Người dân đổ về quê, doanh nghiệp đối diện nguy cơ thiếu lao động, đứt gãy chuỗi sản xuất

Việc công nhân, người lao động tự do tại các khu vực TP.HCM, Đồng Nai, Bình Dương,… ồ ạt về quê những ngày qua, sẽ khiến các doanh nghiệp rơi vào cảnh khan hiếm, thiếu hụt lao động, đặc biệt là dịp cuối năm khi trở lại trạng thái “bình thường mới”. Đây là bài toán mà các doanh nghiệp khu vực phía Nam cũng như cơ quan quản lý đang “đau đầu” tìm lời giải.

Lượng lớn người lao động đã về quê

Sau khi nhiều tỉnh, thành phía Nam nới lỏng giãn cách, nhiều doanh nghiệp (DN) đã bắt đầu hoạt động trở lại. Tại tỉnh Bình Dương, đến nay, khoảng 85% DN tại các khu công nghiệp đã dần sản xuất trong điều kiện “bình thường mới”. Do DN mới từng bước hoạt động trở lại, chưa phục hồi sản xuất 100% nên lượng công nhân trước mắt vẫn đảm bảo cho sản xuất.

Tuy nhiên, theo dự báo, những tháng cuối năm khi đơn hàng về nhiều, chắc chắn lực lượng lao động sẽ thiếu hụt nhiều nếu DN không chủ động kế hoạch tuyển dụng.

Theo thống kê, khoảng 80% trong số gần 1,3 triệu công nhân (CN) trên địa bàn tỉnh Bình Dương là lao động nhập cư. Đợt dịch thứ 4 kéo dài nên rất nhiều người đã về quê - người đi tự phát, người theo đoàn có tổ chức, ước tính hơn 300.000 trường hợp.

Cùng với đó, mặc dù tình hình dịch bệnh đã giảm song tâm lý của nhiều người ở lại vẫn còn lo ngại, chưa sẵn sàng trở lại nhà máy làm việc. Số khác nếu muốn cũng chưa thể trở vào vì phương tiện vận chuyển vẫn chưa hoạt động lại. Dự báo, từ đây đến cuối năm 2021, Bình Dương có thể thiếu hụt 40.000 - 50.000 lao động.

Người dân đổ về quê doanh nghiệp đối diện nguy cơ thiếu lao động đứt gãy sản xuất
Hàng triệu người dân là công dân, người lao động trong các khu công nghiệp, khu chế xuất đã về quê.

Thông tin từ Sở Lao động - Thương binh và Xã hội (LĐ-TB-XH) tỉnh Đồng Nai cho biết, tính đến nay, các lực lượng chức năng của tỉnh đã tổ chức đưa hơn 30.000 CN lao động về quê tại các tỉnh, thành miền Trung, miền Tây, Tây Nguyên sau nhiều tháng họ phải ngừng việc vì dịch Covid-19. Việc người lao động (NLĐ) về quê khiến nhiều DN lo lắng thiếu hụt lao động khi trở lại sản xuất bình thường.

Còn tại TP.HCM, từ ngày 20/7 - 10/9, Sở GTVT TP.HCM đã phối hợp với các tổ chức, DN đưa gần 30.000 người từ TP.HCM về quê, từ các tỉnh miền Tây, miền Trung, Tây Nguyên đến miền Bắc. Trong đó, nhiều nhất là Phú Yên với 17.000 người, kế đến là Quảng Nam với 3.300 người, Bình Định gần 2.200 người.

Đợt thứ 2 là sau ngày 1/10, lượng người từ TP.HCM tiếp tục về quê cũng rất lớn. Đại diện, Công an TP.HCM cho biết, trong các ngày 1 - 3/10 có khoảng 30.000 người từ các tỉnh miền Đông Nam bộ đi xe máy theo QL1 về các tỉnh ĐBSCL. Trong đó, những người làm việc tại TP.HCM là khoảng hơn 8.000 người.

Trong khi đó, lượng người miền Trung, Tây Nguyên, phía Bắc vẫn tiếp tục đi về tự phát. Chỉ riêng trong ngày 8/10, báo cáo của Cục Quản lý đường bộ IV cho thấy, lượng người tự phát về quê qua cửa ngõ Bình Phước về Tây Nguyên khoảng trên 2.500 người.

Nguy cơ thiếu hụt lao động, đứt gãy sản xuất đã hiện hữu

Tại buổi tọa đàm trực tuyến "Nguồn nhân lực lao động cho TP HCM và các tỉnh lân cận sau đại dịch" được tổ chức mới đây, nhiều DN và chuyên gia lao động đã thẳng thắn chỉ ra vấn đề lớn nhất của các DN hiện nay chính là việc kéo NLĐ trở lại làm việc. Ông Phạm Thanh Trực, Phó trưởng Ban Quản lý các Khu chế xuất – Khu công nghiệp (KCX-KCN) TP HCM (Hepza), cho biết đầu năm 2021, tổng số NLĐ làm việc trong các KCX-KCN tại TP là 288.000. Khi dịch bùng phát và phải thực hiện sản xuất "3 tại chỗ" thì chỉ có 720 DN tham gia với 64.000 NLĐ. Các DN sản xuất "3 tại chỗ" hay "1 điểm đến 2 cung đường" cũng bắt đầu gặp khó khăn vì chi phí quá lớn.

Tất cả DN đang muốn mở cửa hoạt động nhưng gặp khó khăn về lao động và nguyên vật liệu do đứt gãy nguồn cung. Thống kê của Hepza cho thấy khoảng 31.000 lao động làm việc tại các KCX-KCN của TP HCM đã về quê, trong đó chủ yếu là các tỉnh lân cận như Bình Dương, Đồng Nai, Long An, Bà Rịa - Vũng Tàu...

Vấn đề thiếu hụt lao động được thấy rõ qua con số thống kê đăng trên website của Trung tâm Dịch vụ việc làm TP.HCM. Theo đó, tính đến ngày 10/10, đang có hàng trăm DN gửi thông tin đăng ký tuyển lao động với nhu cầu cần khoảng 90.763 đầu công việc.

Từ ngày 1/10, khi TP.HCM chuyển sang trạng thái bình thường mới, đã có 9.200 DN hoạt động trở lại. Riêng ở các khu chế xuất, khu công nghiệp, nếu thời gian thực hiện “3 tại chỗ” chỉ có 746/1.412 DN hoạt động với khoảng 70.000/288.000 lao động thì nay đã có 972 DN hoạt động với khoảng 164.000 lao động đang làm việc (đạt 56% số DN hoạt động trở lại). Đến nay dù đã có 56% lao động làm việc, nhưng nếu huy động đủ công suất thì có sẽ thiếu lao động ở ngay thời điểm này do lượng công nhân hao hụt.

Người dân đổ về quê doanh nghiệp đối diện nguy cơ thiếu lao động đứt gãy sản xuất
Trong các tháng cuối năm, đơn hàng xuất khẩu tăng sẽ dẫn đến việc thiếu hụt lao động.

Nhận thấy nguy cơ thiếu hụt lao động, Hiệp hội Dệt may Việt Nam (Vitas) và Hiệp hội Da giày - Túi xách Việt Nam (Lefaso) cảnh báo chuỗi cung ứng dệt may, da giày lại một lần nữa có nguy cơ đứt gãy do khan hiếm lao động. Đây là bài toán khó cho các DN khi bước vào giai đoạn phục hồi sản xuất theo chủ trương mới của Chính phủ là "Thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát hiệu quả dịch Covid-19".

Tại buổi đối thoại trực tuyến "Chung sức vì sự phục hồi bền vững ngành dệt may - da giày Việt Nam" do Vitas phối hợp với Lefaso tổ chức, bà Đỗ Quỳnh Chi, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Quan hệ Lao động - Bộ Lao động Thương binh và Xã hội, cho rằng nếu không có biện pháp hỗ trợ tích cực, sẽ phải mất 3-5 tháng để NLĐ trở lại nhà máy. "Dự báo trong 3 tháng cuối năm 2021, ngành dệt may, da giày phải đối diện với vấn đề thiếu lao động trầm trọng do NLĐ có xu hướng về quê tránh dịch, chưa quay trở lại làm việc ngay" - bà Chi khuyến cáo.

Mới đây nhất, Tổng liên đoàn Lao động (LĐLĐ) Việt Nam yêu cầu LĐLĐ các tỉnh, thành phố, công đoàn ngành trung ương đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động, thuyết phục người lao động hiện ở khu trọ, nơi cư trú, nơi đang làm việc hoặc qua ứng dụng công nghệ thông tin không tự phát về quê, rời nơi đang cư trú.

Theo Tổng LĐLĐ Việt Nam, công đoàn cơ sở cần bàn bạc, thương lượng với doanh nghiệp trong ban hành các chế độ, chính sách giữ chân người lao động như trả lương tạm nghỉ việc, hỗ trợ tài chính, tăng lương, thưởng, phúc lợi khi doanh nghiệp đi vào sản xuất có hiệu quả.

Bên cạnh đó, công đoàn địa phương nên viết thư, nhắn tin mời người lao động đã về quê trở lại doanh nghiệp; bố trí phương tiện đón người lao động từ các địa phương hoặc chi trả, hỗ trợ tiền đi đường, các chi phí khác khi trở lại doanh nghiệp...

Trước mắt, Tổng LĐLĐ Việt Nam nhấn mạnh việc công đoàn cơ sở hỗ trợ, tư vấn và hướng dẫn người lao động, doanh nghiệp hoàn thiện thủ tục, giấy tờ để nhận các gói hỗ trợ của Chính phủ. Ngoài ra, tổ chức công đoàn cơ sở lưu ý đề nghị chính quyền địa phương tạo điều kiện thuận lợi trong xác nhận, hoàn thiện thủ tục để người lao động trở lại làm việc tại doanh nghiệp, đảm bảo phòng chống dịch COVID-19.

Hồng Quang

Bình luận bài viết

Cục Hàng không đề xuất, hành khách xuất phát từ các địa bàn không thuộc cấp độ 4 cần đáp ứng một trong ba điều kiện đã tiêm đủ liều vắc-xin phòng COVID-19; hoặc có giấy chứng nhận khỏi bệnh COVID-19 hoặc có giấy ra viện không quá 6 tháng tính đến thời điểm khởi hành chuyến bay...

Nắm giữ những cổ phiếu mạnh trong danh mục tự doanh, điều này đã giúp APS ghi nhận doanh thu quý 3 tăng trưởng mạnh so với cùng kỳ năm trước.

Tỉnh Ninh Thuận muốn kêu gọi đầu tư cho 67 dự án trong giai đoạn 2021-2025. Trong đó huyện Ninh Hải 13 dự án; huyện Ninh Phước 2 dự án; huyện Thuận Bắc 9 dự án; huyện Thuận Nam 13 dự án; huyện Bác Ái 6 dự án; huyện Ninh Sơn 7 dự án; TP. Phan Rang – Tháp Chàm 17 dự án.

Quý III/2021, Đầu tư Phát triển Hạ tầng IDICO (HTI) báo lỗ hơn 13 tỷ đồng, kéo theo lợi nhuận sau thuế lũy kế 9 tháng giảm 65% chỉ còn 15.8 tỷ đồng.

Hoàng Anh Gia Lai (HAG) cho biết định hướng hiện tại là tập trung hai ngành chủ lực gồm chăn nuôi và trồng cây ăn trái, đặt mục tiêu lãi sau thuế 104 tỷ đồng (năm ngoái công ty lỗ kỷ lục 2.383 tỷ đồng).

ThuongTruong

Cơ quan chủ quản: HIỆP HỘI CÁC NHÀ BÁN LẺ VIỆT NAM

Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 75/GP-BTTT, do Bộ Thông tin & Truyền thông cấp ngày: 23/02/2017

Ngày thành lập Tạp chí Thương Trường: Ngày 26 tháng 6 năm 2008

Tòa soạn: Tầng 6 tòa nhà số 8 Trần Đăng Ninh - P. Dịch vọng - Q. Cầu Giấy - Hà Nội

Tổng Biên tập: Đinh Thị Mỹ Vân

Phụ trách nội dung: Tổng TKTS Đinh Duy Hùng

Chung nhan Tin Nhiem Mang

Hotline: 0913398394

Điện thoại: +84 24 3734 9773

Fax: +84 24 3939 3770

Email: toasoanthuongtruong@gmail.com.

Liên hệ quảng cáo: 0888484455