Nước hoa, mỹ phẩm sang chiết: Món hời hay chiếc bẫy?

Nước hoa, mỹ phẩm sang chiết được rao bán tràn lan trên mạng với lời quảng cáo là hàng chính hãng, giá rẻ. Tuy nhiên, phía sau những lời chào mời hấp dẫn là nhiều rủi ro về chất lượng, nguồn gốc và khoảng trống trong quản lý hoạt động kinh doanh mặt hàng này.

Nở rộ "chợ" hàng sang chiết trên mạng

Chỉ cần vài phút tìm kiếm với các từ khóa như "nước hoa sang chiết", "chiết từ chai full", "nước hoa refill", "serum sang chiết" trên Facebook, TikTok hay các hội nhóm làm đẹp, người dùng sẽ bắt gặp một "ma trận" người bán.

Hàng trăm fanpage, tài khoản cá nhân, cửa hàng trực tuyến và các phiên livestream liên tục chào bán đủ loại nước hoa, mỹ phẩm từ bình dân đến cao cấp với những lời quảng cáo như "100% chính hãng", "chiết trực tiếp từ chai full", "không khác gì nguyên bản", "giá chỉ bằng 1/5 chai nguyên hộp".

Khảo sát của phóng viên cho thấy, nhiều hội nhóm chuyên mua bán nước hoa sang chiết thu hút từ vài chục nghìn đến hàng trăm nghìn thành viên. Mỗi ngày có hàng chục bài đăng mới kèm hình ảnh các chai nước hoa hàng hiệu, video sang chiết trực tiếp và hàng trăm lượt bình luận "chốt đơn".

Không chỉ Facebook hay TikTok, hoạt động mua bán còn diễn ra sôi động trên các sàn thương mại điện tử và ứng dụng nhắn tin, tạo thành một thị trường gần như hoạt động công khai.

Chỉ với vài chục đến vài trăm nghìn đồng, người tiêu dùng đã có thể sở hữu một lọ nước hoa 5 ml, 10 ml hoặc một hũ kem dưỡng, serum được giới thiệu là sang chiết từ những thương hiệu có giá từ vài triệu đến hàng chục triệu đồng. Chính mức giá dễ tiếp cận khiến hình thức này ngày càng được nhiều người lựa chọn, đặc biệt là giới trẻ muốn trải nghiệm sản phẩm trước khi quyết định mua chai dung tích lớn.

Chị N.T.H. (phường Cầu Giấy, Hà Nội) cho biết thường xuyên mua nước hoa sang chiết vì chi phí phù hợp với khả năng tài chính. "Một chai chính hãng giá 4-5 triệu đồng thì tôi khó mua được, còn lọ 10 ml chỉ khoảng 200.000-300.000 đồng nên có thể thay đổi nhiều mùi hương. Tuy nhiên, mỗi lần mua đều khá may rủi vì chỉ biết tin lời người bán", chị H. chia sẻ.

Trong khi đó, anh P.M.T. (phường Ba Đình, Hà Nội) cho biết từng đặt mua một lọ nước hoa được quảng cáo là "chiết từ chai full chính hãng", nhưng khi nhận hàng, mùi hương và độ lưu hương khác xa sản phẩm anh từng thử tại cửa hàng chính hãng. "Phản ánh thì người bán chỉ nói do cơ địa mỗi người cảm nhận khác nhau, sau đó từ chối đổi trả", anh T. nói.

Để tìm hiểu thực tế, trong vai người có nhu cầu mua nước hoa sang chiết, phóng viên liên hệ với nhiều tài khoản đang rao bán trên Facebook và TikTok. Chỉ ít phút sau khi để lại bình luận, hàng loạt cửa hàng chủ động nhắn tin tư vấn, gửi bảng giá với hàng trăm mẫu nước hoa của các thương hiệu nổi tiếng.

Một tài khoản trên Facebook giới thiệu đang kinh doanh hơn 300 mùi hương, nhận sang chiết theo mọi dung tích từ 2 ml đến 100 ml. Khi được hỏi về nguồn gốc sản phẩm, người bán khẳng định: "Bên em chỉ chiết từ chai full chính hãng, thích bao nhiêu ml cũng có." Tuy nhiên, khi phóng viên đề nghị cung cấp hóa đơn mua hàng hoặc giấy tờ chứng minh nguồn gốc, người này chỉ gửi hình ảnh một số chai nước hoa còn nguyên hộp rồi trấn an: "Bên em bán nhiều năm rồi, anh cứ yên tâm, khách toàn mua lại".

Một cửa hàng khác trên TikTok còn cho biết có thể sang chiết theo yêu cầu và giao hàng ngay trong ngày. Khi phóng viên đặt câu hỏi về quy trình sang chiết, điều kiện vệ sinh hay dụng cụ sử dụng, người bán chỉ trả lời: "Bên em làm chuyên nghiệp, sạch sẽ lắm." Đáng chú ý, khi được hỏi liệu có thể quay trực tiếp quá trình sang chiết để tạo sự yên tâm cho khách hàng hay không, người này nhanh chóng chuyển sang tư vấn mùi hương và né tránh câu hỏi.

Không chỉ việc mua bán diễn ra công khai, dụng cụ sang chiết cũng được bày bán tràn lan trên các sàn thương mại điện tử. Chỉ với vài trăm nghìn đồng, bất kỳ ai cũng có thể mua đầy đủ chai thủy tinh, vòi bơm, xi lanh, tem nhãn... để tự sang chiết nước hoa hoặc mỹ phẩm.

Đáng lo ngại, chỉ cần sở hữu một chai nước hoa chính hãng để chụp ảnh hoặc quay video quảng cáo, người bán đã có thể giới thiệu sản phẩm là "chiết từ chai full", trong khi người mua gần như không có cách nào kiểm chứng chất lỏng bên trong có đúng như quảng cáo hay không.

Theo các chuyên gia, việc mở nắp và sang chiết bằng dụng cụ không bảo đảm vệ sinh có thể khiến nước hoa, mỹ phẩm bị oxy hóa, nhiễm khuẩn hoặc biến đổi chất lượng. Riêng với nước hoa, việc bảo quản trong chai không đạt tiêu chuẩn còn có thể làm thay đổi mùi hương và giảm khả năng lưu hương.

Dù vậy, những rủi ro này hầu như không được đề cập trong các bài quảng cáo. Thay vào đó là những cam kết như "chuẩn hãng 100%", "không khác chai full" hay "bao test". Nếu xảy ra tranh chấp, người mua cũng rất khó chứng minh sản phẩm nhận được có thực sự được sang chiết từ chai chính hãng như người bán quảng cáo.

Rủi ro thuộc về người mua

Trong bối cảnh thị trường nước hoa, mỹ phẩm sang chiết phát triển rầm rộ, cơ quan chức năng cũng liên tiếp phát hiện nhiều đường dây sản xuất, buôn bán nước hoa giả quy mô lớn, chủ yếu tiêu thụ qua Facebook, TikTok, Zalo và các sàn thương mại điện tử. Điều này cho thấy không gian mạng đang trở thành kênh phân phối chính của mặt hàng này, đồng thời đặt ra thách thức lớn trong công tác quản lý.

Tháng 2/2026, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP.HCM triệt phá đường dây kinh doanh nước hoa giả hoạt động trên các nền tảng trực tuyến, khởi tố 4 đối tượng. Bước đầu, cơ quan điều tra xác định nhóm này đã đưa ra thị trường hơn 10.000 chai nước hoa giả của nhiều thương hiệu nổi tiếng như Chanel, Tom Ford, Versace, Burberry hay Dolce & Gabbana, với giá trị quy đổi theo hàng chính hãng khoảng 10 tỷ đồng.

Đến tháng 5/2026, Công an tỉnh Thanh Hóa tiếp tục triệt xóa một đường dây buôn bán nước hoa giả quy mô liên tỉnh. Theo kết quả điều tra, các đối tượng lập nhiều tài khoản Facebook, Zalo, thường xuyên livestream bán hàng, tuyển cộng tác viên trên toàn quốc. Chỉ trong thời gian ngắn, đường dây này được xác định đã tiêu thụ khoảng 100.000 sản phẩm nước hoa giả, thu lợi bất chính khoảng 200 tỷ đồng.

Những vụ án trên cho thấy người tiêu dùng ngày càng khó phân biệt đâu là nước hoa chính hãng, đâu là hàng giả. Trong khi đó, thị trường nước hoa, mỹ phẩm sang chiết phát triển mạnh với những lời quảng cáo như "chiết từ chai full chính hãng", nhưng người mua gần như không có cách nào kiểm chứng.

Đáng chú ý, hoạt động sang chiết để kinh doanh vẫn đang tồn tại trong một "vùng xám" pháp lý. Pháp luật không cấm cá nhân sang chiết để sử dụng, song khi sản phẩm được chia nhỏ để bán ra thị trường, các vấn đề về chất lượng, ghi nhãn, truy xuất nguồn gốc và trách nhiệm của người bán bắt đầu phát sinh.

Theo quy định, mỹ phẩm lưu thông phải có đầy đủ thông tin về thành phần, số lô, hạn sử dụng và đơn vị chịu trách nhiệm. Tuy nhiên, phần lớn sản phẩm sang chiết trên mạng chỉ là những chai, hũ nhỏ ghi tên sản phẩm hoặc dung tích, khiến người tiêu dùng khó truy xuất nguồn gốc và kiểm chứng chất lượng.

Một thực tế khác cũng cần nhìn nhận là không phải mọi sản phẩm sang chiết đều là hàng giả. Nhiều cửa hàng thực sự mua nước hoa hoặc mỹ phẩm chính hãng rồi chia nhỏ để bán cho khách muốn trải nghiệm. Tuy nhiên, từ thời điểm sản phẩm được mở nắp, người tiêu dùng không còn cách nào biết được việc sang chiết có được thực hiện trong điều kiện bảo đảm vệ sinh hay không, sản phẩm có bị pha trộn, thay thế hoặc bảo quản đúng tiêu chuẩn của nhà sản xuất hay không. Nếu xảy ra tranh chấp, người mua cũng rất khó chứng minh chất lượng ban đầu của sản phẩm do không còn bao bì gốc để đối chiếu.

Theo các chuyên gia, cùng với việc xử lý nghiêm các hành vi sản xuất, buôn bán nước hoa giả, cơ quan quản lý cần sớm hoàn thiện quy định đối với hoạt động sang chiết để kinh doanh, từ điều kiện thực hiện, tiêu chuẩn vệ sinh, ghi nhãn đến trách nhiệm của người bán. Nếu thiếu cơ chế kiểm soát, mọi rủi ro sẽ tiếp tục dồn về phía người tiêu dùng.

Trong khi chờ hoàn thiện hành lang pháp lý, người tiêu dùng nên ưu tiên mua sản phẩm mini, sample chính hãng hoặc tại các đại lý ủy quyền; đồng thời thận trọng với hàng sang chiết bán trên mạng khi không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc hoặc đã bị tách khỏi bao bì gốc. Khoản tiền tiết kiệm trước mắt có thể phải đánh đổi bằng chất lượng, sức khỏe và quyền lợi của chính người sử dụng.

Quang Anh