Dồn lực phát triển, đưa HTX Việt Nam định vị trong chuỗi giá trị nông nghiệp toàn cầu

Trong những năm gần đây, số lượng hợp tác xã (HTX) nông nghiệp tăng nhanh, trung bình mỗi năm tăng gần 800 HTX. Tuy nhiên, chất lượng hoạt động, quy mô thành viên của các HTX vẫn chưa đạt như kỳ vọng. Do vậy, trong giai đoạn mới, việc cụ thể các chính sách hỗ trợ trực tiếp cho khu vực này là rất quan trọng, đưa HTX Việt Nam định vị trong chuỗi giá trị nông nghiệp toàn cầu.

Mới có khoảng 24% HTX liên kết hiệu quả với doanh nghiệp

Hôm nay, ngày 19/10, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tổ chức hội nghị trực tuyến tổng kết 20 năm thực hiện Nghị quyết 13 về tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể và 10 năm thi hành Luật Hợp tác xã (HTX) năm 2012 trong lĩnh vực nông nghiệp.

Theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, sau 20 năm thực hiện Nghị quyết 13, số lượng HTX nông nghiệp đã tăng 12.569. Từ năm 2012 đến nay, trung bình mỗi năm tăng thêm 800 HTX.

Không chỉ tăng nhanh về số lượng mà chất lượng và hiệu quả hoạt động của các HTX nông nghiệp đã được cải thiện, trong đó có 2.200 HTX ứng dụng công nghệ cao. Năm 2020, doanh thu của các HTX đạt bình quân 2,44 tỉ đồng/năm, thu nhập bình quân của người lao động thường xuyên đạt 40,5 triệu đồng/năm, gấp 9,1 lần so với năm 2001.

Dồn lực phát triển đưa HTX Việt Nam định vị trong chuỗi giá trị nông nghiệp toàn cầu
Từ năm 2012 đến nay, trung bình mỗi năm tăng thêm 800 HTX.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được về kinh tế tập thể, hoạt động HTX vẫn còn bộc lộ những hạn chế, bất cập. Trong đó, quá trình tổ chức triển khai thực hiện Nghị quyết 13 còn chậm, một số cấp ủy Đảng, chính quyền các địa phương còn lúng túng, thiếu các biện pháp, giải pháp cụ thể; thậm chí chưa thực sự quan tâm đúng mức đến kinh tế tập thể, HTX.

Số lượng HTX thành lập mới tăng mạnh, nhưng số HTX hoạt động có hiệu quả còn thấp, thiếu tính bền vững, quy mô thành viên và doanh thu của các HTX nông nghiệp còn nhỏ bé. Các dịch vụ sơ chế, chế biến, bảo quản, số lượng các HTX có khả năng liên kết hiệu quả với doanh nghiệp, chế biến và tiêu thụ nông sản cho thành viên HTX và nông dân chưa nhiều, mới chỉ đạt khoảng 24% tổng số HTX.

Trước tình hình trên, Bộ NN&PTNT đề nghị Trung ương, Bộ Chính trị ban hành mới Nghị quyết về "Tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả KTTT" với trọng tâm và mục tiêu quan trọng là xây dựng quan hệ sản xuất mới trong sản xuất nông nghiệp, thúc đẩy đoàn kết, tương hỗ và phúc lợi xã hội.

Ông Nguyễn Ngọc Bảo- Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam- đánh giá, ước đến cuối năm 2021, chúng ta có gần 27.000 HTX, tổ hợp tác (THT). Tổ chức sản xuất theo chuỗi cung ứng với HTX nông nghiệp ngày càng rõ nét. Đặc biệt, quy mô vốn, tài sản, sản lượng doanh thu của HTX cũng ngày càng gia tăng.

Bên cạnh những kết quả đạt được, ông Nguyễn Ngọc Bảo cho rằng, mặc dù xu hướng phát triển HTX nông nghiệp là yếu tố khách quan phát triển kinh tế nông nghiệp, nông thôn. Tuy nhiên, bên cạnh việc thiếu quy hoạch chuỗi sản xuất cung ứng của các sản phẩm chủ lực của quốc gia, địa phương thì chi phí logistics của các sản phẩm chiếm trên 20% GDP, trong khi các nước 9-13% khiến nông sản Việt khó cạnh tranh. 85% nông sản của nông dân phân phối qua thương lái, chợ đầu mối. Nông sản của HTX đi thẳng nhà máy chế biến, siêu thị còn hạn chế. Trong khi đó, các chính sách hỗ trợ cho khu vực này thường lồng ghép vào chương trình mục tiêu quốc gia, chứ chưa có chương trình riêng khiến hoạt động khu vực KTTT, HTX chưa thực sự hiệu quả.

Bài học kinh nghiệm từ quốc tế

Tại hội nghị, Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Lê Minh Hoan nhấn mạnh tới thông điệp: Chúng ta quan tâm tới "đại bàng" nhưng cũng đừng quên những "con chim sẻ", theo đó phải "lót ổ" cho HTX, tổ hợp tác phát triển hơn nữa. Chưa cần tháo gỡ thể chế từ cấp Trung ương, các địa phương có thể thông qua nguồn lực của mình để đầu tư vào khu vực HTX.

Theo Bộ trưởng Lê Minh Hoan, trong phục hồi kinh tế sau dịch cần nâng cao khả năng chống chịu của nền kinh tế trong nước, không bị lệ thuộc quá nhiều vào kinh tế nước ngoài.

Lấy ví dụ từ xây dựng nông thôn mới của Hàn Quốc, Bộ trưởng Lê Minh Hoan cho biết, chữ đầu tiên trên lá cờ xây dựng nông thôn mới của nước này là hợp tác, làm sao người nông dân sáng ngủ dậy có suy nghĩ trồng, nuôi con gì thì phải hợp tác với ai, làm gì để hợp tác? Không có sức mạnh riêng lẻ mà thắng được sức mạnh tập thể.

"Vừa rồi, tôi có nói chuyện với chuyên gia Trung Quốc, họ cũng phát triển kinh tế nông nghiệp ở nông thôn rất mạnh", Bộ trưởng nói.

Hay vừa qua tại chuyến thăm châu Âu cùng Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ, Bộ trưởng Lê Minh Hoan cho hay ở các nước phát triển phát triển rất mạnh khu vực HTX. Họ khuyên Việt Nam đừng quên lãng khu vực HTX.

Bộ trưởng Lê Minh Hoan: "Chúng ta không thể chậm trễ, lần lữa trong việc quan tâm đến HTX nông nghiệp. Chưa cần tháo gỡ thể chế từ cấp Trung ương, các địa phương có thể thông qua nguồn lực của mình để đầu tư vào HTX".

Theo đó, Bộ trưởng NN&PTNT cho rằng, đừng nhìn vào mức đóng góp của HTX vào ngân sách nhà nước, bởi bản chất HTX không phải là doanh nghiệp. Mà cần nhìn HTX là một mô hình đa giá trị, có thể tác động tích cực tới đời sống kinh tế - xã hội khu vực nông thôn, chuyển đổi cơ cấu nông nghiệp.

"HTX không chỉ phát triển kinh tế đơn thuần mà còn kích hoạt tình yêu nông thôn của người dân. HTX nông nghiệp vẫn có thể làm du lịch, tạo động lực cho các em học sinh, sinh viên học chuyên ngành nông nghiệp để trở về đóng góp làng quê", Bộ trưởng Hoan chia sẻ.

Bộ trưởng Lê Minh Hoan: "Chúng ta không thể chậm trễ, lần lữa trong việc quan tâm đến HTX nông nghiệp. Chưa cần tháo gỡ thể chế từ cấp Trung ương, các địa phương có thể thông qua nguồn lực của mình để đầu tư vào HTX".

Dồn lực phát triển đưa HTX Việt Nam định vị trong chuỗi giá trị nông nghiệp toàn cầu
Trong giai đoạn mới, việc cụ thể các chính sách hỗ trợ trực tiếp cho khu vực này là rất quan trọng, đưa HTX Việt Nam định vị trong chuỗi giá trị nông nghiệp toàn cầu.

Theo Bộ trưởng NN&PTNT, vừa qua, bà con từ thành phố trở về quê là quy luật tất yếu, nhưng rõ ràng khuấy động làng quê có nhiều sức sống để nông nghiệp phát triển tốt hơn. Vì vậy, Chương trình xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021-2025, Bộ NN&PTNT đưa vào thêm một trong những nền tảng là phát triển kinh tế nông thôn, chứ không chỉ xây dựng cầu, đường; thông qua hình thức hợp tác làng nghề, câu lạc bộ khuyến nông, tổ hợp tác, HTX.

Trước vai trò của HTX, Bộ trưởng Bộ NN&PTNT nhấn mạnh trách nhiệm của các Bộ, ngành Trung ương, địa phương là cần chăm lo cho HTX. Bộ NN&PTNT sẽ trình Chính phủ chương trình đầu tư hạ tầng logistics cho các vùng HTX, tổ hợp tác, hạn chế đứt gãy khi có rủi ro bên ngoài. Từ đó, bà con nông dân sẽ thấy lợi ích cả về đầu vào và đầu ra khi tham gia HTX, chứng minh nền nông nghiệp không còn bán thô mà tích hợp đa giá trị.

"Bản thân chuyển đổi số, đầu tư kết cấu hạ tầng, bảo hiểm nông nghiệp, đưa khoa học công nghệ cũng không thành công nếu không có HTX", ông Hoan nói.

Bộ trưởng Bộ NN&PTNT nhấn mạnh một lần nữa: "Ban đầu đừng nhìn HTX nông nghiệp ở lợi ích kinh tế mà cần nhìn rộng ra tác động của khu vực này đến xã hội, đa giá trị hơn. Chúng ta không thể chậm trễ, lần lữa trong việc quan tâm đến HTX nông nghiệp. Chưa cần tháo gỡ thể chế từ cấp Trung ương, các địa phương có thể thông qua nguồn lực của mình để đầu tư vào HTX. Sự hỗ trợ đồng bộ từ Trung ương tới địa phương cho khu vực kinh tế tập thể, HTX là chỗ dựa cho phát triển HTX trong giai đoạn tới.

Đinh Hiệu

Bình luận bài viết

Mới đây, Sở Xây dựng TP.HCM yêu cầu Công ty TNHH Đầu tư Vĩnh Phú phải thực hiện thủ tục đăng ký thay đổi nội dung thế chấp để rút bớt tài sản thế chấp đối với 375 căn hộ thuộc dự án Chung cư cao tầng-Thương mại-Dịch vụ lô H2-01 (City Grand) thuộc Khu dân cư Cát Lái, phường Cát Lái TP Thủ Đức trước khi bán/cho thuê.

Tại Diễn đàn Doanh nghiệp Việt – Nga chiều ngày 1/12, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc thông báo hãng hàng không Vietjet công bố các đường bay mới từ Mát-xcơ-va đến Việt Nam, cột mốc đóng vai trò tích cực thúc đẩy hợp tác giao thương giữa hai quốc gia trong thời gian tới, mở ra nhiều cơ hội thuận lợi hơn nữa cho giao lưu văn hóa, hợp tác đầu tư giữa hai nước. 

Ngày 20/12 tới đây, Công ty Cổ phần Cao su Đà Nẵng (HoSE: DRC) sẽ chốt quyền nhận tạm ứng cổ tức năm 2021 bằng tiền với tỷ lệ 5%.

Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) vừa được tổ chức xếp hạng tín nhiệm hàng đầu thế giới Moody’s Investors Service (Moody’s) nâng mức đánh giá tín dụng cơ sở (BCA) từ B1 lên Ba3, ngang với xếp hạng quốc gia Moody’s dành cho Việt Nam, với triển vọng tích cực.

Phó Thủ tướng Lê Minh Khái, Trưởng Ban Chỉ đạo điều hành giá đã chỉ đạo các bộ, ngành quyết tâm thực hiện kiểm soát lạm phát dự kiến khoảng 2%.

ThuongTruong

Cơ quan chủ quản: HIỆP HỘI CÁC NHÀ BÁN LẺ VIỆT NAM

Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 75/GP-BTTT, do Bộ Thông tin & Truyền thông cấp ngày: 23/02/2017

Ngày thành lập Tạp chí Thương Trường: Ngày 26 tháng 6 năm 2008

Tòa soạn: Tầng 6 tòa nhà số 8 Trần Đăng Ninh - P. Dịch vọng - Q. Cầu Giấy - Hà Nội

Tổng Biên tập: Đinh Thị Mỹ Vân

Phụ trách nội dung: Tổng TKTS Đinh Duy Hùng

Chung nhan Tin Nhiem Mang

Hotline: 0913398394

Điện thoại: +84 24 3734 9773

Fax: +84 24 3939 3770

Email: toasoanthuongtruong@gmail.com.

Liên hệ quảng cáo: 0888484455