Kim ngạch thương mại giữa Việt Nam và Ấn Độ tiếp tục duy trì đà tăng trưởng mạnh trong 5 tháng đầu năm 2026, bất chấp những rào cản kỹ thuật ngày càng khắt khe và xu hướng bảo hộ thương mại gia tăng. Với nhiều dư địa hợp tác còn rộng mở, hai nước đang hướng tới mục tiêu nâng kim ngạch thương mại song phương lên 25 tỷ USD vào năm 2030.
Kim ngạch thương mại duy trì tăng trưởng, nhiều mặt hàng xuất khẩu bứt phá
Theo số liệu của Cục Hải quan (Bộ Tài chính), tổng kim ngạch xuất nhập khẩu giữa Việt Nam và Ấn Độ trong 5 tháng đầu năm 2026 đạt gần 8,37 tỷ USD, tăng 28,4% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường Ấn Độ đạt 4,94 tỷ USD, tăng 19%, còn nhập khẩu đạt khoảng 3,4 tỷ USD, tăng 44%. Việt Nam tiếp tục xuất siêu khoảng 1,5 tỷ USD sang thị trường này.
Động lực tăng trưởng xuất khẩu vẫn đến từ nhóm hàng công nghiệp chế biến và điện tử. Nhóm điện thoại và linh kiện tiếp tục dẫn đầu với kim ngạch khoảng 1,13 tỷ USD, chiếm gần 20% tổng kim ngạch xuất khẩu. Tiếp theo là máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đạt 767 triệu USD, tăng 27%; máy móc, thiết bị, dụng cụ và phụ tùng đạt 536 triệu USD, tăng 36%.
Xuất khẩu giày dép các loại sang Ấn Độ 5 tháng đầu năm 2026 tăng tới 417,7% so với cùng kỳ.
Bên cạnh các mặt hàng truyền thống, nhiều nhóm hàng ghi nhận tốc độ tăng trưởng ấn tượng. Xuất khẩu giày dép tăng hơn 417%, cà phê tăng trên 412%, chất dẻo nguyên liệu tăng hơn 104%. Các mặt hàng như dệt may, cao su, sắt thép, phương tiện vận tải và phụ tùng, sản phẩm mây tre đan, thủy sản cũng duy trì mức tăng khá, phản ánh nhu cầu ngày càng lớn từ thị trường hơn 1,4 tỷ dân.
Tuy nhiên, bước sang quý II/2026, một số mặt hàng bắt đầu ghi nhận xu hướng sụt giảm. Kim loại thường giảm 96,3%, than đá giảm 100%, hạt điều giảm 64,7%, gỗ và sản phẩm gỗ giảm 46,1%, hạt tiêu giảm 41,7%, xơ sợi dệt giảm 25,6% và hóa chất giảm 20,6%.
Theo ông Bùi Trung Thướng - Tham tán Thương mại, Thương vụ Việt Nam tại Ấn Độ, nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc Ấn Độ tiếp tục mở rộng phạm vi áp dụng các tiêu chuẩn kỹ thuật bắt buộc thuộc hệ thống BIS (Cục Tiêu chuẩn Ấn Độ). Nhiều quy định mới đối với nhóm hàng điện, điện tử, hóa chất, thép, vật liệu xây dựng và hàng tiêu dùng khiến doanh nghiệp phải tăng chi phí tuân thủ, kéo dài thời gian đăng ký và đối mặt với nguy cơ gián đoạn xuất khẩu nếu chưa đáp ứng đầy đủ các yêu cầu.
Bên cạnh đó, xu hướng gia tăng các biện pháp phòng vệ thương mại cũng tạo thêm áp lực cho doanh nghiệp Việt Nam. Những mặt hàng có thế mạnh như hóa chất, nhựa, thép, vật liệu xây dựng và sản phẩm công nghiệp chế biến đều đứng trước nguy cơ bị điều tra hoặc áp dụng các biện pháp hạn chế nhập khẩu. Tiến trình rà soát, nâng cấp Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN - Ấn Độ (AITIGA) cũng chưa đạt nhiều đột phá, trong khi các yêu cầu về quy tắc xuất xứ và hàng rào phi thuế quan ngày càng chặt chẽ.
Ngoài các yếu tố chính sách, những biến động địa chính trị trên thế giới cũng tác động đến chuỗi cung ứng, làm gia tăng chi phí logistics và ảnh hưởng đến hoạt động thương mại giữa hai nước.
Mở rộng hợp tác để hiện thực hóa mục tiêu 25 tỷ USD
Mặc dù còn nhiều thách thức, Thương vụ Việt Nam tại Ấn Độ nhận định thị trường này vẫn còn dư địa rất lớn cho hàng hóa Việt Nam. Với quy mô dân số hơn 1,46 tỷ người, tầng lớp trung lưu ngày càng mở rộng cùng chiến lược "Make in India", nhu cầu đối với các mặt hàng nông sản, gia vị, thủy sản, đồ gỗ, cao su, hóa chất và linh kiện điện tử được dự báo sẽ tiếp tục tăng trong những năm tới.
Để hiện thực hóa mục tiêu đưa kim ngạch thương mại song phương đạt 25 tỷ USD vào năm 2030, Thương vụ Việt Nam tại Ấn Độ đề xuất nhiều nhóm giải pháp đồng bộ. Trong đó, Bộ Công Thương được kiến nghị xây dựng chương trình hành động giai đoạn 2026-2030, tăng cường đối thoại với phía Ấn Độ nhằm tháo gỡ các rào cản kỹ thuật, đẩy nhanh quá trình nâng cấp Hiệp định AITIGA và tập trung xúc tiến thương mại đối với các ngành hàng có tiềm năng như điện tử, cơ khí, vật liệu xây dựng, dược phẩm và năng lượng.
Đối với lĩnh vực nông nghiệp, Bộ Nông nghiệp và Môi trường được đề xuất tiếp tục đàm phán mở cửa thị trường, tháo gỡ các vướng mắc về kiểm dịch và hoàn thiện thủ tục liên quan đến cơ sở chế biến theo đề nghị của phía Ấn Độ nhằm bảo đảm nguồn nguyên liệu phục vụ sản xuất.
Trong khi đó, Bộ Khoa học và Công nghệ cùng Bộ Tài chính được khuyến nghị thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ cao, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật và cải thiện hạ tầng thanh toán, logistics để giảm chi phí giao dịch.
Bộ Xây dựng được đề xuất tăng cường thu hút đầu tư của doanh nghiệp Ấn Độ vào các dự án hạ tầng và cảng biển, còn Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng các địa phương cần tận dụng lợi thế từ đường bay thẳng New Delhi - Hà Nội để phát triển du lịch MICE, du lịch cưới và đẩy mạnh các hoạt động giao lưu, xúc tiến đầu tư.
Theo Thương vụ Việt Nam tại Ấn Độ, việc triển khai đồng bộ các giải pháp trên không chỉ góp phần tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp mà còn tạo nền tảng để quan hệ thương mại Việt Nam - Ấn Độ phát triển bền vững, hướng tới mục tiêu kim ngạch song phương 25 tỷ USD vào năm 2030.
Nhật Hạ