TP.HCM đang tăng tốc chương trình cải tạo, xây dựng lại các chung cư cũ khi yêu cầu hoàn thành kiểm định toàn bộ các chung cư thuộc diện rà soát trước ngày 31/7/2026. Cùng với việc quy trách nhiệm trực tiếp cho người đứng đầu các đơn vị nếu chậm tiến độ, thành phố đồng thời đẩy mạnh hoàn thiện quy hoạch, triển khai cơ chế hỗ trợ tài chính và rút gọn thủ tục.
Người đứng đầu chịu trách nhiệm nếu chậm tiến độ
UBND TP.HCM vừa ban hành công văn chỉ đạo quyết liệt về tiến độ thực hiện Đề án cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư cũ trên địa bàn, yêu cầu các sở, ngành và địa phương tập trung hoàn thành công tác kiểm định, đánh giá chất lượng chung cư đúng thời hạn.
Theo chỉ đạo, Sở Xây dựng phải chủ động phối hợp với UBND các phường và các đơn vị kiểm định để rà soát nguyên nhân chậm tiến độ, đồng thời xây dựng sơ đồ Gantt theo dõi chi tiết đối với từng chung cư nhằm kiểm soát tiến độ thực hiện. Mục tiêu đặt ra là 100% các chung cư thuộc diện phải kiểm định phải có kết luận đánh giá chất lượng trước ngày 31/7/2026.
TP.HCM siết tiến độ cải tạo chung cư cũ, yêu cầu hoàn tất kiểm định 100% trước ngày 31/7.
UBND TP.HCM cũng nhấn mạnh trách nhiệm cá nhân khi yêu cầu Giám đốc Sở Xây dựng và Chủ tịch UBND các phường liên quan chịu trách nhiệm trực tiếp trước UBND thành phố nếu tiếp tục để xảy ra tình trạng chậm trễ trong công tác kiểm định, đánh giá chất lượng nhà chung cư.
Theo kế hoạch đang triển khai, thành phố tập trung kiểm định 186 chung cư với tổng cộng 223 lô nhà. Trong đó có 56 chung cư được kiểm định lần đầu và 130 chung cư được kiểm định lại, chủ yếu là các công trình từng được đánh giá cấp C trong giai đoạn 2016-2017. Tổng kinh phí thực hiện công tác kiểm định dự kiến hơn 32 tỷ đồng.
Kết luận kiểm định không chỉ xác định mức độ an toàn của công trình mà còn phải nêu rõ trường hợp chung cư có thuộc diện phải phá dỡ hay không. Đối với các công trình chưa cần phá dỡ, báo cáo phải xác định cụ thể thời hạn tiếp tục được phép sử dụng làm cơ sở cho công tác quản lý và lập kế hoạch cải tạo trong thời gian tới.
Hiện toàn TP.HCM có khoảng 474 chung cư được xây dựng trước năm 1975. Trong số này, có 16 chung cư được xếp loại D, mức nguy hiểm cao, cần di dời khẩn cấp để đảm bảo an toàn cho người dân.
Đến nay, thành phố đã hoàn thành việc di dời tại 9/16 chung cư cấp D với 534 hộ dân, đồng thời đang tiếp tục triển khai di dời tại 3 chung cư khác. Hiện vẫn còn 4 chung cư chưa thực hiện di dời, nâng tổng số hộ đã được di dời lên hơn 680 trong tổng số 1.194 hộ thuộc diện phải bố trí chỗ ở mới.
Đẩy nhanh quy hoạch, hỗ trợ tài chính và rút ngắn thủ tục để tăng tốc cải tạo
Bên cạnh công tác kiểm định, UBND TP.HCM yêu cầu Sở Quy hoạch - Kiến trúc khẩn trương rà soát và tham mưu các chỉ tiêu kiến trúc, quy hoạch đối với từng dự án cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ. Người đứng đầu đơn vị cũng sẽ phải chịu trách nhiệm nếu để chậm tiến độ thực hiện nhiệm vụ.
Theo đề án hiện nay, thành phố đang triển khai 39 dự án cải tạo chung cư, bao gồm 16 dự án thuộc nhóm chung cư cấp D nguy hiểm, 13 chung cư khác và 10 cụm chung cư được xây dựng trước năm 1975.
Đẩy nhanh quy hoạch, hỗ trợ tài chính và rút ngắn thủ tục để tăng tốc cải tạo.
Đối với chính quyền địa phương, UBND thành phố yêu cầu các phường chủ động đánh giá hiện trạng từng khu vực, đề xuất điều chỉnh cục bộ hoặc tổng thể quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2.000 nhằm bảo đảm tính khả thi khi triển khai dự án và tạo điều kiện thu hút nhà đầu tư tham gia.
Chủ tịch UBND của 32 phường có chung cư cũ xây dựng trước năm 1994 được giao trực tiếp chỉ đạo, theo dõi và chịu trách nhiệm về kết quả triển khai trên địa bàn.
Sau khi hoàn thành kiểm định và rà soát quy hoạch, Sở Xây dựng sẽ cập nhật, hoàn thiện báo cáo tiến độ thực hiện Đề án cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư cũ giai đoạn 2025-2035. Trong khi đó, Sở Nội vụ tiếp tục theo dõi, tổng hợp tình hình thực hiện và tham mưu UBND thành phố xem xét trách nhiệm đối với các đơn vị không hoàn thành nhiệm vụ theo yêu cầu.
Để tạo thêm nguồn lực cho chương trình, TP.HCM đang triển khai nhiều cơ chế hỗ trợ theo Nghị quyết 17/2025/NQ-HĐND. Theo đó, các dự án được hỗ trợ 50% chi phí đầu tư hạ tầng kỹ thuật với mức tối đa 10 tỷ đồng mỗi dự án, đồng thời được hỗ trợ 50% kinh phí phục vụ công tác di dời và cưỡng chế khi cần thiết.
Bên cạnh đó, Thủ tướng Chính phủ đã chấp thuận cho TP.HCM được áp dụng cơ chế chỉ định nhà đầu tư đối với một số dự án cải tạo các chung cư cấp D nguy hiểm, góp phần rút ngắn thời gian lựa chọn nhà đầu tư và đẩy nhanh tiến độ triển khai.
Theo lộ trình của thành phố, đến năm 2030 sẽ cơ bản hoàn thành toàn bộ công tác chuẩn bị, gồm kiểm định chất lượng, quy hoạch và giải phóng mặt bằng. Đến năm 2035, TP.HCM đặt mục tiêu hoàn thành việc cải tạo, xây dựng lại toàn bộ chung cư được xây dựng trước năm 1975, đồng thời xử lý dứt điểm các chung cư xuống cấp nghiêm trọng hình thành trong giai đoạn 1975-1994.
Trong 6 tháng đầu năm 2026, nhiều dự án trọng điểm tiếp tục được thúc đẩy, trong đó có kế hoạch di dời các lô chung cư thuộc cư xá Thanh Đa với phương án bồi thường cụ thể. Thành phố cũng liên tục yêu cầu các sở, ngành rà soát quy hoạch, cắt giảm tối thiểu 30% thời gian giải quyết thủ tục hành chính và gắn trách nhiệm của người đứng đầu với từng nhiệm vụ được giao.
Dù vậy, chương trình vẫn đối mặt với không ít khó khăn như vướng mắc về quyền lợi của người dân, điều chỉnh quy hoạch và huy động nguồn vốn đầu tư. Tại một số chung cư cấp D như Vĩnh Hội, nhiều hộ dân vẫn phải sinh sống trong điều kiện mất an toàn khi công trình đã xuất hiện tình trạng tường nứt vỡ, bê tông bong tróc, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.
Với việc siết chặt tiến độ kiểm định, phân công trách nhiệm cụ thể cho từng đơn vị, áp dụng công cụ quản lý tiến độ và triển khai đồng bộ các cơ chế ưu đãi về tài chính, TP.HCM kỳ vọng chương trình cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ sẽ tạo bước chuyển rõ nét trong nửa cuối năm 2026, góp phần chỉnh trang đô thị, nâng cao chất lượng hạ tầng và bảo đảm an toàn cho hàng nghìn hộ dân đang sinh sống tại các chung cư xuống cấp.
Thiên An