Hội chợ SIAL Interfood 2026: Cơ hội cho doanh nghiệp Việt trên thị trường Indonesia

TP.HCM dự kiến tổ chức Đoàn doanh nghiệp tham gia Hội chợ SIAL Interfood 2026 tại Jakarta vào tháng 11 tới, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp hóa giải các thách thức về tiêu chuẩn Halal khắt khe và tối ưu hóa chuỗi cung ứng.

Phát biểu tại Hội thảo chuyên đề: “Xu hướng thị trường Indonesia và cơ hội cho ngành thực phẩm Việt Nam”, ông Lê Anh Hoàng - Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP.HCM (ITPC) cho biết, Indonesia đang nổi lên là một trong những thị trường đầy tiềm năng đối với hàng hóa Việt Nam nói chung và ngành thực phẩm nói riêng. Với dân số hơn 280 triệu người, quy mô tiêu dùng lớn cùng tầng lớp trung lưu gia tăng nhanh chóng, thị trường này đang có nhu cầu ngày càng cao đối với các sản phẩm thực phẩm chế biến, tiện lợi, tốt cho sức khỏe và có nguồn gốc tự nhiên. Động lực thúc đẩy thương mại song phương còn đến từ việc hai nước đã thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện vào tháng 3/2025 và cùng tham gia nhiều hiệp định thương mại khu vực như ATIGA, RCEP.

Nhằm hiện thực hóa các cơ hội này, tiếp nối thành công của năm 2025 khi hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện hơn 330 lượt kết nối giao thương, thành phố dự kiến sẽ tiếp tục tổ chức Đoàn doanh nghiệp TP.HCM tham gia Hội chợ quốc tế chuyên ngành thực phẩm và đồ uống SIAL Interfood 2026 từ ngày 4 đến ngày 6/11/2026 tại Jakarta, Indonesia.

Dưới góc độ vĩ mô, ông Phạm Thế Cường - Tham tán Thương mại, Thương vụ Việt Nam tại Indonesia cho rằng, với doanh thu ngành F&B dự báo đạt 360,5 tỉ USD vào năm 2026, Indonesia mở ra không gian thị trường rộng lớn cho các sản phẩm nông sản và thực phẩm chế biến của Việt Nam. Bên cạnh đó, quy mô thị trường thực phẩm Halal của Indonesia, ước tính lên tới 155,3 tỉ USD, chiếm 11,1% tổng quy mô thị trường thực phẩm Halal toàn cầu, qua đó tái khẳng định chứng nhận Halal không chỉ là yêu cầu bắt buộc mà còn là lợi thế cạnh tranh cốt lõi. 

Nhận định về xu hướng tiêu dùng, ông Phạm Thế Cường chỉ ra rằng người dân Indonesia ngày càng ưu tiên các sản phẩm tiện lợi, tốt cho sức khỏe và đóng gói nhỏ gọn, phù hợp với nhịp sống đô thị hiện đại. Đồng thời, sự gia tăng mạnh của mua sắm trực tuyến, đặc biệt thông qua các nền tảng mạng xã hội như Facebook, TikTok và Instagram, đang định hình lại thói quen tiếp cận sản phẩm của người tiêu dùng, nhất là những người trẻ. Để khai thác hiệu quả thị trường này, Thương vụ Việt Nam khuyến nghị các doanh nghiệp nên chủ động hợp tác với các nhà phân phối nội địa am hiểu thủ tục, cũng như nắm bắt xu hướng bao bì bền vững, thẩm mỹ và cung cấp thông tin minh bạch nhằm xây dựng lòng tin lâu dài với người tiêu dùng sở tại.

Trong khi đó, ông Danny Hidajat – Giám đốc Công ty We Link Co., Ltd. đưa ra nhận định Indonesia là một thị trường tiêu dùng lớn với mức tăng trưởng GDP ổn định từ 4,8% đến 5,2% hàng năm; đặc biệt, với 87% dân số theo đạo Hồi, ông lưu ý chứng nhận Halal và giấy phép lưu hành từ Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Indonesia (BPOM) là những điều kiện tiên quyết trước khi thương mại hóa bất kỳ sản phẩm thực phẩm nào.

Đánh giá về năng lực cạnh tranh, ông Danny Hidajat định vị hàng hóa Việt Nam mang lợi thế là “lựa chọn tầm trung thông minh”. Theo đó, doanh nghiệp Việt có lợi thế cạnh tranh nhờ chất lượng ổn định hơn so với nguồn cung giá rẻ từ Trung Quốc, cũng như sở hữu mức giá hợp lý cùng sự linh hoạt cao hơn so với các thương hiệu cao cấp từ Nhật Bản hay châu Âu. Để giảm thiểu rủi ro, vị chuyên gia này khuyến nghị các doanh nghiệp nên áp dụng mô hình qua nhà phân phối trong năm đầu tiên nhằm thử nghiệm thị trường.

Nêu quan điểm, ông Rachmat Widyanto, S.TP., M.Si. – Trưởng phòng Quản lý Đánh giá Halal kiêm Trưởng nhóm Đánh giá viên Halal, vào cao điểm giai đoạn 1 (dành riêng cho ngành F&B), có tới 14.309 doanh nghiệp F&B đăng ký năm 2023 và 9.343 doanh nghiệp đăng ký năm 2024; sau khi các doanh nghiệp lớn hoàn tất thủ tục khiến số lượng đăng ký năm 2025 giảm xuống còn 6.233, thì thị trường lại tiếp tục chứng kiến sự tăng tốc mạnh mẽ nhằm chuẩn bị cho Giai đoạn 2 (các ngành còn lại). Minh chứng là chỉ trong 4 tháng đầu năm 2026, số lượng đăng ký mới đã lên tới 3.146 doanh nghiệp, bằng 42,5% tổng số của cả năm trước đó là 7.398 doanh nghiệp.

Ông Rachmat Widyanto nhấn mạnh cột mốc ngày 17/10/2026 - thời hạn áp dụng chứng nhận Halal cho nhóm sản phẩm mới, bao gồm mỹ phẩm, thuốc truyền thống, hóa chất, hàng nhập khẩu và các cơ sở F&B quy mô nhỏ. Các sản phẩm không tuân thủ sẽ đối mặt với các chế tài, bao gồm xử phạt hành chính và buộc dán nhãn “Không Halal”. Tuy nhiên, vị chuyên gia này cũng chỉ ra thách thức lớn như hơn 75% nguyên liệu mỹ phẩm là phải nhập khẩu vào Indonesia; trong khi các doanh nghiệp của nước này lại gặp khó trong việc thu thập giấy chứng nhận từ các nhà sản xuất nguyên liệu quốc tế.

Mặc dù Cơ quan Tổ chức Đảm bảo Sản phẩm Halal (BPJPH) khẳng định sẽ kiên quyết thực hiện đúng thời hạn năm 2026, giới chuyên gia vẫn quan ngại về tính khả thi của lộ trình này, cho thấy hệ thống chứng nhận đang cần nỗ lực lớn để bắt kịp quy mô của thị trường.

Ở góc nhìn tối ưu hóa chuỗi cung ứng, ông Lê Trần Nhật Phương - Phó Tổng Giám đốc Công ty Bee Logistics nhận định rằng, đối với một thị trường kiểm soát nghiêm ngặt về HS Code, chứng nhận SNI hay Halal như Indonesia, việc lựa chọn tuyến vận chuyển phù hợp và quản lý tổng chi phí đóng vai trò quan trọng hơn việc chỉ tìm kiếm giá cước thấp nhất. 

Hiện nay, luồng hàng chính bằng đường biển đang kết nối hiệu quả từ TP.HCM và Hải Phòng đến các cảng quan trọng của Indonesia gồm Jakarta, Surabaya, Semarang và Batam. Riêng với phương thức vận tải hàng không, các chuyến bay thẳng được khai thác hàng ngày từ sân bay Tân Sơn Nhất, Nội Bài, Đà Nẵng đến Jakarta với thời gian vận chuyển tối ưu chỉ từ 3 đến 5 giờ. Tuy nhiên, ông Phương cũng đưa ra cảnh báo thực tế về rủi ro vận hành về những sai sót về chứng từ có thể khiến hàng hóa bị chậm thông quan từ 7 đến 14 ngày, kéo theo chi phí lưu kho tại sân bãi đầu đến phát sinh lên tới khoảng 0,17 USD/kg/ngày sau 24 giờ đầu tiên.

Nguyễn Trang