Quỹ đất 20% phát triển nhà ở xã hội tại các dự án thương mại, KĐT đang ở đâu?

Quá trình đô thị hóa diễn ra mạnh mẽ hàng loạt các chung cư cao cấp, chung cư thương mại, khu đô thị mới mọc lên như nấm, tuy nhiên sự thiếu hút về nhà ở xã hội cho người lao động có thu nhập thấp, nhà ở xã hội tại các thành phố lớn như Hà Nội và Tp. Hồ Chi Minh vẫn đang là một trong những vấn đề cấp thiết.

Những quy định phát triển nhà ở xã hội tại các dự án nhà ở thương mại và KĐT.

Việc phát triển nhà ở xã hội đã được quy định cụ thể, tại các đô thị loại đặc biệt, đô thị loại I, II và loại III trong quá trình lập, thẩm định và phê duyệt quy hoạch đô thị, quy hoạch xây dựng nông thôn, quy hoạch phát triển khu công nghiệp, quy hoạch phát triển các cơ sở giao dục đại học, dậy nghề, UBND cấp tỉnh có trách nhiệm căn cứ vào nhu cầu nhà ở xã hội trên địa bàn và chương trình, kế hoạch phát triển nhà ở đã được phê duyệt để bố trí đủ quỹ đất dành cho phát triển nhà ở xã hội, theo đó xác định cụ thể vị trí, địa điểm, quy mô diện tích của từng dự án xây dựng nhà ở xã hội cụ thể để đồng bộ với hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội.

Ngoài ra, căn cứ vào điều kiện cụ thể của từng địa phương về nhu cầu nhà ở xã hội trên địa bàn nơi có dự án đầu tư xây dựng nhà ở thương mại, khu đô thị được phê duyệt hoặc chương trình kế hoạch phát triển nhà ở để yêu cầu chủ đầu tư dành một phần diện tích đất trong dự án đã đầu tư xây dựng hệ thống hạ tầng kỹ thuật để xây dựng nhà ở xã hội.

Quỹ đất 20 phát triển nhà ở xã hội tại các dự án thương mại KĐT đang ở đâu
Tình trạng thiếu nhà ở xã hội tại các thành phố lớn đang là vấn đề cấp thiết.

Trong đó, quỹ đất để phát triển nhà ở xã hội đối với các dự án đầu tư xây dựng nhà ở thương mại, khu đô thị được quy định chi tiết trong trường hợp dự án đầu tư nhà ở thương mại và khu đô thị có quy mô sử dụng đất từ 2ha trở lên tại các đô thị loại đặc biệt và 5ha trở lên đối với các đô thị loại II, loại III phải dành 20% tổng diện tích đất ở trong các đồ án quy hoạch chi tiết được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt, đã đầu tư hệ thống hạ tầng kỹ thuật dành để xây dựng nhà ở xã hội. Trong trường hợp dự án đầu tư xây dựng nhà ở thương mại, khu đô thị có diện tích nhỏ hơn 2ha tại các đô thị loại đặc biệt và nhỏ hơn 5ha tại các đô thị loại II, III thì chủ đầu tư không phải dành quỹ đất 20% và có nghĩa vụ nộp tiền sử dụng đất cho toàn bộ diện tích đất dự án theo quy định của pháp luật về đất đai.

Đối với dự án đầu tư xây dựng nhà ở thương mại, khu đô thị đã lựa chọn chủ đầu tư trước thời điểm Nghị định về phát triển và quản lý nhà ở xã hội có hiệu lực thi hành, nhưng chưa bố trí quỹ đất dành để xây dựng nhà ở xã hội mà sau thời điểm nghị định trên có hiệu lực thi hành thì dự án đó bị thu hồi theo quy định của pháp luật để giao cho chủ đầu tư khác đầu tư dự án và bố trí quỹ đất cho xây dựng nhà ở xã hội.

Như vậy, chủ đầu tư dự án phát triển nhà ở thương mại, dự án đầu tư phát triển đô thị đó có trách nhiệm trực tiếp đầu tư xây dựng nhà ở xã hội trên quỹ đất 20%, trừ trường hợp Nhà nước thu hồi quỹ đất 20% để đầu tư xây dựng nhà ở xã hội bằng nguồn vốn ngân sách và trường hợp chủ đầu tư không có nhu cầu tham gia đầu tư xây dựng nhà ở xã hội thì chuyển giao quỹ đất này cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi có dự án.

Nhà ở xã hội “hiếm hàng”, quỹ đất phát triển nhà ở xã hội tại các dự án thương mại và khu đô thị đã đi đâu?

Theo báo cáo đánh giá thị trường bất động sản năm 2020, dự báo thị trường bất động sản năm 2021 của Hiệp hội bất động sản (HoREA), ngày 8/01/2021 đã lột tả sự chênh lệch “khủng khiếp” trong phát triển nhà ở thương mại và nhà ở xã hội tại Tp. Hồ Chí Minh. Theo đó, thị trường tiếp tục bị thiếu hụt nguồn cung dự án và nguồn cung sản phẩm nhà ở, nhất là rất thiếu nguồn cung sản phẩm nhà ở thương mại có giá vừa túi tiền, nhà ở thương mại giá thấp và nhà ở xã hội (cả năm 2020, phân khúc nhà ở bình dân chỉ có 163 căn nhà, chỉ chiếm 1% trong tổng số nhà ở được phép huy động vốn bán nhà ở hình thành trong tương lai), làm ảnh hưởng đến việc đảm bảo an sinh xã hội về nhà ở cho đa số người dân có thu nhập trung bình, có thu nhập thấp ở đô thị, cán bộ công chức, cán bộ lực lượng vũ trang, công nhân lao động và người nhập cư. Đồng thời, đáng quan ngại là dấu hiệu biểu hiện thừa cung của phân khúc nhà ở cao cấp, do tỷ trọng nhà đầu tư thứ cấp trong phân khúc này chiếm tỷ lệ rất cao, trên dưới 60%.

Trên thực tế thì phân khúc nhà ở cao cấp có thể chiếm đến tỷ lệ khoảng 70%, chiếm thế áp đảo trên thị trường bất động sản năm 2020; Phân khúc nhà ở trung cấp chiếm khoảng trên dưới 25% tổng số nhà ở; Đáng quan ngại là phân khúc nhà ở bình dân chỉ có 163 căn nhà, chỉ chiếm 1% trong tổng số nhà ở được huy động vốn năm 2020. Đây là chỉ dấu cho thấy rõ sự “lệch pha” sản phẩm trên thị trường bất động sản, lệch về phân khúc nhà ở cao cấp.

Trong quý I/2021, các dự án nhà ở xã hội theo số liệu tổng hợp từ 54/63 địa phương có báo cáo, có 02 dự án với 595 căn được cấp phép mới; 72 dự án với 105.971 căn đang triển khai; 6 dự án với 630 căn hoàn thành; 11 dự án với 3.606 căn hộ được các Sở Xây dựng có văn bản thông báo đủ điều kiện bán nhà ở hình thành trong tương lai. Giá nhà ở mặc dù giảm về loại hình phân khúc nhưng giá giao dịch vẫn tăng so với quý IV/2020. Tại các đô thị lớn, các dự án nhà ở xã hội, nhà ở giá rẻ với mức giá dưới 25 triệu/m2 rất ít.

Mặc dù, quy định của pháp luật về phát triển và quản lý nhà ở xã hội đã được quy định rõ ràng khi phát triển và xây dựng các dự án nhà ở thương mại và KĐT. Nhưng hiện nay quỹ đất 20% tại các dự án nhà ở thương mại và khu đô thị hầu hết đều bị chủ đầu tư “biến tướng” thành những hạng mục khác đem lại lợi nhuận cao hơn, hoặc chuyển đổi theo nhiều hình thức khác nhau. Đơn cử như tại Hà Nội, theo khảo sát của phóng viên, hầu hết các dự án bất động sản nhà ở thương mại và khu đô thị trên địa bàn sau khi triển khai đều không thấy “bóng dáng” nhà ở xã hội tại các dự án.

Được biết, đa phần các dự án nhà ở thương mại và khu đô thị tại Hà Nội đều do các chủ đầu tư là các doanh nghiệp, tập đoàn lớn nắm giữ, hiện đã và đang triển khai, tuy nhiên, việc bố trí quỹ đất 20% của dự án vào quỹ nhà ở xã hội lại ít được chủ đầu tư lưu tâm thực hiện.

Theo Chủ tịch HoREA, Điều 5 Nghị định 100 có một số nội dung bất cập, chưa phù hợp với quy định của Luật Nhà ở, rất cần thiết phải được sửa đổi, bổ sung; nhất là quy định về trách nhiệm của chủ đầu tư dự án nhà ở thương mại phải dành diện tích đất ở đã đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật trong dự án để xây dựng nhà ở xã hội. Nếu theo Khoản 2 Điều 5, quy định dự án dưới 10 ha, chủ đầu tư được lựa chọn hình thức nộp bằng tiền tương đương giá trị quỹ đất 20% theo giá đất mà chủ đầu tư thực hiện nghĩa vụ với Nhà nước nhằm bổ sung vào ngân sách địa phương dành để đầu tư xây dựng nhà ở xã hội trên phạm vi địa bàn.

Tuy nhiên, số tiền này bằng với “tiền sử dụng đất” dự án phân bổ cho quỹ đất 20% mà chủ đầu tư đã nộp. Điều này có nghĩa là chủ đầu tư không phải đóng góp thêm tài chính để phát triển nhà ở xã hội, nếu đã nộp 100% tiền sử dụng đất. Điều này dẫn đến tình trạng khi chủ đầu tư đã nộp tiền sử dụng đất trên toàn bộ đất dự án thì sẽ không phải nộp thêm đồng nào vào ngân sách nhà nước và được coi là đã hoàn thành nghĩa vụ dành quỹ đất 20% làm nhà ở xã hội và được kinh doanh toàn bộ sản phẩm nhà ở của dự án.

Đặc biệt, theo phân tích của Chủ tịch HoREA, như vậy, ngân sách nhà nước không thu được đồng nào từ chủ đầu tư dự án nhà ở thương mại này để phát triển nhà ở xã hội. Còn chủ đầu tư vừa được tiếng là đã hoàn thành trách nhiệm đóng góp để xây dựng nhà ở xã hội, vừa được kinh doanh toàn bộ sản phẩm nhà ở của dự án. Trong khi đó, người dân vẫn không có thêm nhà ở xã hội để được mua, thuê, thuê mua. Nếu tiếp tục thực hiện quy định này, “thua thiệt” sẽ nghiêng về ngân sách nhà nước và người dân./.

Hải Bình

Bình luận bài viết

Văn phòng Chính phủ vừa ban hành công điện truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính về việc xây dựng lộ trình mở cửa an toàn, khoa học, hiệu quả đón khách du lịch quốc tế.

Với sứ mệnh “Kiến tạo giá trị đỉnh cao”, BRGLand luôn mong muốn mang đến những sản phẩm bất động sản chất lượng, nâng tầm tiêu chuẩn sống của cộng đồng và tạo dựng những giá trị khác biệt. BRGLand chính là cái tên bảo chứng cho bất kì dự án nào mà thương hiệu này phát triển, trong đó có BerRiver Jardin.

Sở Xây dựng TP.HCM có văn bản gửi UBND TP về kết quả kiểm tra, rà soát và đề xuất chính sách hỗ trợ và quản lý đối với nhà ở cho công nhân, người lao động thuê để ở do tổ chức hoặc hộ gia đình, cá nhân xây dựng trên địa bàn TP.

Giá vận chuyển đường biển tiếp tục ở mức cao đáng kể, do đó ngành cá ngừ vẫn đang gặp khó khăn khi xuất khẩu các sản phẩm cá ngừ đóng hộp đi khắp thế giới.

Với định hướng căn hộ đúng “chất” nghỉ dưỡng, BerRiver Jardin gây ấn tượng khi không chỉ chú trọng tới từng tiện ích của dự án mà còn mang lại một không gian sống xanh đúng nghĩa cho cư dân.

ThuongTruong

Cơ quan chủ quản: HIỆP HỘI CÁC NHÀ BÁN LẺ VIỆT NAM

Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 75/GP-BTTT, do Bộ Thông tin & Truyền thông cấp ngày: 23/02/2017

Ngày thành lập Tạp chí Thương Trường: Ngày 26 tháng 6 năm 2008

Tòa soạn: Tầng 6 tòa nhà số 8 Trần Đăng Ninh - P. Dịch vọng - Q. Cầu Giấy - Hà Nội

Tổng Biên tập: Đinh Thị Mỹ Vân

Phụ trách nội dung: Tổng TKTS Đinh Duy Hùng

Chung nhan Tin Nhiem Mang

Hotline: 0913398394

Điện thoại: +84 24 3734 9773

Fax: +84 24 3939 3770

Email: toasoanthuongtruong@gmail.com.

Liên hệ quảng cáo: 0888484455