Mỹ áp thuế bổ sung 50% với nhiều mặt hàng nhập khẩu từ Canada

Chính quyền Tổng thống Donald Trump quyết định áp thuế bổ sung 50% đối với nhiều mặt hàng nhập khẩu từ Canada, cho rằng Ottawa đang áp dụng các chính sách thương mại mang tính phân biệt đối xử với hàng hóa Mỹ. Động thái mới được dự báo sẽ làm gia tăng căng thẳng thương mại giữa hai nước và có nguy cơ tác động đến chuỗi cung ứng khu vực Bắc Mỹ.

Ngày 20/7, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ký ba văn bản theo Điều 338 của Đạo luật Thuế quan năm 1930 nhằm đáp trả các chính sách thương mại của Canada đối với ô tô, đồ uống có cồn và các sản phẩm sữa của Mỹ.

Theo thông tin do Nhà Trắng công bố, mỗi văn bản quy định mức thuế bổ sung 50% đối với một nhóm hàng hóa nhập khẩu từ Canada. Danh mục bị ảnh hưởng khá rộng, bao gồm rượu vang, gậy khúc côn cầu, xi măng, bể bơi, đồ nội thất, cần câu, hạt giống, quần áo, tóc giả cùng nhiều mặt hàng tiêu dùng khác.

Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho biết Washington vẫn theo đuổi mục tiêu xây dựng các thỏa thuận thương mại công bằng và có đi có lại với các đối tác. Tuy nhiên, theo ông, Canada tiếp tục duy trì các biện pháp trả đũa đối với chính sách thương mại của Mỹ thay vì lựa chọn đàm phán như nhiều quốc gia khác.

Theo Reuters, quyết định trên được đưa ra chỉ ít ngày sau khi Tổng thống Donald Trump chỉ trích tình trạng khói từ các vụ cháy rừng tại Canada lan sang lãnh thổ Mỹ, gây ô nhiễm không khí trên diện rộng. Khi đó, ông Trump cũng cảnh báo sẽ tính cả những chi phí phát sinh từ tình trạng này vào chính sách thuế quan áp dụng với hàng hóa Canada.

Theo kế hoạch, mức thuế mới sẽ có hiệu lực từ ngày 19/8 và được áp dụng cả đối với nhiều sản phẩm đủ điều kiện hưởng ưu đãi theo Hiệp định Mỹ - Mexico - Canada (USMCA). Tuy nhiên, một số nhóm hàng vẫn được miễn trừ, gồm năng lượng, phân kali, thủy sản, khoáng sản thiết yếu và các sản phẩm đã chịu thuế theo Điều 232 của Đạo luật Mở rộng Thương mại năm 1962.

Nhà Trắng cho rằng quyết định áp thuế nhằm đáp trả các chính sách bảo hộ của Canada đối với ngành sữa, cũng như việc Ottawa áp dụng thuế quan và hạn ngạch đối với ô tô nhập khẩu từ Mỹ trong khi dành ưu đãi cho xe từ một số quốc gia khác. Washington cũng chỉ trích việc nhiều tỉnh của Canada ngừng phân phối đồ uống có cồn của Mỹ để phản ứng với các biện pháp thuế quan trước đó.

Theo Nhà Trắng, trong khoảng một năm rưỡi qua chỉ có Trung Quốc và Canada lựa chọn áp dụng các biện pháp trả đũa thay vì đàm phán với Mỹ về các tranh chấp thương mại. Số liệu của chính quyền Mỹ cho thấy kim ngạch nhập khẩu ô tô từ Mỹ vào Canada đã giảm 22% trong hơn một năm qua, còn nhập khẩu đồ uống có cồn của Mỹ giảm tới 81%.

Phía Canada ngay lập tức lên tiếng phản đối động thái mới của Washington. Thủ tướng Mark Carney cho rằng kế hoạch áp thuế của Mỹ vi phạm trực tiếp Hiệp định Canada - Mỹ - Mexico (CUSMA), tên gọi của USMCA tại Canada. Ông cho biết Ottawa đã đề xuất một số nội dung nhằm hiện đại hóa hiệp định này và sẵn sàng tiếp tục đàm phán với Mỹ trong thời gian tới.

Cùng quan điểm, Thủ hiến bang Ontario Doug Ford cho rằng chính sách thuế quan mới sẽ gây thiệt hại cho cả nền kinh tế Canada và Mỹ. Ông kêu gọi Chính phủ Canada có biện pháp đáp trả tương xứng nếu Washington chính thức triển khai kế hoạch áp thuế.

Trong khi đó, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành Phòng Thương mại Canada Candace Laing đánh giá quyết định của Mỹ là đáng tiếc, đồng thời bày tỏ hy vọng hai bên sẽ tận dụng khoảng thời gian trước khi thuế có hiệu lực để đạt được tiến triển trong các cuộc đàm phán.

Ở góc độ chuyên gia, ông Scott Lincicome, Phó Chủ tịch phụ trách kinh tế của Viện Cato tại Washington, nhận định việc Mỹ viện dẫn Điều 338 của Đạo luật Thuế quan năm 1930 là một bước đi chưa từng có trong chính sách thương mại của chính quyền Tổng thống Donald Trump. Theo ông, động thái này không chỉ làm gia tăng bất ổn trong quan hệ thương mại Mỹ - Canada mà còn có thể tạo ra tác động lan rộng đối với kinh tế toàn cầu và các đối tác thương mại khác của Washington.

PV