Luật Đất đai sửa đổi được kỳ vọng sẽ là "liều thuốc" đẩy nhanh việc di dời nhà máy xí nghiệp ra khỏi nội đô

Đã hơn 6 năm từ khi xây dựng kế hoạch di dời nhà máy xí nghiệp ra khỏi nội đô, tuy nhiên việc tổ chức triển khai còn chậm do "vướng" từ cơ chế chính sách. Theo đó, Nguyên Giám đốc Sở Quy hoạch Kiến trúc Hà Nội - TS.KTS Đào Ngọc Nghiêm kỳ vọng khi Luật Đất đai sửa đổi được thông qua với các quy định rõ ràng sẽ đẩy nhanh việc di dời, tạo quỹ đất sẽ dành cho mục đích công cộng.

Cụ thể, từ ngày 23/01/2015, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành quyết định 130/QĐ-TTg về biện pháp, lộ trình di dời và việc sử dụng quỹ đất sau khi di dời cơ sở sản xuất công nghiệp, bệnh viện, cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp và các cơ quan, đơn vị trong nội thành Hà Nội.

Các cơ sở sản xuất công nghiệp, bệnh viện, cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp trong danh mục cần phải di dời ra ngoài nội thành với lộ trình và biện pháp di dời cụ thể được xác định phù hợp với điều kiện, địa điểm cụ thể và đặc điểm của từng cơ sở cần phải di dời, đảm bảo tính khả thi. Giao UBND TP Hà Nội chủ trì thực hiện lập danh mục, xác định các tiêu chí, lộ trình và biện pháp di dời cụ thể đối với các cơ sở sản xuất công nghiệp; Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì thực hiện đối với các cơ sở giáo dục đào tạo; Bộ Y tế chủ trì thực hiện đối với các cơ sở y tế cần phải di dời ra ngoài khu vực nội thành Hà Nội. 

Luật đất đai sửa đổi kỳ vọng sẽ là liều thuốc đẩy nhanh di dời nhà máy xí nghiệp ra khỏi nội đô
Nhà máy Thuốc lá Thăng Long một trong những cơ sở đã dừng sản xuất, nhưng vẫn chưa tiến hành chuyển đổi mục đích sử dụng đất, gây lãng phí

Di dời "ì ạch" do vướng

Tuy nhiên, từ đó đến nay, tiến độ thực hiện di dời các nhà máy diễn ra ì ạch, trong khi đó, mật độ dân số và chất lượng không khí ngày càng trở nên báo động. Theo báo cáo đánh giá tác động môi trường của Luật Thủ đô đã xác định lộ trình đến năm 2020 di dời 117 cơ sở sản xuất trên địa bàn 12 quận ra khỏi nội thành, nhưng báo cáo mới nhất của Sở Xây dựng cho thấy đến nay chỉ di dời được gần 70 cơ sở. Rất nhiều cơ sở sản xuất gây ô nhiễm vẫn cố duy trì hoạt động sản xuất như: Nhà máy Dệt kim Đông Xuân, Nhà máy Bia Đông Nam Á, Nhà máy sản xuất bóng đèn, Nhà máy Bia Hà Nội, và một số cơ sở đã dừng sản xuất, nhưng vẫn chưa tiến hành chuyển đổi mục đích sử dụng đất, gây lãng phí như Nhà máy Thuốc lá Thăng Long... đang gây ra bức xúc trong xã hội, ảnh hưởng không nhỏ tới đời sống người dân cũng như quy hoạch chung Thủ đô.

Trước việc chậm di dời các cơ sở nhà máy, xí nghiệp, trường đại học, bệnh viện từ khu vực nội thành Hà Nội ra ngoại. Theo Bộ Xây dựng cho rằng việc di dời các nhà máy, xí nghiệp sản xuất, trường đại học, bệnh viện từ khu vực nội thành ra ngoài ngoại thành để khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường, ùn tắc giao thông trong khu vực nội đô thành phố Hà Nội là rất cần thiết. Tuy nhiên, việc tổ chức triển khai từ khâu lập quy hoạch, đề án di dời cho đến tổ chức thực hiện còn chậm do nhiều nguyên nhân như: Có sự thay đổi về chủ trương, chính sách pháp luật liên quan ảnh hưởng tới tiến độ lập quy hoạch, đề án di dời; quá trình triển khai gặp nhiều khó khăn trong huy động nguồn lực, bố trí nguồn vốn thực hiện trong khi công tác di dời đòi hỏi nhu cầu vốn ngân sách rất lớn; sự chủ động, phối hợp thực hiện của các cơ quan có liên quan chưa cao…

Theo đó, Bộ Xây dựng nhấn mạnh sẽ tập trung hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về xây dựng để tạo hành lang pháp lý trong công tác quản lý, triển khai thực hiện theo quy hoạch, đáp ứng yêu cầu thực tế; tăng cường phối hợp với các Bộ, ngành, UBND các tỉnh trong vùng Thủ đô trong quá trình thực hiện; hướng dẫn, kiểm tra việc thực hiện các quy định pháp luật về xây dựng để kịp thời phát hiện những tồn tại, hạn chế để kiến nghị cấp có thẩm quyền điều chỉnh hoặc điều chỉnh theo thẩm quyền các văn bản quy phạm pháp luật, đáp ứng yêu cầu phát triển và điều kiện, tình hình thực tế.

Cụ thể, theo UBND TP Hà Nội hiện có 04 vướng mắc lớn, điển hình như việc xác định đối tượng di dời; Cơ chế, chính sách áp dụng có nhiều thay đổi, cơ chế di dời chưa có chính sách cho tổ chức kinh tế chuyển mục đích sử dụng theo quy hoạch đất hoặc doanh nghiệp di dời được lựa chọn làm nhà đầu tư chuyển mục đích sử dụng đất thực hiện dự án theo quy hoạch; Quỹ đất sau khi di dời các cơ sở sản xuất công nghiệp, được đấu giá công khai theo quy định để tạo kinh phí cho doanh nghiệp bị di dời; danh mục, tiêu chí, lộ trình và biện pháp di dời cơ quan, cơ sở giáo dục, cơ sở y tế ra khỏi nội thành lại chưa được các Bộ, ngành triển khai, trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

Bàn luận xoay quanh những nội dung liên quan đến những nguyên nhân dẫn đến việc chậm di dời các cơ sở ô nhiễm ra khỏi nội thành, nguyên Giám đốc Sở Quy hoạch Kiến trúc Hà Nội - TS.KTS Đào Ngọc Nghiêm kỳ vọng khi Luật Đất đai sửa đổi được thông qua với các quy định rõ ràng sẽ là lời giải cho "bài toán di dời".

Luật đất đai sửa đổi kỳ vọng sẽ là liều thuốc đẩy nhanh di dời nhà máy xí nghiệp ra khỏi nội đô
TS.KTS Đào Ngọc Nghiêm - Nguyên Giám đốc Sở Quy hoạch Kiến trúc Hà Nội, Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch Phát triển Đô thị Việt Nam

Theo đó, TS.KTS Đào Ngọc Nghiêm chỉ ra 3 nguyên nhân chính dẫn đến việc di dời "ì ạch". Cụ thể là do thiếu nguồn lực thực hiện vì muốn di dời phải có nguồn lực ngân sách. Nhiều doanh nghiệp đưa ra lý do này để chậm di dời đến vị trí mới. Một số khác thì cho rằng, doanh nghiệp khó khăn trong việc giải quyết công ăn việc làm nếu di dời nhà máy khỏi nội đô. Tuy nhiên, khó khăn quan trọng nhất là nhận thức của các cơ sở sản xuất công nghiệp, đặc biệt là các cơ quan chủ quản hoặc chính quyền địa phương chưa thể hiện sự quyết liệt. Do là sự thiếu giám sát nhất định trong công tác thanh tra, kiểm tra của cơ quan chức năng. 20 năm nay đặt ra chủ trương di dời, thậm chí có những cơ sở đã có quyết định di dời 4 - 5 năm nay nhưng không thực hiện. Khi chưa di dời thì nhà máy đó vẫn sản xuất, gây ô nhiễm, trong khi cơ quan chức năng chưa có sự giám sát chặt chẽ về tác động của việc sản xuất tại những cơ sở này đối với môi trường.

Cho dù chúng ta đã có Luật Bảo vệ môi trường, trong đó xác định rõ vai trò của chủ dự án, chủ sở hữu nhưng luật đó vẫn không có hiệu lực. Hà Nội đã chủ trương di dời nhà máy, khu công nghiệp ra khỏi nội đô từ lâu, các luật liên quan đều có tác động nhưng chính những người đóng vai trò giám sát chưa làm hết trách nhiệm. Hơn nữa, điều mà dư luận đặc biệt quan tâm chính là những mảnh “đất vàng” của các cơ sở sản xuất sau di dời sẽ được sử dụng vào mục đích gì? Đối với vấn đề này, Hà Nội đã có quy hoạch phân khu chi tiết chỉ cần xác định đảm bảo theo quy hoạch và nên công bố rộng rãi, lấy ý kiến của cộng đồng dân cư. Sau khi được sự đồng thuận cao của người dân mới tuyên truyền rộng rãi để người dân thực hiện, giám sát.

Quỹ đất sau khi di dời phải được ưu tiên cho công trình công cộng

Bên cạnh đó, dù có luật rồi nhưng đồng thời cần phải có văn bản dưới luật để khẳng định sau khi di dời, doanh nghiệp cần giao lại khu đất tại cơ sở cũ cho thành phố. Bên cạnh đó, sửa Luật Đất đai trong thời gian tới cũng cần bổ sung các quy định về việc sử dụng quỹ đất công nghiệp trong nội đô rõ ràng hơn, cụ thể hơn. Trong đó, nhấn mạnh quỹ đất sau khi di dời phải được ưu tiên để xây dựng, phát triển các công trình công cộng, công trình hạ tầng xã hội, kỹ thuật và không được sử dụng để xây dựng chung cư cao tầng sai quy hoạch. Ngoài ra, trong mỗi một đồ án quy hoạch đều ghi thời gian hiệu lực đến đâu và khi quá thời hạn như vậy thì các quy hoạch đương nhiên hết hiệu lực. Do đó cơ quan quản lý phải quyết liệt hơn về thời gian này, phải tuân thủ đúng thời gian di dời không thể lý do này, lý do kia gây chậm trễ, TS.KTS Đào Ngọc Nghiêm thông tin.

Để đẩy nhanh tiến độ thực hiện triển khai di dời, theo UBND TP Hà Nội, đơn vị này đang chỉ đạo Sở Tài nguyên và Môi trường chủ trì phối hợp cùng các Sở ban ngành và các đơn vị liên quan tiếp tục rà soát, tổng hợp, báo cáo danh mục di dời cơ sở công nghiệp không phù hợp quy hoạch xây dựng ra khỏi khu vực nội thành. Cũng theo UBND TP Hà Nội hiện Hà Nội báo cáo các Bộ, ngành thi hành Luật Thủ đô giải quyết các kiến nghị tháo gỡ những tồn tại, vướng mắc.

UBND TP Hà Nội sẽ đề nghị Bộ Xây dựng báo cáo đề xuất Thủ tướng Chính phủ điều chỉnh bổ sung thẩm quyền phê duyệt danh mục cơ sở nhà, đất phải di dời do gây ô nhiễm môi trường hoặc không phù hợp quy hoạch xây dựng đô thị cũng như thống nhất tiêu chí cơ sở công nghiệp gây ô nhiêm môi trường hoặc không phù hợp quy hoạch xây dựng đô thị; và bổ sung cơ chế chuyển mục đích sử dụng đất theo quy hoạch được cấp thẩm quyền phê duyệt, phù hợp với quy định của Luật Đất đai.

Bên cạnh đó, liên quan đến vấn đề tài chính, UBND TP Hà Nội sẽ báo cáo Bộ Tài Chính đề xuất Thủ tướng Chính phủ ban hành cơ chế di dời trong đó có nội dung chuyển mục đích sử dụng đất phù hợp với quy hoạch và liên doanh liên kết để thực hiện dự án tại nơi di dời... như chính sách tại Quyết định số 86/2010/QĐ-TTg ngày 22/12/2010 đã hết hiệu lực thi hành nhằm tạo cơ chế phù hợp cho các cơ sở di dời thực hiện./.
 

Minh Tín (t/h)

Bình luận bài viết

Dự án đường vành đai TP. Biên Hòa có chiều dài khoảng 6,4km, điểm đầu tuyến giao với hương lộ 7 và điểm cuối giao với đường tỉnh 768 (huyện Vĩnh Cửu). Tổng mức vốn đầu tư của dự án này là 1.056 tỷ đồng.

CTCP Đầu tư Sao Thái Dương (SJF) vừa công bố nghị quyết thông qua phương án đầu tư vào CTCP Cát tường Thiên Tân Lạc.

UBND tỉnh Lai Châu đã công bố gần 120 dự án mời gọi đầu tư, trao 8 quyết định chủ trương đầu tư, với tổng vốn 1.220 tỷ đồng cho các nhà đầu tư trong lĩnh vực nông nghiệp. Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, UBND tỉnh Lai Châu, các hiệp hội, các doanh nghiệp, nhà đầu tư đã ký 17 biên bản hợp tác, với mục tiêu đưa nông nghiệp trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của địa phương.

Bộ Giao thông vận tải là đầu mối tổ chức thực hiện đầu tư dự án đường cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2021 - 2025, nhưng xem xét giao địa phương có đủ năng lực thực hiện dự án thành phần.

Đến năm 2025, TP. Hà Nội phấn đấu có thêm 2.000 sản phẩm OCOP được chứng nhận đạt từ 3 sao trở lên, trong đó phấn đấu 3% sản phẩm tiềm năng 5 sao tham gia đánh giá, phân hạng OCOP cấp Quốc gia.

ThuongTruong

Cơ quan chủ quản: HIỆP HỘI CÁC NHÀ BÁN LẺ VIỆT NAM

Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 75/GP-BTTT, do Bộ Thông tin & Truyền thông cấp ngày: 23/02/2017

Ngày thành lập Tạp chí Thương Trường: Ngày 26 tháng 6 năm 2008

Tòa soạn: Tầng 6 tòa nhà số 8 Trần Đăng Ninh - P. Dịch vọng - Q. Cầu Giấy - Hà Nội

Tổng Biên tập: Đinh Thị Mỹ Vân

Phụ trách nội dung: Tổng TKTS Đinh Duy Hùng

Chung nhan Tin Nhiem Mang

Hotline: 0913398394

Điện thoại: +84 24 3734 9773

Fax: +84 24 3939 3770

Email: toasoanthuongtruong@gmail.com.

Liên hệ quảng cáo: 0888484455