Ngành gạo Việt Nam đang đứng trước cơ hội duy trì đà tăng trưởng xuất khẩu trong bối cảnh nhu cầu nhập khẩu tại nhiều thị trường tiếp tục mở rộng. Tuy nhiên, áp lực cạnh tranh về giá và những biến động của thị trường quốc tế vẫn là những yếu tố cần được theo dõi chặt chẽ trong thời gian tới.
Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, sản xuất lúa trong nước 6 tháng đầu năm 2026 nhìn chung ổn định, bảo đảm nguồn cung cho tiêu dùng nội địa và xuất khẩu.
Đến hết tháng 5/2026, diện tích gieo cấy lúa Đông Xuân đạt khoảng 2,93 triệu ha, giảm nhẹ so với cùng kỳ năm trước. Dù diện tích thu hẹp, năng suất cải thiện giúp sản lượng đạt khoảng 15,2 triệu tấn, tăng 0,2%.
Tính chung 6 tháng đầu năm, tổng diện tích gieo cấy lúa cả nước đạt khoảng 4,57 triệu ha, giảm 3,7% so với cùng kỳ. Việc giảm diện tích chủ yếu đến từ điều chỉnh cơ cấu sản xuất tại một số địa phương và xu hướng chuyển đổi sang cây trồng có hiệu quả kinh tế cao hơn trong điều kiện chi phí đầu vào gia tăng và tác động của biến đổi khí hậu.
Gạo Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng xuất khẩu trong 6 tháng đầu năm 2026
Ở chiều xuất khẩu, ngành gạo tiếp tục ghi nhận tăng trưởng về sản lượng nhưng chịu áp lực giảm giá bán. Trong 6 tháng đầu năm, Việt Nam xuất khẩu khoảng 5 triệu tấn gạo, đạt kim ngạch 2,36 tỷ USD. So với cùng kỳ năm trước, lượng xuất khẩu tăng 5,7% nhưng giá trị giảm 3,3%.
Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc giá xuất khẩu bình quân giảm còn khoảng 473,6 USD/tấn, thấp hơn 8,6% so với cùng kỳ. Diễn biến này phản ánh áp lực cạnh tranh ngày càng lớn trên thị trường quốc tế khi nhiều quốc gia xuất khẩu tăng nguồn cung và điều chỉnh chính sách nhằm bảo vệ thị phần.
Dù vậy, triển vọng xuất khẩu gạo của Việt Nam vẫn được đánh giá tích cực nhờ nhu cầu nhập khẩu tiếp tục gia tăng tại nhiều khu vực.
Trong đó, Philippines tiếp tục là thị trường tiêu thụ quan trọng khi quốc gia này có nhu cầu bổ sung nguồn cung nhằm bảo đảm an ninh lương thực trong bối cảnh sản xuất nội địa chịu ảnh hưởng từ yếu tố thời tiết.
Bên cạnh đó, một số tổ chức quốc tế nhận định thị trường gạo toàn cầu đang xuất hiện dấu hiệu cung - cầu thắt chặt hơn trong niên vụ tới. Dự báo sản lượng tại một số quốc gia sản xuất lớn có thể không theo kịp nhu cầu tiêu thụ, qua đó tạo dư địa cho các nước xuất khẩu duy trì nguồn cung ổn định như Việt Nam mở rộng thị phần.
Những năm gần đây, ngành gạo Việt Nam cũng đang chuyển dịch theo hướng nâng cao giá trị thay vì tập trung tăng sản lượng. Cơ cấu xuất khẩu ngày càng gia tăng tỷ trọng các dòng gạo chất lượng cao, gạo thơm và các sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn của những thị trường khó tính.
Tuy nhiên, ngành hàng vẫn cần chủ động ứng phó với các yếu tố bất định như biến động thời tiết, chi phí logistics, thay đổi chính sách nhập khẩu và cạnh tranh giá từ các quốc gia xuất khẩu lớn.
Các cơ quan quản lý khuyến nghị doanh nghiệp tiếp tục theo dõi sát diễn biến cung cầu toàn cầu, tăng cường liên kết với vùng nguyên liệu, nâng cao chất lượng chế biến, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường xuất khẩu.
Trong bối cảnh nhu cầu tiêu thụ gạo trên thế giới tiếp tục tăng, lợi thế cạnh tranh của Việt Nam không chỉ nằm ở sản lượng mà còn ở khả năng cung ứng ổn định, chất lượng sản phẩm và mức độ đáp ứng ngày càng cao đối với yêu cầu của thị trường quốc tế.
Nhật Hạ (t/h)