Tin nóng:

Rào cản đối với nông sản Việt khi xuất khẩu vào thị trường EU

Nông sản Việt Nam đã vươn mạnh ra thế giới, có mặt tại hơn 190 quốc gia và vùng lãnh thổ và vùng lãnh thổ, với nhiều thị trường khó tính như Mỹ, Nhật Bản, Liên minh châu Âu (EU), Hàn Quốc... Trong số đó, EU là thị trường quan trọng với công nghiệp Việt Nam. Tuy nhiên để có mặt tại thị trường này nông sản Việt phải đáp ứng được yêu cầu mà EU đưa ra thì không phải chuyện dễ.

Ngay khi Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Liên minh châu Âu (EVFTA) có hiệu lực vào ngày 1/8/2020, nông, lâm, thủy sản xuất khẩu của Việt Nam sẽ có nhiều lợi thế khi tiếp cận thị trường EU. Nhập khẩu các mặt hàng nông nghiệp hiện đang chiếm khoảng 8,4% trong tổng kim ngạch nhập khẩu của EU, đang tạo dư địa cho tăng trưởng xuất khẩu các mặt hàng nông, lâm, thủy sản Việt Nam, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng rất lớn của thị trường này.

Tuy nhiên, việc để có tên các sản phẩm nông sản Việt trên thị trường EU thì phải trải qua quá trình chuẩn bị, kiểm duyệt theo quy trình từ công đoạn sản xuất đến chất lượng sản phẩm khi thu hoạch.

Rào cản đối với nông sản Việt khi xuất khẩu vào thị trường EU
Rào cản đối với nông sản Việt khi xuất khẩu vào thị trường EU

Để bảo đảm an toàn thực phẩm và tránh thiệt hại cho môi trường, các sản phẩm nhập khẩu vào châu Âu sẽ phải chịu sự kiểm soát chặt chẽ. Các biện pháp kiểm soát này được thực hiện để đảm bảo rằng tất cả các loại thực phẩm được bán trên thị trường châu Âu đều an toàn và tuân thủ tất cả các yêu cầu quy định hiện hành. Có ba loại kiểm tra, gồm kiểm tra tài liệu; kiểm tra danh tính; kiểm tra sự phù hợp với các tiêu chuẩn tiếp thị. Theo đó, EU có thể quyết định thực hiện các biện pháp kiểm soát ở mức tăng hoặc đưa ra các biện pháp khẩn cấp. Kiểm soát có thể được thực hiện ở tất cả các giai đoạn nhập khẩu và tiếp thị ở EU. Tuy nhiên, hầu hết các kiểm tra được thực hiện tại các điểm nhập khẩu.

Đối với các nhà nhập khẩu rau quả tươi, việc truy xuất nguồn gốc của sản phẩm là bắt buộc. Để thực hiện nghĩa vụ này, các nhà nhập khẩu EU sẽ yêu cầu cung cấp bằng chứng về nguồn gốc cho tất cả các loại trái cây và rau quả. Ngoài Vận đơn, chứng nhận kiểm dịch thực vật, danh sách đóng gói và tài liệu tùy chỉnh, doanh nghiệp cũng phải sử dụng mã truy xuất nguồn gốc duy nhất như số nhiều hoặc GLOBALG.A.P. Số (GGN). Theo ông Nguyễn Đình Tùng – Chủ tịch HĐQT Vina T&T Group cho biết, thị trường EU cho tất cả mặt hàng nông sản xuất khẩu qua không bị giới hạn mặt hàng những loại rau củ có mùi vẫn được xuất khẩu. “Nói dễ nhưng không dễ tuy đa dạng về số lượng nhưng thị trường EU đòi hỏi tiêu chí về kỹ thuật rất cao, họ không yêu cầu chiếu xạ, không yêu cầu kiểm dịch tại Việt Nam nhưng khi qua bên đó họ sẽ kiểm tra hàng hoá nếu sản phẩm không đạt tiêu chí thì sẽ bị huỷ toàn bộ sản phẩm. Nếu vi phạm nhiều lần sẽ tiến hành cảnh cáo và tái phạm sẽ cấm xuất khẩu luôn” ông Tùng cho biết. Ông Tùng cho rằng, “thị trường EU chú trọng đến chứng chỉ trước, doanh nghiệp bắt buộc phải có chứng nhận Global G.A.P nhưng về chứng nhận này thì một năm sẽ tái chứng nhận một lần và một vùng trồng một loại trái cây thì chi phí tốn khoảng 200 triệu đồng nhưng muốn xuất theo chuẩn Global G.A.P thì phải đầu tư thật nhiều và việc loay hoay tìm khách hàng đã hết năm.

Tuy nhiên vẫn sẽ có một số doanh nghiệp không cần chứng chỉ Global GAP mà những doanh nghiệp này thường nhỏ lẻ vì vậy chúng ta sẽ không tiếp cần được những doanh nghiệp lớn của nước ngoài và lợi nhuận sẽ thấp.

Đồng thời, xuất khẩu vào thị trường EU phần lớn là những doanh nghiệp vừa và nhỏ, chủ yếu vì thị trường châu Âu không quá lớn so với các khu vực khác. Hàng hoá chủ yếu vận chuyển bằng đường hàng không còn đường biển thì rất ít vì công nghệ bảo quản sản phẩm rất khó. Nhưng khi vận chuyển đường hàng không thì số lượng có hạn nên chỉ thích hợp cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Số lượng nông sản xuất khẩu ít chi phí vận chuyển thì cao, tỉ lệ rủi ro lớn nhưng lợi nhuận rất thấp nên thị trường châu Âu rất ít hấp dẫn đối với doanh nghiệp. “Tình hình dịch Covid-19 như hiện tại không riêng Trung Quốc hay các nước châu Á nữa mà châu Âu cũng đang rất căng thẳng vì dịch nên các đường bay đến châu Âu cũng cấm hết mà người châu Âu rất chuộng thực phẩm là rau, củ mà công nghệ bảo quản rất là ngắn ngày chủ yếu là đường hàng không thôi” ông Tùng, chia sẻ.

Rào cản đối với nông sản Việt khi xuất khẩu vào thị trường EU
Rào cản đối với nông sản Việt khi xuất khẩu vào thị trường EU

Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) được ký kết vào 30/6/2019, có hiệu lực vào ngày 1/8/2020 được dự báo là cơ hội “vàng” cho các mặt hàng nông, thuỷ sản Việt khi xuất khẩu vào thị trường này. EU cũng cam kết mở cửa rất mạnh cho rau quả Việt Nam bằng việc xóa bỏ ngay 94% trong tổng số 547 dòng thuế rau quả và các chế phẩm từ rau quả khi Hiệp định có hiệu lực. Phần lớn các dòng thuế EU cam kết xóa bỏ ngay hiện đều đang có mức thuế MFN trung bình là trên 10%, cá biệt có những sản phẩm rau quả đang chịu thuế trên 20%. Như vậy, mức cam kết này của EU sẽ tạo ra lợi thế lớn về giá cho rau quả Việt Nam, đặc biệt trong cạnh tranh nhập khẩu vào EU với các nước có cùng ngành hàng về rau quả chưa có FTA.

EU luôn được nhìn nhận là thị trường xuất khẩu lớn với những yêu cầu, tiêu chuẩn cao, nghiêm ngặt về tiêu chuẩn vệ sinh kiểm dịch động thực vật với nông sản, thực phẩm nhập khẩu từ nước ngoài, như phải tuân thủ nhiều tiêu chuẩn được quy định trong Luật Thực phẩm, Luật Thú y, quy định bảo vệ sức khoẻ người tiêu dùng, quy định về chất độc hại, dư lượng kháng sinh, dư lượng thuốc trừ sâu…

Ngoài ra, thị trường này cũng quan tâm nhiều hơn đến các yếu tố liên quan như mức độ thân thiện môi trường của sản phẩm, trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp. Trong khi đó, quá trình sản xuất, đặc biệt là bảo quản sau thu hoạch các sản phẩm nông sản nói chung, mặt hàng rau quả nói riêng của Việt Nam còn nhiều bất cập. Hệ thống sản xuất vẫn tương đối manh mún, khó kiểm soát, chưa đủ điều kiện để đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật đặt ra.  

Hạo Nam

Bình luận bài viết

Bình luận

Cơ quan chủ quản: HIỆP HỘI CÁC NHÀ BÁN LẺ VIỆT NAM

Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 75/GP-BTTT, do Bộ Thông tin & Truyền thông cấp ngày: 23/02/2017

Ngày thành lập Tạp chí Thương Trường: Ngày 26 tháng 6 năm 2008

Tòa soạn: Tầng 6 tòa nhà số 8 Trần Đăng Ninh - P. Dịch vọng - Q. Cầu Giấy - Hà Nội

Tổng biên tập: Đinh Thị Mỹ Vân

Phụ trách điện tử: Tổng TKTS Đinh Duy Hùng

Hotline: 0913398394

Điện thoại: +84 24 3734 9773

Fax: +84 24 3939 3770

Email: toasoanthuongtruong@gmail.com.

Liên hệ quảng cáo: 0888484455