15:33 08/05/2022

Kiến nghị đánh thuế cao đối với các khu "đất vàng", dự án bỏ hoang

Theo hiệp hội HoREA, có những khu đất vàng đang bị lãng phí. Do đó, HoREA kiến nghị đánh thuế đối với các khu đất, dự án bỏ hoang thật cao để chủ đầu tư không thể ôm nổi, phải xoay nguồn vốn để đầu tư hoặc chuyển nhượng cho đơn vị khác có năng lực.

Nhiều dự án "ôm" đất bỏ hoang

Hiệp hội Bất động sản TP HCM (HoREA) vừa có văn bản gửi đến Bộ Chính trị, Ban Chấp hành TW Đảng góp ý kiến về việc phát huy đầy đủ nguồn lực đất đai trở thành nội lực quan trọng phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Theo đó, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA, cho rằng nguồn lực đất đai thời gian qua chưa được phát huy đầy đủ để trở thành nội lực quan trọng phục vụ phát triển kinh tế - xã hội. Nguyên nhân là do cơ chế chính sách vẫn còn một số "bất cập" dẫn đến nguồn lực đất đai chưa được phát huy đầy đủ.

Đơn cử như có những khu "đất vàng" trong khu vực trung tâm TP. HCM bị sử dụng lãng phí, điển hình như khu đất có diện tích vài ngàn mét vuông tại đường Nguyễn Huệ, quận 1 bị "quây tôn" bỏ không đã hơn 10 năm qua, không đưa vào đầu tư xây dựng kinh doanh, không tạo ra công ăn việc làm, không đóng góp cho kinh tế TP thì giá trị sử dụng của khu đất vàng này cũng bằng không. Hoặc có những doanh nghiệp xí phần các dự án có quy mô diện tích lớn nhưng không đưa đất vào sử dụng, không triển khai thực hiện dự án do nhiều nguyên nhân, thậm chí có cả dấu hiệu đầu cơ đất đai đều dẫn đến lãng phí nguồn lực đất đai.

HoREA Kiến nghị đánh thuế cao đối với các khu đất dự án bỏ hoang
Nhiều dự án "ôm" đất rồi bỏ hoang không đưa vào đầu tư xây dựng kinh doanh, không tạo ra công ăn việc làm, không đóng góp cho phát triển kinh tế.

Theo HoREA, có những khu "đất vàng" trong khu vực trung tâm thành phố, thậm chí có quy mô diện tích lên đến vài chục héc ta được chỉ định chủ đầu tư cho doanh nghiệp tư nhân thì "chênh lệch địa tô" chủ yếu rơi vào "túi tư nhân". Điều này không được huy động đầy đủ vào ngân sách nhà nước để phục vụ lợi ích công cộng và cũng không thấy dành 20% quỹ đất ở của dự án để phát triển nhà ở xã hội theo quy định của Luật Nhà ở.

Nhiều nhà đất công sản được giao cho các tổ chức thuê đất 50 năm. Sau đó đơn vị thuê đất này lại hợp tác với doanh nghiệp phát triển dự án thì phần lớn lợi nhuận thu được rơi vào "túi tư nhân" khiến ngân sách nhà nước không thu được tương xứng.

Về cơ chế tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất cho cả chu kỳ 50 năm nộp 1 lần và nhất là quy trình thủ tục tính tiền sử dụng đất cực kỳ nhiêu khê, phức tạp, tiêu tốn rất nhiều thời gian và công sức của người sử dụng đất, nhất là doanh nghiệp, vừa làm phát sinh cơ chế "xin-cho", nhũng nhiễu, tiêu cực… vừa có thể làm thất thu ngân sách nhà nước, thất thoát tài sản công là nguồn lực đất đai.

Để làm gia tăng giá trị sử dụng đất, vừa để phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, vừa tạo được nguồn thu lớn, ổn định, bền vững cho ngân sách, theo HoREA, quy hoạch có vai trò, vị trí cực kỳ quan trọng và là tiền đề để nền kinh tế và thị trường bất động sản phát triển ổn định, bền vững. Quy hoạch vừa thể hiện tầm nhìn của Nhà nước, vừa thể hiện ý chí của Nhà nước, vừa thể hiện lợi ích của Nhà nước đại diện cho lợi ích quốc gia, công cộng.

Thực tiễn của TP.HCM đã cho thấy, 1 ha đất nông nghiệp chỉ tạo ra giá trị khoảng 500 triệu đồng/năm, nhưng 1 ha đất công nghiệp, thương mại, dịch vụ đô thị lại tạo ra giá trị lên đến khoảng 55 tỷ đồng/năm, tức gấp hơn 100 lần.

Kiến nghị chỉnh sửa chính sách, đánh thuế cao đất bỏ hoang

Để đưa đất vào khai thác hiệu quả, HoREA kiến nghị đánh thuế đối với các khu đất, dự án bỏ hoang thật cao để chủ đầu tư không thể ôm nổi, phải xoay nguồn vốn để đầu tư hoặc chuyển nhượng cho đơn vị khác có năng lực. "Không thể hành chính hóa mà nên dùng công cụ thuế để triệt tiêu ý chí đầu cơ, găm giữ đất đai", phía HoREA cho biết.

Về dài hạn, theo HoREA, phải thay đổi quan điểm về tiền sử dụng đất, cần coi đây là một sắc thuế như đề xuất của UBND TP.HCM. Cụ thể, cần bỏ hẳn khái niệm tiền sử dụng đất mà thay thế bằng sắc thuế sử dụng đất ở với thuế suất nhất định, khoảng 10% hoặc 15% bảng giá đất. Như vậy, vừa minh bạch, vừa dễ tính toán và loại trừ được cơ chế xin – cho. Đồng thời hạn chế việc thu tiền sử dụng đất lần đầu quá lớn mà duy trì nguồn thu bền vững, lâu dài cho Nhà nước.

HoREA Kiến nghị đánh thuế cao đối với các khu đất dự án bỏ hoang
HoREA kiến nghị đánh thuế cao đối với các khu đất, dự án bỏ hoang.

Ngoài ra, HoREA cũng chỉ ra những bất cập về các chính sách thuế như: Thuế sử dụng đất nông nghiệp thì đang được miễn nộp đến năm 2025; thuế sử dụng đất phi nông nghiệp đang được thu với thuế suất rất thấp, chỉ 0,03% hoặc 0,15%... Còn thuế thu nhập do chuyển nhượng bất động sản, quyền sử dụng đất với thuế suất 2% trên giá trị hợp đồng chuyển nhượng theo kiểu "cào bằng", trái với nguyên tắc của thuế thu nhập là chỉ thu khi có thu nhập...  Hiệp hội bày tỏ mong muốn những bất cập này cần sớm điều chỉnh.

HoREA nhìn nhận quy hoạch là tiền đề để nền kinh tế và thị trường bất động sản phát triển bền vững. Tuy nhiên, nhiều năm qua, Nhà nước chưa sử dụng hiệu quả công cụ lập, điều chỉnh quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất và thẩm quyền cho phép chuyển mục đích sử dụng đất để làm gia tăng giá trị sử dụng đất, cũng như phương thức đấu giá quyền sử dụng đất, đấu thầu dự án có sử dụng đất hay ban hành thuế bất động sản.

Để khắc phục điều này, HoREA cho rằng cần sớm hoàn thiện các chính sách về đất đai, nhất là Luật Đất đai 2013. Trong đó quy định rõ hơn về chính sách điều tiết giá trị đất đai, đấu giá, tái định cư, giải phóng mặt bằng, chuyển đổi mục đích sử dụng đất....

Hồng Quang

Theo dõi Thương Trường trên