09:10 30/03/2022

Thu thuế bán hàng online: Nói dễ, làm khó!

Kinh doanh online đã trở thành xu hướng của một bộ phận người dân, giúp tăng thu nhập.Tuy nhiên, theo PGS.TS Đinh Trọng Thịnh, thu thuế bán hàng qua mạng xã hội "nói thì dễ, làm thì khó".

Thống kê của Sở Công Thương TP.HCM cho thấy, hiện có 35% doanh nghiệp và cá nhân trên địa bàn kinh doanh qua mạng có phát sinh doanh thu nhưng không nộp thuế, theo đó, TP. HCM có báo cáo đề xuất có kế hoạch thu thuế những tổ chức, cá nhân kinh doanh trên mạng xã hội đang đặt ra rất nhiều vấn đề như: có nên thực hiện thu thuế hay không, lộ trình thực hiện ra sao và làm thế nào để xác định được số thuế phải nộp cũng như cần làm gì để việc thu thuế được công bằng minh bạch?

Nhiều người cho rằng việc thu thuế trên mạng xã hội đối với tổ chức, cá nhân kinh doanh trên mạng xã hội là cần thiết, ngược lại đối với nhiều người tiêu dùng và khách hàng cho rằng việc ưu tiên mua hàng trên mạng và facbook bởi vì giá thành rẻ hơn, đồng thời nêu quan điểm nếu các sản phẩm kinh doanh trên facbook mà bị đánh thuế thì giá sản phẩm sẽ tăng sẽ rất khó để những người kinh doanh có thể bán được hàng. Bên cạnh đó nhiều người cũng bày tỏ quan điểm lo ngại về việc thu thuế sẽ rất khó để thực hiện.

Thu thuế bán hàng onlie làm sao để đảm bảo công bằng nói thì dễ làm thì khó
PGS.TS Đinh Trọng Thịnh - Chuyên gia kinh tế

Bàn luận về những vấn đề liên quan đến việc thu thuế những tổ chức, cá nhân kinh doanh online, PV Thương Trường đã có cuộc trao đổi với PGS.TS Đinh Trọng Thịnh - Chuyên gia kinh tế để có cái nhìn khách quan về sự việc này.

Thưa ông, việc thu thuế kinh doanh qua mạng xã hội sẽ gây ra những tác động như thế nào tới người kinh doanh cũng như tới việc quản lý của cơ quan Nhà nước? 

Trước tiên có thể thấy rằng về nguyên tắc, tất cả mọi chủ thể kinh doanh trong nền kinh tế đều phải đóng thuế cho nhà nước, đó là quy luật chung của bất kỳ một nền kinh tế nào. Người kinh doanh có thể kinh doanh dưới nhiều hình thức khác nhau, từ kinh doanh trực tiếp các hàng hóa, dịch vụ cho đến hình thức kinh doanh trên mạng xã hội đều phải đóng thuế cho nhà nước. 

Theo đó, việc thu thuế kinh doanh trên mạng xã hội là nhu cầu bức thiết hiện nay, ở các quốc gia phát triển việc kinh doanh trên mạng xã hội là một trong những hình thức kinh doanh chính trong nền kinh tế. Còn tại Việt Nam, hình thức này trong vài năm trở lại đây đã phát triển một cách nhanh chóng và việc phát triển loại hình này ở Việt Nam sẽ tiếp tục được mở rộng trong thời gian tới. Việc thu thuế người kinh doanh trên mạng xã hội sẽ đảm bảo tất cả mọi chủ thể tham gia trong nền kinh tế bình đẳng, công bằng trong sản xuất, kinh doanh cũng như có nghĩa vụ, trách nhiệm như nhau đối với nhà nước và đối với nền kinh tế.

Nó là một yêu cầu tất yếu, bởi đã kinh doanh có lợi nhuận thì dứt khoát phải đóng thuế cho cơ quan nhà nước, Việc này đã được quy định cụ thể tại Nghị định 52/NĐ-CP cụ thể "Nếu mạng xã hội có hoạt động dưới hình thức sàn giao dịch thương mại điện tử, người bán hàng trên đó cũng phải thực hiện nghĩa vụ thu thuế". Bên cạnh đó luật quản lý thuế năm 2006 cũng quy định: "Bất kể doanh nghiệp hay cá nhân, dù có đăng ký kinh doanh hay không, miễn có hoạt động mua bán phát sinh thu nhập đến mức chịu thuế, thì có trách nhiệm phải thực hiện đăng ký, kê khai, nộp thuế".

Theo ông, việc xác định thuế qua hình thức này sẽ gặp những khó khăn bất cập nào? Làm sao để tránh "thuế chồng thuế”, hay với những người kinh doanh "tay trái", đối tượng "rao vặt" thì việc đánh thuế sẽ như thế nào?

Những người kinh doanh nghề mang tính chất "tay trái" có thu nhập không đáng kể thì chúng ta không phải đánh thuế những đối tượng này, hay mục đích đánh thuế không nên hướng đến những người này. Đồng thời những người kinh doanh lớn dựa trên mức độ doanh thu khoảng 100 triệu/năm trở lên thì những đối tượng này bộc phải đăng ký, kê khai thuế và nộp thuế theo quy định.

Thu thuế bán hàng onlie làm sao để đảm bảo công bằng nói thì dễ làm thì khó
Kinh doanh online xu hướng tiêu dùng và kinh doanh trong thời đại công nghệ số và thanh toán không dùng tiền mặt

Tuy nhiên, mức đóng thuế như thế nào, tỷ suất thuế ra sao và cách thức đánh thuế cụ thể còn tùy thuộc vào thu nhập cũng như yêu cầu của cơ quan thuế. Cụ thể như hiện nay, các hộ kinh doanh cá thể nếu có doanh thu dưới 100 triệu đồng thì không phải đóng thuế, còn nếu có doanh thu trên 100 triệu đồng thì phải đóng thuế cho cơ quan thuế. Như vậy, với hình thức kinh doanh trên mạng xã hội mà có doanh thu dưới 100 triệu đồng sẽ không phải đóng thuế nhưng vẫn phải thực hiện việc kê khai, còn nếu có doanh thu trên 100 triệu đồng thì cơ quan thuế sẽ áp thuế theo những loại hình cụ thể. 

Cơ quan thuế hiện nay đánh thuế dựa trên cơ sở tự khai, tự tính của các chủ thể kinh doanh. Vì vậy, nếu chủ thể nào đã có cửa hàng nhưng vẫn thực hiện việc kinh doanh trên mạng xã hội thì các chủ thể này cũng sẽ phải tự kê khai. Đây là căn cứ để cơ quan thuế tổng hợp và đưa ra mức thuế cụ thể. Như vậy, tự bản thân cá nhân, chủ thể kinh doanh trong nền kinh tế tự tính toán cho mình, cơ quan thuế có trách nhiệm kiểm tra các hoạt động kinh doanh của cá nhân và chủ thể đó, kể cả dưới hình thức bán trực tiếp hay bán hàng trên mạng xã hội.

Vậy thưa ông, biện pháp nào là hiệu quả nhất để đảm bảo việc thu thuế được công bằng?

Chúng ta phải có sự phối hợp, kết hợp chặt chẽ giữa hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt trong nền kinh tế, giữa các ngân hàng thương mại với cơ quan thuế để tìm ra câu trả lời cho việc làm thế nào để hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt phải là bộ phận chính, chủ yếu. 

Nếu làm được điều này thì việc tính toán thuế sẽ đơn giản, tiếp theo là phải kết hợp với các nhà cung cấp dịch vụ mạng để từ đó được cung cấp những thông tin cụ thể của từng tài khoản có kinh doanh trên mạng xã hội để cơ quan thuế có thể kiểm tra, giám sát việc đánh thuế được đầy đủ và chính xác.

Chính sách của chúng ta đã có rất nhiều nhưng trên thực tế việc thực thi chưa đầy đủ, chưa được hoàn thiện thì chúng ta cần thực hiện tốt. Một số cơ chế chính sách đang còn thiếu đối với hoạt động kinh doanh trên mạng xã hội cũng cần được bổ sung kịp thời.

Bên cạnh đó, phải vận động, tuyên truyền để tất cả mọi chủ thể kinh doanh trong nền kinh tế tự đăng ký, kê khai hoạt động kinh doanh. Tiếp theo, cơ quan thuế phải tự hoàn thiện để việc kê khai đơn giản và dễ thực hiện nhất cho những đối tượng đăng ký kê khai thuế.

Ngoài ra phải có cơ chế thưởng phạt nghiêm minh. Nếu chủ thể kinh doanh nào cố tình chây ỳ, không đăng ký, không kê khai cũng như không nộp thuế đầy đủ thì phải có hình thức phạt ở mức nặng, thậm chí có thể không cho phép kinh doanh. Nếu thực hiện như vậy mới làm cho các chủ thể trong nền kinh tế sẽ tự giác đăng ký, kê khai nộp thuế đồng thời thông qua đó các chủ thể kinh doanh cũng có trách nhiệm với hoạt động kinh doanh của mình.

Vâng xin cảm ơn ông!

Hải Bình

Theo dõi Thương Trường trên