Tin nóng:

Ứng xử ra sao trong bối cảnh rủi ro phòng vệ thương mại gia tăng?

Chủ nghĩa bảo hộ cùng với các rào cản thương mại ngày càng khắt khe là những xu hướng đang gia tăng nhanh chóng trong thương mại quốc tế. Điều này đặt ra thách thức không nhỏ cho cả Chính phủ và doanh nghiệp để có thể vừa duy trì tăng trưởng, vừa tránh được những rủi ro từ các thị trường nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam.

Ứng xử ra sao trong bối cảnh rủi ro phòng vệ thương mại gia tăng
Các vụ điều tra về phòng vệ thương mại sẽ là điều khó tránh khỏi trong tương lai

Rủi ro gia tăng

Theo TS Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược Thương hiệu và Cạnh tranh, việc hội nhập kinh tế quốc tế đã giúp Việt Nam tăng trưởng nhanh thông qua xuất khẩu và mở rộng các hoạt động sản xuất kinh doanh khác. Các FTA cũng là chất xúc tác tạo ra áp lực để hoàn thiện cơ chế, chính sách, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh ngày càng gần hơn với tiêu chuẩn quốc tế và thu hút đầu tư FDI hiệu quả. Tuy nhiên, bên cạnh cơ hội, các doanh nghiệp cũng đối mặt nhiều rủi ro, trong đó có chủ nghĩa bảo hộ của nhiều quốc gia.

Luật sư Đinh Ánh Tuyết, Chủ nhiệm Câu lạc bộ Luật sư Thương mại Quốc tế (VBLC) cũng đồng tình với nhận định này. Theo bà Tuyết, cộng đồng doanh nghiệp thường chỉ quan tâm đến lợi ích xuất khẩu hàng hóa mà các FTA có thể mang lại, mà ít tìm hiểu và đánh giá đúng các nguy cơ, rủi ro đi kèm. Trong khi đó, giá trị xuất khẩu hàng hóa càng cao thì sức ép đối mặt với các biện pháp phòng vệ, rào cản thương mại càng lớn bởi không quốc gia nào muốn hàng hóa nhập khẩu “lấn át” ngành sản xuất trong nước. Thực tế đã cho thấy những mặt hàng nào có kim ngạch xuất khẩu càng lớn thì càng đối diện với nhiều vụ khởi xướng điều tra phòng vệ thương mại, điển hình như thủy sản, sắt thép, gỗ và sản phẩm gỗ, cao su…

Bà Tuyết cho rằng, trong 5 năm tới, xuất khẩu của Việt Nam vẫn tiếp tục tăng trưởng nên sức ép từ các nước nhập khẩu sẽ gia tăng. Do đó các vụ kiện phòng vệ thương mại là điều không thể tránh khỏi. 

Kinh nghiệm cho thấy khi các doanh nghiệp trong nước không phát triển thì các nước sẽ gia tăng chủ nghĩa bảo hộ, đồng nghĩa với việc các rào cản thương mại được dựng lên. Đặc biệt trong bối cảnh các thị trường xuất khẩu lớn của Việt Nam như Trung Quốc, Mỹ, Nhật, EU đều bị ảnh hưởng nặng nề bởi Covid-19.

Cũng theo bà Tuyết, các rào cản thương mại sẽ không chỉ dừng lại ở các biện pháp truyền thống như chống bán phá giá, chống trợ cấp, mà sẽ có những hình thức mới như áp thuế vì mục đích an ninh quốc gia như Mỹ đã áp dụng với mặt hàng nhôm và thép, các biện pháp chống lẩn tránh thuế chống bán phá giá…

Từ những xu hướng như trên, có thể thấy, bên cạnh những lợi ích về mở cửa thị trường, thu hút đầu tư trực tiếp, đầu tư gián tiếp thì các FTA mà Việt Nam đã tham gia ký kết sẽ khiến cho sức ép cho cả doanh nghiệp và Chính phủ đều sẽ tăng lên trong thời gian tới.

Các FTA đặt ra nghĩa vụ buộc các nước phải nội luật hóa các quy định để nâng cao các tiêu chuẩn về môi trường, lao động… Điều này sẽ khiến gia tăng chi phí và giá thành sản phẩm sẽ đắt đỏ hơn. Mặc dù vậy, các doanh nghiệp chỉ có lựa chọn duy nhất là tuân thủ các cam kết. 

“Cuộc chơi không còn nằm ở doanh nghiệp nữa mà đã được Chính phủ thỏa thuận xong. Nếu không tuân thủ, các nước sẽ áp dụng các biện pháp xử lý theo các quy định được từng nước nội luật hóa” – bà Tuyết nhấn mạnh.

Cách nào tránh rủi ro?

Trong xu hướng bảo hộ ngày càng gia tăng như vậy, đâu là giải pháp cho Việt Nam để vừa duy trì được tăng trưởng, vừa tránh các rủi ro?

Theo các chuyên gia, xu hướng chung của thị trường là yêu cầu hàng hóa có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, gắn với trách nhiệm xã hội của doanh nghiêp, điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải duy trì thường xuyên, chặt chẽ quy trình truy xuất nguồn gốc của sản phẩm và tuân thủ các tiêu chuẩn về môi trường, lao động… Đối với thương mại hàng hóa cần kiểm soát được giới hạn, hạn mức xuất nhập khẩu thông thường, khi có dấu hiệu tăng vọt về lượng phải điều chỉnh ngay, đồng thời đẩy mạnh đa dạng hóa thị trường đầu ra lẫn nguồn cung nguyên liệu để “chia nhỏ rủi ro”. 

“Đối với doanh nghiệp liên doanh, liên kết chuỗi sản xuất với doanh nghiệp nước ngoài cũng cần tìm hiểu, đánh giá đầy đủ các rủi ro về  “núp bóng” nhằm lẩn tránh, gian lận thương mại có thể gây ảnh hưởng đến ngành hàng sản xuất của Việt Nam”- bà Tuyết khuyến nghị.

Là một trong những ngành đang trong “tầm ngắm” của Hoa Kỳ về phòng vệ thương mại, ông Nguyễn Chánh Phương, Tổng Thư ký Hội Mỹ nghệ và chế biến gỗ TPHCM (HAWA) thừa nhận, trước chính sách áp thuế của Hoa kỳ lên sản phẩm đồ gỗ của Trung Quốc, nhiều DN sản xuất đồ gỗ của Trung Quốc, Đài Loan đã dịch chuyển sản xuất về Việt Nam. Trong đó có những doanh nghiệp chỉ dịch chuyển một phần sản xuất đơn giản nhằm lẩn tránh thuế. 

Do đó, ông Phương kiến nghị, Chính phủ cần có chính sách quản lý các doanh nghiệp FDI hợp lý hơn và có giải pháp kiểm soát cán cân thương mại để không có sự tăng trưởng đột biến như thời gian qua.

Song song với các giải pháp từ Chính phủ, HAWA cũng chủ động triển khai nhiều hoạt động nhằm cân bằng cán cân thương mại với Hoa Kỳ bằng cách thúc đẩy tiêu dùng gỗ Hoa Kỳ tại Việt Nam. 

Trong khi đó, ở một góc nhìn khác, ông Nguyễn Xuân Thành, Giảng viên trường Đại học Fulbright cho rằng, thâm hụt thương mại của Hoa Kỳ với Việt Nam nằm ở chính cơ cấu xuất khẩu của Việt Nam sang Hoa Kỳ. Cụ thể, Việt Nam nhập khẩu máy móc thiết bị, nguyên liệu, phụ kiện từ các nền kinh tế châu Á như Trung Quốc, Hàn Quốc và các nước ASEAN rồi sau đó sản xuất, lắp ráp và xuất khẩu sang các thị trường EU, Hoa Kỳ.

Do đó, ông Thành cho rằng, giải pháp hữu hiệu cho vấn đề thâm hụt thương mại với Hoa Kỳ chính là việc khẳng định về tiềm năng nhập khẩu từ Hoa Kỳ vào Việt Nam là rất lớn và đang tăng mạnh đối với các sản phẩm nông sản, máy móc thiết bị và khi thiên nhiên hóa lỏng (LNG). Theo đó, ở góc độ quản lý Nhà nước, Việt Nam cần mở cửa thị trường, quản lý hành chính thông thoáng để các doanh nghiệp làm ăn tại Việt Nam có thể nhập khẩu các nhóm hàng trên nhiều hơn từ Hoa Kỳ.

Xuân Lâm

Bình luận bài viết

Bình luận

Tổng cục Thuế mới đây vừa đưa ra các quyết định xử phạt vi phạm hành chính về thuế đối với hai doanh nghiệp Nhựa An Phát Xanh và Sotrans.

Năm 2020, nhập siêu của Việt Nam từ thị trường Trung Quốc lên tới 35,2 tỷ USD, tăng 3,74% so với năm 2019. Xuất khẩu của Việt Nam sang Trung Quốc đạt 48,9 tỷ USD, tăng 17,9%. Một số nhóm hàng xuất khẩu truyền thống của Việt Nam đang gặp khó khăn trong xuất khẩu đi Trung Quốc, trong đó đáng chú ý là nhóm hàng nông thủy sản đạt 6,8 tỷ USD, giảm 3,3%.

CTCP Thủy sản Mekong (mã CK: AAM) đã công bố báo cáo tài chính quý 4/2020 và lũy kế cả năm 2020.

Mới đây, Cục thuế Hà Nội đã công khai danh sách các doanh nghiệp nộp thuế, nợ thuế, công khai lần đầu,...trên địa bàn trong năm 2020.

Tỷ giá ngoại tệ hôm nay 16/1 diễn biến theo thị trường thế giới ghi nhận đồng USD tăng cao trong bối cảnh chính trị nước Mỹ tiếp tục diễn biến phức tạp, lãi suất sẽ không sớm tăng đã làm giới hạn đà tăng.

Thông tin ông Joe Biden công bố đề xuất gói kích thích kinh tế trị giá 1,9 nghìn tỷ USD để khởi động nền kinh tế khiến cho giá vàng thế giới lấy lại đà tăng.

Hàng loạt thiếu sót, vi phạm tại Công ty TNHH MTV Xổ số kiến thiết TP.HCM đã bị Thanh tra Chính phủ chỉ rõ…

UBND tỉnh Quảng Bình vừa công bố danh mục dự án kêu gọi đầu tư giai đoạn 2021 - 2023. Trong đó, có 16 dự án thuộc lĩnh vực nông nghiệp, 22 dự án công nghiệp - năng lượng - thương mại, 12 dự án du lịch và 12 dự án hạ tầng. Đối với lĩnh vực du lịch, các dự án được kêu gọi đầu tư có tổng diện tích đất gần 1.032 ha, được thực hiện từ toàn bộ vốn của chủ đầu tư. 

Theo thông tin từ Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC), năm 2021, đơn vị sẽ phấn đấu giảm tổn thất điện năng xuống còn 4,55% (giảm 0,33% so với năm 2020).

Cơ quan chủ quản: HIỆP HỘI CÁC NHÀ BÁN LẺ VIỆT NAM

Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 75/GP-BTTT, do Bộ Thông tin & Truyền thông cấp ngày: 23/02/2017

Ngày thành lập Tạp chí Thương Trường: Ngày 26 tháng 6 năm 2008

Tòa soạn: Tầng 6 tòa nhà số 8 Trần Đăng Ninh - P. Dịch vọng - Q. Cầu Giấy - Hà Nội

Tổng biên tập: Đinh Thị Mỹ Vân

Phụ trách nội dung: Tổng TKTS Đinh Duy Hùng

Hotline: 0913398394

Điện thoại: +84 24 3734 9773

Fax: +84 24 3939 3770

Email: toasoanthuongtruong@gmail.com.

Liên hệ quảng cáo: 0888484455