13:38 31/03/2022

Bộ Công Thương nói về trách nhiệm trong hàng loạt vi phạm khi phát triển điện mặt trời

Theo kết luận Bộ Công Thương chỉ rõ sai phạm của các nhà đầu tư trong việc khai thác và sử dụng loại hình năng lượng điện mặt trời và chỉ rõ trách nhiệm của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), các địa phương khi chưa thực hiện đầy đủ các quy định của pháp luật.

Cụ thể, vừa qua Bộ Công Thương vừa công bố kết luận rà soát các vấn đề liên quan đến phát triển điện mặt trời mái nhà. Kết luận chỉ rõ sai phạm của các nhà đầu tư trong việc khai thác và sử dụng loại hình năng lượng này và chỉ rõ trách nhiệm của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), các địa phương khi chưa thực hiện đầy đủ các quy định của pháp luật.

Theo Phó cục trưởng Cục Điện lực và Năng lượng tái tạo (Bộ Công Thương) cho biết cơ chế khuyến khích phát triển điện mặt trời tại Việt Nam thu hút nhiều nhà đầu tư. Theo đó, những dự án có công suất dưới 1 MW và đấu nối vào lưới điện phân phối dưới 35 kV thì việc thoả thuận, đấu nối sẽ do EVN thoả thuận, thực hiện. Đồng thời, những dự án này không có thoả thuận về quy hoạch, cũng như không cần phải cấp giấy phép hoạt động điện lực.

Quy hoạch điện tái tạo phát triển nóng lộ nhiều sai phạm
Quy hoạch điện mặt trời phát lộ nhiều sai phạm

Ông Hùng nhìn nhận, Bộ Công Thương có trách nhiệm tuyên truyền, phổ biến, hướng dẫn để triển khai, thực hiện các dự án cũng như kiểm tra, giám sát và chấn chỉnh khắc phục những sai phạm. Thời gian thực hiện phát triển các dự án điện mặt trời mái nhà rất ngắn, nên Bộ Công Thương chưa có điều kiện để kiểm tra đồng bộ, chấn chỉnh kịp thời, cũng như chưa sơ kết, tổng kết đánh giá, rút kinh nghiệm khi xây dựng chính sách, để đảm bảo cho đúng quy hoạch để quản lý, kiểm soát trong các dự án việc vượt công suất.

Trong quá trình rà soát các vấn đề liên quan đến phát triển điện mặt trời mái nhà, Bộ Công Thương chỉ rõ một loạt các sai phạm trong việc thực hiện các dự án điện mặt trời mái nhà. Trong đó, hàng loạt các công ty điện lực có các sai phạm như ký hợp đồng mua bán điện có công suất vượt quá công suất trong thỏa thuận đấu nối, trái với quy định của Bộ Công Thương; thỏa thuận, chấp thuận đấu nối hệ thống điện mặt trời mái nhà gây quá tải hệ thống điện là trái quy định của Thủ tướng Chính phủ.

Thỏa thuận đấu nối điện mặt trời mái nhà vượt quá thời hạn quy định; chấp thuận đấu nối, đưa vào vận hành, ký hợp đồng mua bán điện trong khi đã xác định tình trạng quá tải lưới điện và yêu cầu khách hàng cam kết cắt giảm công suất khi lưới điện quá tải - trái quy định của Thủ tướng Chính phủ.

Ngoài ra, tại họp báo, vấn đề phát triển nóng điện mặt trời gây quá tải lưới điện do ở tính mở của quy hoạch điện, tức là quy hoạch đã không kiểm soát đầu ra. Cụ thể, theo quy hoạch điện VII, công suất điện mặt trời của Việt Nam đạt 850 MW vào năm 2020, 4.000 MW vào năm 2025 và 12.000 MW vào năm 2030. Tuy nhiên, đến cuối năm 2020, công suất lắp đặt điện mặt trời của Việt Nam đã đạt 17.000 MW trong đó điện mặt trời nối lưới là 9.000 MW, gấp 11 lần so với kế hoạch.

Lý giải điều này, ông Bùi Quốc Hùng, Phó Cục trưởng Cục Điện lực và năng lượng tái tạo cho biết vấn đề này Cục đã báo cáo rất nhiều lần. Trong quy hoạch điện VII, một loạt dự án nhiệt điện bị chậm tiến độ và nếu không bùng phát dịch Covid-19 thì năm 2020 đã thiếu điện trầm trọng.

Để nhanh tiến độ khai thác nguồn điện, đảm bảo an ninh năng lượng, Bộ Công Thương đã tham mưu Thủ tướng bổ sung phát triển điện mặt trời và phê duyệt bổ sung nguồn điện cho các tỉnh, cung cấp điện cho sản xuất, sinh hoạt.

Về vấn đề này, Thứ trưởng Bộ Công Thương Đỗ Thắng Hải cho biết Bộ là cơ quan quản lý Nhà nước trong lĩnh vực điện năng, mọi quy định sẽ được thực hiện nghiêm túc. Những sai sót trong phát triển điện mặt trời sẽ được sửa dù nó thuộc về tập thể hay cá nhân.

Trước đó, Bộ Công Thương vừa ban hành văn bản số 964/BCT-ĐL gửi Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về việc rà soát danh mục các dự án điện gió, điện mặt trời, thủy điện đã có trong quy hoạch. Hiện nay, Bộ Công Thương đang rà soát đánh giá việc triển khai thực hiện Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia giai đoạn 2011-2020, có xét đến 2030 (Quy hoạch điện VII điều chỉnh).

Bộ Công Thương đề nghị Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương phối hợp, rà soát các dự án điện gió, điện mặt trời, thủy điện đã có trong quy hoạch, kể cả các dự án đã vận hành và các dự án chưa đưa vào vận hành tính đến tháng 2/2022.

Quy hoạch điện tái tạo phát triển nóng lộ nhiều sai phạm
Triển khai rà soát toàn bộ các dự án điện tái tạo

Cụ thể, các dự án đã vận hành gồm rà soát, thống kê danh mục dự án điện gió, điện mặt trời, thủy điện đã vận hành, đánh giá tình hình vận hành khai thác các nhà máy, các khó khăn, vướng mắc (nếu có).

Các dự án chưa vận hành cần rà soát, thống kê danh mục dự án điện gió, điện mặt trời, thủy điện đã có quy hoạch nhưng chưa đưa vào vận hành, cập nhật tình hình triển khai thực hiện chi tiết và tiến độ dự kiến vận hành theo Phụ lục kèm theo văn bản này.

Cùng với đó, đánh giá nguyên nhân chưa vào vận hành của các dự án: khó khăn, vướng mắc về đất đai, hạ tầng kỹ thuật, năng lực đầu tư, tài chính; đề xuất các giải pháp triển khai thực hiện các dự án, thay thế hoặc loại bỏ quy hoạch nếu cần thiết...Văn bản của Ủy ban nhân dân các tỉnh đề nghị gửi về Bộ Công Thương trước ngày 7/3.

Theo thống kê của Bộ Công thương, kể từ tháng 3/2016 đến hết năm 2020 đã có 384 dự án được bổ sung mới vào Quy hoạch điện VII điều chỉnh; trong đó, có 190 dự án điện gió với tổng công suất 11.921MW và 175 dự án điện mặt trời với tổng công suất 15.400MW.

Hiện nay cũng đã có 146 dự án điện gió đã ký hợp đồng mua bán điện (PPA) với công suất là 8.171,475MW. Công suất điện gió đã vào vận hành thương mại từ năm 2011 đến hết ngày 31/10/2021 là 3.980,265MW với 84 dự án.

Trong số đó, có 15 dự án đã vận hành thương mại (COD) được một phần công suất là 325,15MW và tổng công suất chưa COD là 1.031,1MW. Đối với các dự án điện mặt trời, đến hết ngày 31/12/2020 đã có 148 dự án đã được công nhận COD với tổng công suất là 8.652,9MW./.

Hải Bình

Theo dõi Thương Trường trên