Áp sàn giá vé máy bay nội địa: Tránh làm méo mó, biến dạng thị trường!

Cục Hàng không Việt Nam mới đây đề xuất áp dụng chính sách mức giá tối thiểu bằng 20% mức giá tối đa trên các đường bay nội địa. Nhiều chuyên gia cho rằng, giá vé máy bay là do quan hệ cung cầu, thị trường quyết định. Một công cụ cạnh tranh của doanh nghiệp khi có nhiều nhà cung ứng, khách hàng phải là người được hưởng lợi chứ không phải doanh nghiệp hàng không.

Đi ngược quy tắc thị trường

Mới đây, Cục Hàng không Việt Nam (HKVN) vừa trình Bộ GTVT dự thảo Thông tư quy định khung giá dịch vụ vận chuyển hành khách trên các đường bay nội địa. Theo dự thảo này, Cục HKVN đề nghị áp dụng mức giá tối thiểu bằng 20% mức giá tối đa quy định.

Cụ thể, với các đường bay dưới 500km, mức giá tối thiểu áp dụng với nhóm đường bay phát triển kinh tế xã hội là 320.000 đồng/vé/chiều, tối đa là 1,6 triệu đồng vé/chiều; nhóm đường bay khác dưới 500km, mức giá tối thiểu là 340.000 đồng, tối đa là 1,7 triệu đồng.

Với các đường bay từ 500-850km trở lên, mức giá tối thiểu là 440.000 đồng và tối đa 2,2 triệu đồng; đường bay từ 850km-dưới 1.000km, mức giá tương ứng là 560.000 đồng và 2,79 triệu đồng; đường bay từ 1.280km trở lên, mức giá tối thiểu là 750.000 đồng, tối đa là 3,75 triệu đồng. Như vậy, nếu quy định được thông qua, thị trường sẽ không còn giá vé máy bay “0 đồng” như những gì đã diễn ra trước đây.

Áp sàn giá vé máy bay nội địa Đi ngược quy tắc thị trường hàng không hưởng lợi
Khách hàng phải là người được hưởng lợi từ việc cạnh tranh của các doanh nghiệp hàng không.

Giải thích cho việc áp dụng giá sàn đối với vé máy bay nội địa, ông Đinh Việt Thắng – Cục trưởng Cục HKVN chia sẻ với báo giới, giai đoạn từ đầu năm 2020 đến nay, ảnh hưởng của đại dịch COVID-19 dẫn đến sản lượng vận chuyển hàng không sụt giảm mạnh (không khai thác toàn bộ các chuyến bay quốc tế, các chuyến nội địa cũng bị cắt giảm hoặc lượng khách giảm đáng kể). Trong khi đó, các hãng hàng không vẫn phải duy trì đội tàu bay với số lượng tương đương, thậm chí lớn hơn số lượng tàu bay năm 2019 dẫn đến chi phí cố định vẫn phát sinh hoặc giảm không tương đồng với sản lượng.

Đây là những nguyên nhân chính, căn bản, trực tiếp tác động xấu đến hiệu quả sản xuất kinh doanh vận chuyển hàng không, gây nguy cơ đe dọa đến sự tồn tại của các hãng hàng không. Dẫn đến tình trạng các hãng hàng không liên tục hạ giá bán để tối đa hóa hiệu suất sử dụng ghế trên tàu bay tạo dòng tiền duy trì hoạt động kinh doanh.

Tuy nhiên, Cục HKVN cũng thừa nhận các bất cập, hạn chế của việc làm này như, gây nên tình trạng bất bình đẳng giữa các hãng hàng không, hạn chế tính cạnh tranh trong thị trường kinh doanh vận chuyển hàng không nội địa do với cùng một mức giá tối thiểu, người tiêu dùng sẽ có xu hướng lựa chọn hãng hàng không có điều kiện dịch vụ tối ưu hơn; làm hạn chế khả năng tiếp cận của một bộ phận người tiêu dùng khi đi máy bay; gây cản trở cho nỗ lực kích cầu của các hãng hàng không.

Một số quốc gia đã từng áp dụng chính sách quy định mức giá tối thiểu giá dịch vụ vận chuyển hàng không nội địa đều gặp khó khăn trong việc kiểm soát giá bán các hãng, sau đó đã bãi bỏ quy định này.

Cục HKVN khẳng định, đề xuất áp giá sàn vé máy bay chỉ áp dụng mang tính khẩn cấp, tạm thời và thời gian quy định là 12 tháng (từ 1/11/2021 hết ngày 31/12/2021) nhằm giải quyết khó khăn do ảnh hưởng của dịch COVID-19.

Theo tìm hiểu của báo chí, đối với giá dịch vụ vận chuyển hành khách hạng phổ thông cơ bản, có 2 doanh nghiệp là Vietnam Airlines và Pacific Airlines đề xuất nhà nước quy định mức giá tối thiểu. Ngược lại, VietJet đề xuất không áp dụng giá sàn và Bamboo Airways đề xuất bỏ quy định nhà nước định giá trên các đường bay khai thác bởi 3 hãng trở lên.

Hàng không hưởng lợi

Theo quy định pháp luật về cạnh tranh, việc có một hãng nào đó bán dưới giá thành thì phải có bằng chứng cụ thể và nhất thiết phải có kết luận của cơ quan quản lý chuyên ngành (là Cục Quản lý cạnh tranh, Bộ Công thương). Nếu chưa có những thông tin này, việc áp dụng mức giá tối thiểu là võ đoán, thiếu cơ sở pháp lý.

Cùng với đó, một lĩnh vực đặc thù như hàng không thì dù với mức giá nào, các hãng bay vẫn phải đảm bảo những tiêu chuẩn dịch vụ tối thiểu do Cục Hàng không Việt Nam quy định, nhất là đảm bảo an ninh, an toàn tuyệt đối cho từng chuyến bay. Khác với một số lĩnh vực độc quyền mà Nhà nước cần quản lý về giá như điện, nước..., thị trường hàng không đang có sự cạnh tranh rất cao với nhiều hãng cùng khai thác các chuyến bay khác nhau, vì thế, tự thị trường sẽ làm được rất nhiều việc.

Hơn nữa, theo tư duy cạnh tranh trên thị trường, có hãng lấy chất lượng dịch vụ, có hãng lại lấy giá vé là lợi thế cạnh tranh thu hút khách, nên việc định ra mức giá tối thiểu cho tất cả hãng hàng không là không thực tế, chưa đảm bảo tính công bằng.

Trên góc độ quản lý, vai trò chính yếu của nhà nước trong thúc đẩy sự cạnh tranh trên thị trường là tạo một hành lang pháp lý, tiêu chuẩn dịch vụ tối thiểu, còn doanh nghiệp hoạt động với mức giá bao nhiêu, hướng đến tầng lớp nào… thì đó là việc của doanh nghiệp.

Doanh nghiệp muốn tồn tại và phát triển cần biết làm thế nào để thu hút khách hàng, cân đối thu chi, sinh ra lợi nhuận,… Những doanh nghiệp không đủ sức cạnh tranh sẽ bị thị trường đào thải, bảo đảm theo đúng quy định của pháp luật về cạnh tranh, điều này giúp cho người tiêu dùng hưởng lợi.

Áp sàn giá vé máy bay nội địa Đi ngược quy tắc thị trường hàng không hưởng lợi
Đề xuất thiết lập giá vé tối thiểu cần được xem xét cẩn trọng, khách quan, khoa học, tránh làm méo mó, biến dạng thị trường.

Không đồng tình với đề xuất áp sàn giá vé, TS Bùi Doãn Nề, Tổng Thư ký Hiệp hội doanh nghiệp hàng không Việt Nam chia sẻ với báo chí, giá cả phải do quan hệ cung cầu và do thị trường quyết định. Đó là một công cụ cạnh tranh của doanh nghiệp khi có nhiều nhà cung ứng, người hưởng lợi là khách hàng. Do đại dịch Covid-19, ngành hàng không chịu tổn thất nặng, nhưng với những giải pháp hỗ trợ của nhà nước đang từng bước khắc phục khó khăn, vượt qua khủng hoảng dịch bệnh, ổn định và trụ vững trước cạnh tranh trong nước và quốc tế.

Về vấn đề này, chuyên gia kinh tế - TS Cấn Văn Lực cũng cho rằng không nên áp giá trần hoặc giá sàn đối với dịch vụ hàng không, bao gồm cả vé máy bay. Bởi làm như vậy sẽ có 3 hệ lụy là gây nên tình trạng bất bình đẳng giữa các hãng hàng không, hạn chế tính cạnh tranh nội địa do với cùng một mức giá tối thiểu, người tiêu dùng sẽ có xu hướng lựa chọn hãng có điều kiện dịch vụ tối ưu hơn. Việt Nam đang hoạt động theo cơ chế thị trường, phấn đấu được quốc tế công nhận là quốc gia theo cơ chế thị trường, nếu mỗi ngành lại dùng biện pháp hành chính (áp giá trần hoặc giá sàn) thì bao giờ mới đạt được tiêu chuẩn này?

"Việc áp giá trần hoặc giá sàn còn có thể làm hạn chế khả năng tiếp cận của một bộ phận người tiêu dùng khi tham gia vận chuyển bằng đường hàng không với những mức giá ưu đãi. Chưa kể, nếu cơ quan chức năng chưa đánh giá tác động của chính sách, lại càng chưa nên hay không nên ban hành" - TS Cấn Văn Lực nói.

Đề xuất thiết lập giá vé máy bay nội địa tối thiểu có tính tác động rất lớn không chỉ đến doanh nghiệp mà cả với người tiêu dùng. Chính vì vậy cần được Bộ GTVT xem xét cẩn trọng, khách quan, khoa học, đặc biệt là phải đánh giá kỹ lưỡng những tác động đến thị trường và người dân, tránh làm méo mó, biến dạng thị trường.

Đinh Hiệu

Bình luận bài viết

HĐQT Công ty CP Thiết bị Y tế Việt Nhật (HOSE: JVC) ban hành Nghị quyết HĐQT về việc thông qua chủ trương góp vốn thành lập công ty con. Đáng chú ý, phiên giao dịch hôm nay ngày 23/9 cổ phiến JVC giảm sàn sau khi tăng trần 6 phiên liên tiếp.

Bộ Giao thông vận tải (GTVT) đang lấy ý kiến dự thảo kế hoạch tổ chức mở lại các đường bay nội địa trong thời gian các địa phương nới lỏng giãn cách.

Sở giao dịch chứng khoán TP.Hồ Chí Minh (HOSE) vừa nhắc nhở Công ty Cổ phần Bột giặt LIX (mã LIX) về việc chậm giải trình chênh lệch kết quả kinh doanh tại nhiều báo cáo tài chính (BCTC).

Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) vừa có thông báo việc bán đấu giá khoản nợ của Công ty cổ phần đầu tư Thành Quang.

Thúc đẩy quan hệ Việt - Pháp vừa có tính chiến lược, vừa là yêu cầu khách quan, góp phần tăng cường tiềm lực mỗi nước.

ThuongTruong

Cơ quan chủ quản: HIỆP HỘI CÁC NHÀ BÁN LẺ VIỆT NAM

Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 75/GP-BTTT, do Bộ Thông tin & Truyền thông cấp ngày: 23/02/2017

Ngày thành lập Tạp chí Thương Trường: Ngày 26 tháng 6 năm 2008

Tòa soạn: Tầng 6 tòa nhà số 8 Trần Đăng Ninh - P. Dịch vọng - Q. Cầu Giấy - Hà Nội

Tổng Biên tập: Đinh Thị Mỹ Vân

Phụ trách nội dung: Tổng TKTS Đinh Duy Hùng

Hotline: 0913398394

Điện thoại: +84 24 3734 9773

Fax: +84 24 3939 3770

Email: toasoanthuongtruong@gmail.com.

Liên hệ quảng cáo: 0888484455