Phòng chống dịch Covid-19

10:49 13/03/2022

Người dân không được chủ quan vì ai cũng có thể tái nhiễm Covid-19

Ngoài các vấn đề về "hậu Covid-19" thì việc tái nhiễm Covid đang đặt ra nhiều câu hỏi nghi ngại về vấn đề này. Theo các chuyên gia y tế thì ai cũng có khả năng tái nhiễm, thậm chí tái nhiễm nhiều lần nếu không tuân thủ nguyên tắc phòng ngừa dịch bệnh.

Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cảnh báo những người từng mắc Covid-19 vẫn có thể tái nhiễm với biến chủng Omicron và nguy cơ này đang gia tăng trên toàn cầu. Tuy nhiên, những thông tin khoa học về tái nhiễm hiện còn nhiều hạn chế. Tái nhiễm Covid-19 nghĩa là một người đã bị nhiễm, hồi phục và sau đó bị nhiễm lại. Thực trạng hiện nay cho thấy sau khi khỏi Covid-19, việc tái nhiễm hoàn toàn có thể xảy ra với bất kỳ ai, và đang cần chờ thêm kết quả của nhiều nghiên cứu mới.

Kết quả nhiều nghiên cứu cho thấy, những đợt tái nhiễm sẽ nhẹ hơn so với lần mắc bệnh đầu tiên, dù F0 trước đó gặp bất cứ biến chủng nào. Hoặc ngay cả khi kháng thể không đủ mạnh để bảo vệ người bệnh khỏi lần lây nhiễm thứ hai nhưng cũng vẫn có tác dụng ngăn ngừa bệnh chuyển nặng và giảm nguy cơ tử vong. Tuy nhiên, vẫn có tỷ lệ nhỏ bệnh nhân gặp biến chứng nghiêm trọng sau tái nhiễm Covid-19, điều này phụ thuộc vào thời điểm mắc bệnh quá gần nhau và cơ địa bệnh nền của mỗi bệnh nhân.

Người dân không chủ quan vì ai cũng có thể tái nhiễm Covid19
BS Trương Hữu Khanh, Phó Chủ tịch Thường trực Hội truyền nhiễm TP. Hồ Chí Minh

Theo BS Trương Hữu Khanh, Phó Chủ tịch Thường trực Hội truyền nhiễm TP. Hồ Chí Minh, với những người chưa tiêm vaccine hoặc sức khỏe yếu, miễn dịch yếu sẽ dễ bị tái nhiễm Covid-19 hơn so với những người khác. Bên cạnh đó, nhóm người trên 65 tuổi, người hay sử dụng thuốc ức chế miễn dịch và người có nhiều bệnh lý nền, đặc biệt là bệnh tăng huyết áp, đái tháo đường cũng thuộc nhóm nguy cơ cao tái nhiễm Covid-19.

Bày tỏ quan điểm về vấn đề tái nhiễm, theo TS Phạm Quang Thái, Phó Trưởng Khoa Kiểm soát bệnh truyền nhiễm, Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương, SARS-CoV-2 gây bệnh Covid-19 biến đổi không ngừng, càng lây nhiễm nhiều thì tốc độ biến đổi càng nhanh và chủng mới có thể né tránh được miễn dịch đã có trước đó trong cơ thể người bệnh. Dù tỷ lệ tái nhiễm Covid-19 không cao và thường có triệu chứng nhẹ hơn nhưng không nên xem thường vì những người bị tái nhiễm là người có cơ địa miễn dịch giảm, tuổi cao, nhiều bệnh nền. Đây là cơ hội để các bệnh này tái phát gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm đến tính mạng.

Chính vì vậy, các chuyên gia khuyến cáo, những người mắc Covid-19 đã khỏi bệnh cũng không được chủ quan, âm tính không có nghĩa là đã "thoát", đã tạo được miễn dịch suốt đời. Sau khi khỏi bệnh, cơ thể vẫn cần hồi phục sau đợt tấn công của virus. Do đó, cần tăng cường miễn dịch bằng tập luyện sức khỏe, bổ sung dinh dưỡng hợp lý và đặc biệt là cần tuân thủ nguyên tắc 5K để chống lại các đợt tấn công mới của virus gây bệnh.

Về lý thuyết, những người từng mắc Covid-19 sẽ có khả năng miễn dịch tự nhiên và trong giai đoạn phục hồi, hệ miễn dịch tích cực tiêu diệt tận gốc virus, tạo ra các kháng thể cần thiết để ngăn ngừa cơ thể khỏi bị tái nhiễm trong tương lai. 

PGS.TS Nguyễn Huy Nga, nguyên Cục trưởng Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế) cho rằng, các trường hợp dương tính lại sau một thời gian từng mắc Covid-19, cần có nghiên cứu kỹ và cụ thể. Những trường hợp này cần có xét nghiệm khẳng định bằng RT-PCR. Phải có nghiên cứu để khẳng định, người bệnh tái nhiễm là do đã từng mắc Covid-19 nhưng cơ thể không sinh miễn dịch. Người mắc dù có tiêm vaccine những cơ thể không tự sinh miễn dịch họ vẫn có thể mắc Covid-19 và sau đó có thể tái nhiễm.

Người dân không chủ quan vì ai cũng có thể tái nhiễm Covid19
PGS.TS Nguyễn Huy Nga, nguyên Cục trưởng Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế)

PGS.TS Nguyễn Huy Nga chia sẻ: “Có những trường hợp, trong người còn sót lại những mảnh virus nên kết quả xét nghiệm dương tính và dễ hiểu nhầm là virus sống. Phải nghiên cứu xem những người tái nhiễm có khả năng lây lan virus sang người khác hay không. Chúng ta cần phải có cơ sở nghiên cứu như vậy chứ không thể chỉ quan sát và thông tin qua truyền miệng…”.

Các chuyên gia cảnh báo tình trạng, nhiều người chủ quan khi cho rằng đã từng mắc Covid-19 và đã tiêm đủ 3 mũi vaccine sẽ không bị tái nhiễm. Các chuyên gia, bác sĩ điều trị nhắc lại khuyến cáo, sau khi mắc Covid-19 cơ thể sẽ sinh ra miễn dịch, song không phải miễn dịch nào cũng có tính bền vững vì luôn có sự suy giảm kháng thể trong máu.

Thống kê tại Mỹ cho thấy, có từ 7-23% người mắc Covid-19 bị tái nhiễm trong khoảng thời gian 70 ngày sau lần đầu nhiễm bệnh. Theo các thông kê này, tình trạng bệnh khi tái nhiễm sẽ nhẹ hơn do kháng thể vẫn còn. 

BS Phạm Văn Phúc, Phó trưởng Khoa Hồi sức Tích cực, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương giải thích, sau khi khỏi Covid-19 cơ thể sẽ sản sinh ra kháng thể để chống lại sự xâm nhập virus SARS-CoV-2. Mặc dù vậy, lượng kháng thể sinh ra của mỗi người khác nhau, phụ thuộc vào cơ địa, bệnh nền... Nếu kháng thể không đủ mạnh, người khỏi bệnh chủ quan không tuân thủ 5K, khi tiếp xúc F0 mang biến chủng mới sẽ có nguy cơ tái nhiễm, như lần đầu tiên.

Trẻ em có nhiều khả năng bị tái nhiễm Covid-19

Theo dữ liệu mới, những người đã nhiễm Covid-19 vẫn cần phải tiêm vaccine, đặc biệt là đối với thanh thiếu niên và trẻ em. Khi một người trưởng thành nhiễm virus SARS-CoV-2, họ có xu hướng tạo ra nhiều loại kháng thể chống lại virus này. Tuy vậy, nghiên cứu đã chỉ ra khi trẻ em mắc Covid-19, chúng không tạo ra nhiều loại kháng thể nên khả năng bảo vệ sẽ kém hơn.

Ông John Alcorn, giáo sư về miễn dịch học nhi khoa tại Đại học Y Pittsburgh và là tác giả nghiên cứu, cho biết: “Một số người, đặc biệt là những người trẻ tuổi, không có khả năng phản ứng đặc biệt tốt về trí nhớ miễn dịch đối với đợt nhiễm virus trước đó. Những người này có thể không được bảo vệ tốt khỏi tái nhiễm”.

Người dân không chủ quan vì ai cũng có thể tái nhiễm Covid19
Những trẻ đã từng mắc Covid-19 và đã tiêm phòng ít có khả năng bị tái nhiễm hơn những trẻ đã từng bị nhiễm và không được tiêm.

Dẫn lời Tiến sĩ Ritu Banerjee, giám đốc y tế của Chương trình quản lý kháng sinh nhi khoa tại Đại học Y Vanderbilt: “Chúng tôi nhận thấy các kháng thể chỉ tồn tại trong vài tháng và không tồn tại mãi mãi. Đó là lý do tại sao tiêm mũi tăng cường được khuyến khích cho một số nhóm người nhất định. Mức độ kháng thể sẽ giảm dần theo thời gian, kể cả miễn dịch tự nhiên. Tuy nhiên, ngay cả những người có lượng kháng thể SARS-CoV-2 giảm dần vẫn được bảo vệ chống lại nguy cơ trở nặng và nhập viện do Covid-19. Chính xác thời gian bảo vệ này kéo dài bao lâu hiện vẫn chưa được xác định rõ, song tiêm vaccine sau khi mắc Covid-19 là cách tốt nhất để tăng cường hệ miễn dịch và bảo vệ tối ưu cho trẻ”.

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC), những người từng nhiễm virus SARS-CoV-2 và chưa được tiêm chủng có nguy cơ tái nhiễm cao hơn 5 lần so với những người đã được tiêm phòng và không bị nhiễm virus trước đó. Tiến sĩ Danielle Zerr, trưởng khoa bệnh truyền nhiễm nhi khoa tại Bệnh viện Nhi Seattle, nhận định, sau khi nhiễm virus, trẻ em có khả năng chỉ được bảo vệ trong vài tháng. Những trẻ đã từng mắc Covid-19 và đã tiêm phòng ít có khả năng bị tái nhiễm hơn những trẻ đã từng bị nhiễm và không được tiêm.

Các chuyên gia cho rằng ngay cả khi trẻ em có các triệu chứng nhẹ, chúng vẫn có thể truyền virus cho những người khác có nguy cơ cao hơn. Do đó, tiêm chủng cho trẻ là cách bảo vệ cho cả trẻ và cả gia đình./.

Minh Tín (T/H)

Theo dõi Thương Trường trên