khác. Quy định này nhằm bảo đảm sự phân tách giữa chức năng quản trị và điều hành doanh nghiệp, tăng cường tính độc lập trong hoạt động giám sát của HĐQT, hạn chế tình trạng tập trung quyền lực và bảo vệ quyền, lợi ích của cổ đông.
Thông thường, sau khi bị xử phạt hành chính, doanh nghiệp sẽ thực hiện các biện pháp khắc phục để bảo đảm tuân thủ quy định pháp luật. Tuy nhiên, đối với CTX Holdings, diễn biến lại không như vậy.
Qua các báo cáo quản trị, báo cáo tài chính và tài liệu họp Đại hội đồng cổ đông được công bố trong các năm sau đó, ông Phan Minh Tuấn vẫn được giới thiệu là Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc CTX Holdings.
Dù từng bị UBCKNN xử phạt năm 2021 vì đồng thời giữ chức Chủ tịch HĐQT và Tổng giám đốc tại CTX Holdings, đến năm 2026, ông Phan Minh Tuấn vẫn tiếp tục bị xử phạt vì tái diễn hành vi này.
Đáng chú ý, tại báo cáo tài chính bán niên năm 2023 đã được đơn vị kiểm toán soát xét, kiểm toán viên đã lưu ý doanh nghiệp chưa thực hiện quy định tại khoản 2 Điều 275 Nghị định 155/2020/NĐ-CP. Theo phần giải trình trong báo cáo, nguyên nhân được nêu là Đại hội đồng cổ đông chưa thông qua việc tách hai chức danh.
Không chỉ năm 2023, các báo cáo tài chính năm 2024, năm 2025 và báo cáo tài chính quý I/2026 cũng tiếp tục ghi nhận ông Phan Minh Tuấn đồng thời giữ hai vị trí Chủ tịch HĐQT và Tổng giám đốc. Điều đó cho thấy sau quyết định xử phạt năm 2021, mô hình quản trị của CTX Holdings về cơ bản không thay đổi.
Diễn biến này dẫn tới việc ngày 11/6/2026, Thanh tra UBCKNN tiếp tục ban hành Quyết định số 298/QĐ-XPHC xử phạt ông Phan Minh Tuấn 92,5 triệu đồng vì tiếp tục duy trì việc kiêm nhiệm Chủ tịch HĐQT và Tổng giám đốc tại CTX Holdings. Đây là lần thứ hai cơ quan quản lý xử phạt đối với cùng một hành vi.
Văn bản trả lời đơn tố cáo hé lộ diễn biến đáng chú ý
Nếu các quyết định xử phạt chỉ phản ánh hành vi vi phạm và mức xử phạt, thì văn bản số 5758/UBCK-GSDC ngày 23/6/2026 của UBCKNN trả lời đơn tố cáo của ông Nguyễn Ngọc Minh và bà Đỗ Thị Hiền Thương lại cho thấy diễn biến đầy đủ hơn của vụ việc.
Theo văn bản này, UBCKNN xác nhận ngày 8/2/2021 đã ban hành Quyết định số 67/QĐ-XPVPHC xử phạt ông Phan Minh Tuấn vì giữ đồng thời chức danh Chủ tịch HĐQT và Tổng giám đốc CTX Holdings.
Đáng chú ý, UBCKNN nêu rõ: “Mặc dù ông Tuấn đã thực hiện nộp phạt hành chính theo Quyết định số 67/QĐ-XPVPHC của UBCKNN, tuy nhiên ông Tuấn vẫn tiếp tục là Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng giám đốc của CTX…”
Trên cơ sở đó, UBCKNN xác định ông Phan Minh Tuấn chưa tuân thủ khoản 2 Điều 275 Nghị định 155/2020/NĐ-CP, đồng thời cho biết cơ quan này đã mời ông Tuấn đến làm việc, lập biên bản vi phạm hành chính trước khi ban hành Quyết định số 298/QĐ-XPHC ngày 11/6/2026.
Chi tiết này cho thấy hành vi bị xử phạt năm 2026 không phải là một vi phạm mới phát sinh, mà là tình trạng đã kéo dài sau khi quyết định xử phạt năm 2021 được người vi phạm chấp hành về nghĩa vụ nộp phạt nhưng chưa được khắc phục về mặt quản trị doanh nghiệp.
Văn bản trả lời đơn tố cáo của UBCKNN cho thấy vi phạm không được khắc phục sau lần xử phạt đầu tiên, làm dấy lên nghi vấn về việc tuân thủ quy định quản trị công ty đại chúng.
Từ diễn biến vụ việc, nhiều câu hỏi được đặt ra. Vì sao sau quyết định xử phạt đầu tiên, doanh nghiệp vẫn tiếp tục duy trì mô hình Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc trong nhiều năm? Vì sao những lưu ý của kiểm toán và quy định pháp luật về quản trị công ty đại chúng vẫn chưa được thực hiện? Sau quyết định xử phạt lần thứ hai, CTX Holdings sẽ có giải pháp gì để bảo đảm tuân thủ quy định pháp luật và nâng cao chất lượng quản trị doanh nghiệp?
Đây không chỉ là câu chuyện của riêng CTX Holdings mà còn là vấn đề đáng quan tâm đối với việc thực thi các chuẩn mực quản trị công ty đại chúng trên thị trường chứng khoán. Khi quy định đã có, cơ quan quản lý đã xử phạt, nhưng hành vi vẫn kéo dài trong nhiều năm, điều dư luận quan tâm không chỉ là mức tiền phạt, mà còn là hiệu quả của việc khắc phục vi phạm và bảo đảm tính tuân thủ trong hoạt động quản trị doanh nghiệp.
Phóng viên sẽ tiếp tục liên hệ với lãnh đạo CTX Holdings và ông Phan Minh Tuấn để ghi nhận ý kiến phản hồi về các nội dung nêu trên, đồng thời làm rõ nguyên nhân doanh nghiệp tiếp tục duy trì mô hình Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc sau hai lần bị cơ quan quản lý xử phạt.
Hải Nam