Kỳ họp thứ 3, Quốc hội khóa XV

12:25 09/06/2022

Vì sao các dự án cao tốc phân bổ không đồng đều ở các vùng miền?

Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể cho hay Trung ương cũng nhận ra sự bất cập phân bổ đường cao tốc, đường trọng điểm các vùng miền. Do vậy, mặc dù năm 2020 nhiều khó khăn, nhưng Chính phủ vẫn xác định nếu không đầu tư xây dựng đường giao thông thì sẽ không có kế hoạch trung hạn tốt được.

Tiếp tục chương trình chất vấn và trả lời chất vấn sáng ngày 9/6, đại biểu Trương Trọng Nghĩa (đoàn TP.HCM) đưa ra câu hỏi cho Bộ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Văn Thể. Theo đó, trích dẫn báo Nhân Dân nêu các tuyến đường cao tốc ở Việt Nam còn phân bố không đồng đều giữa các vùng miền, đặc biệt là tình trạng trắng cao tốc tại các vùng kinh tế động lực như Đông Nam Bộ, Tây Nam Bộ, vùng có vị trí chính trị quan trọng như Tây Nguyên, Tây Bắc.

Vùng kinh tế trọng điểm Nam Bộ, bao gồm 8 tỉnh, thành phố hiện chiếm 45% GDP cả nước và đóng góp tới 42% ngân sách quốc gia, nhưng chưa được đầu tư ĐBCT tương xứng và có dấu hiệu "lệch pha". Nếu như cả nước hiện có hơn 800km đường cao tốc thì khu vực phía nam chỉ có chưa đầy 100km.

Tình trạng ùn tắc giao thông trên các tuyến quốc lộ chính và đường cao tốc, kết nối từ các tỉnh, thành Tây Nam Bộ, Đông Nam Bộ về TP.HCM trở thành nỗi ám ảnh của người dân. Không chỉ thế, ùn tắc giao thông còn ảnh hưởng đến việc giao thương, kêu gọi đầu tư tại nhiều địa phương, do hạ tầng giao thông không có tính kết nối, thuận tiện.

Từ ý trên, ông Nghĩa chất vấn nguyên nhân, trách nhiệm và giải pháp khắc phục việc phân bổ các tuyến đường cao tốc không đồng đều ở các vùng miền?

Vì sao các dự án cao tốc phân bổ không đồng đều ở các vùng miền
Bộ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Văn Thể.

Trả lời nội dung này, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể cho hay Trung ương cũng nhận ra sự bất cập phân bổ đường cao tốc, đường trọng điểm các vùng miền. Do vậy, mặc dù năm 2020 nhiều khó khăn, nhưng Chính phủ vẫn xác định nếu không đầu tư xây dựng đường giao thông thì sẽ không có kế hoạch trung hạn tốt được.

Do vậy, Bộ GTVT tập trung điều chỉnh quy hoạch, tham mưu để Chính phủ đề xuất Quốc hội đầu tư nhiều dự án giao thông trọng điểm. Có nhiều tiêu chí phân bổ được đặt ra, trong đó có tiêu chí cân đối những vùng miền có tiềm năng, thế lực hay những vùng phát triển tốt rồi nhưng tắc nghẽn hạ tầng thì tập trung đầu tư các dự án cao tốc.

Ông ví dụ, dự án vành đai 3 TP. HCM và vành đai 4 Hà Nội là không gian phát triển các đô thị, trung tâm kinh tế lớn, nên quyết tâm đầu tư công để hoàn thành.

Vùng đồng bằng sông Cửu Long luôn được phản ánh hệ thống cao tốc yếu kém, thu hút đầu tư khó khăn. Vì thế, Bộ đã tham mưu làm cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Trần Đề để kết nối các tuyến đường cửa ngõ vào đồng bằng sông Cửu Long và tạo kết nối liên vận quốc tế với Campuchia, nhằm tạo đột phá cho vùng đồng bằng sông Cửu Long.

Dự án Biên Hòa - Vũng Tàu là tuyến cao tốc cứu cánh cho cả tuyến Đông Nam Bộ. Không có tuyến cao tốc này sắp tới hàng hóa không xuống được cảng Cái Mép - Thị Vải. Hiện quốc lộ 51 quá tải, nên đầu tư dự án này theo hình thức đầu tư công để sớm hoàn thành. Hay làm tuyến cao tốc từ Tây Nguyên từ Buôn Ma Thuột xuống Nam Vân Phong 117 km để phát triển vùng này theo hướng công nghiệp.

Sắp tới còn có các tuyến như Hà Nội - Hòa Bình, Mộc Châu - Sơn La - Điện Biên, tuyến ven biển Hải Phòng - Quảng Ninh và Hải Phòng - Ninh Bình,...

Tóm lại, quy hoạch, kế hoạch của Đảng, Nhà nước thì một số vùng có tiềm năng thế mạnh cần đầu tư cao tốc để tạo đột phá, thu hút đầu tư. Hoặc vùng phát triển tốt, hạ tầng tắc nghẽn cũng "cần đầu tư mở rộng thêm.

"Những người làm công tác giao thông rất mừng vì nhiệm kỳ này Quốc hội ủng hộ lớn cho các dự án trọng điểm quốc gia", Bộ trưởng Thể nói và hy vọng với tổng thể kế hoạch phát triển các tuyến đường cao tốc hiện nay, sau nhiệm kỳ này sẽ khắc phục được sự mất cấn đối đường cao tốc giữa các vùng miền.

Không lo vốn làm cao tốc 

Trả lời đề xuất của đại biểu đoàn Hà Nội Vũ Tiến Lộc về một quỹ phát triển cơ sở hạ tầng giao thông, Bộ trưởng Thể cho biết đây là cái mà Thủ tướng đã có chỉ đạo, giao cho các bộ ngành nghiên cứu.

“Chúng ta rất mong hình thành một quỹ trong đó có vốn của các nhà hảo tâm, có thể có cơ chế lãi suất để làm sao tạo điều kiện phát triển cơ sở hạ tầng. Cái này chúng tôi sẽ tiếp thu, nghiên cứu”, ông Thể nói.

Vì sao các dự án cao tốc phân bổ không đồng đều ở các vùng miền
Nnguyên nhân lớn nhất khiến dự án chậm tiến độ là nguồn vốn bố trí không đủ.

Vấn đề khai thác bảo trì các dự án giao thông, Bộ trưởng Giao thông vận tải cho biết, luật chưa quy định, nên đã tiếp thu ý kiến của đại biểu để nghiên cứu. Tuy nhiên, Bộ trưởng Giao thông vận tải cho rằng, bất cứ hình thức nào, chúng ta xây dựng xong rồi, đấu thầu và giao cho các cơ quan tư nhân và doanh nghiệp quản lý thì sẽ tốt hơn.

Về chất vấn của đại biểu đoàn TP Cần Thơ Đào Chí Nghĩa về hàng loạt các công trình đang triển khai, trong đó nhiều công trình chậm tiến độ, Bộ trưởng nêu nguyên nhân lớn nhất là nguồn vốn bố trí không đủ. Tuy nhiên, từ khi Luật Đầu tư công, từ năm 2016 đến nay tất cả các dự án bố trí đủ tiền nên đã giải quyết được một phần khó khăn.

Nguyên nhân thứ hai là công tác giải phóng mặt bằng, nếu các địa phương quyết liệt sẽ làm rất nhanh. Do đó, các địa phương phải thay đổi tư duy, hỗ trợ dự án trọng điểm quốc gia, tập trung nguồn lực để thực hiện giải phóng mặt bằng, giúp cho dự án hoàn thành đúng tiến độ… 

Hồng Quang

Theo dõi Thương Trường trên